<S»

lir ■*.©/■= i r ■

^^ -wW

KASPRA NIESiiWKIEGO S. J.

POWIĘKSZONY DOF RĘKOPISMÓ^

[ZYCH AUTORÓW, .ĘDOWYCII

i w

,EZ

$MMŁ MMW« B@B®@WE©S&,

TOM II.

W LIPSKU

NAKŁADEM I DRUKIEM BREITKOPPA I BiERTELA.

1 8 3 9.

•

CS

211

i, Z

#

Drukiem Breitkoi'ka i H«rtei.a « Lipsku.

r&Stl&CS §£Ł Acg.ECg.SE.

A.

ABDANK

HERB.

Paprocki o herbach fol. 158. tak 2ro opisuje. Są białe traktury, w polu czerwonem. Inni mówią, ze jest litera M. przewrócona do góry, i nie jako powtórzona. Najlepiej go określi, kto z Kromerem lib. 5. powie; ze jest litera W. Polakom i wszystkim Słowakom zwyczajna, w polu czerwo- nem, nad hełmem korona, w koronie takaż druga litera. Okolski Tom. l.fol. 1. i Potocki poczet herbów. Bielski.

Niektórzy, jako to Bielski fol. 30. Potocki, początek tego herbu, jeszcze do czasów Gracha, albo Krakusa, Mo- narchy niegdy Polskiego, któremu, i imię swoje, i pierwiastki fundacyi, Miasto Kraków przyznaje, przeciągają z takiej oka- zyi. W górze Wawel, na której teraz zamek Krakowski, z tej strony, którą nad Wisłą stoi, smok si<; pokazał; którego jedni Holophagiem, drudzy Boą nazywają. Jadowita była bestya: bo nietylko , że powietrze tchem swym truła, ale teź Tom II. 1

Abdaiik.

z legowiska swego, na pobliższe wypadając czy ulice, czy przedmieścia ; znaczną klęską ludzi i bydła, napchae się do sytości ledwo kiedy mogła. Skuba nazwiskiem , prostego gminu człowiek, ciężką sąsiadów swoicb stratą wzruszony, prze<iwko pospolitemu nieprzyjacielowi, taki fortel wymyślił. Cielęcia świeżo odartego skórę, smołą, siarką, i żagwią za- paloną, tak kształtnie wytkał, że zdrady nie poznała bestya, aż razem z zgubą swoją ; i w progu jaskini podrzucił. Zgło- dniała rano wychodzi, zwykłym stadem na obłów, i co naj- pierwej napadła, to chciwie całkiem połknęła. Tym czasem zapalona od ukrytego ognia tłusta materya, tak wielkim po- żarem w wnętrznościach rozgorzała, że lubo dosyć szczodrze Wisłę pijąc, wody chłysnęła , przecież od niego w pół roz- sadzona, zdechła. Świadkiem tego jest, i po dziś dzień jeszcze w Krakowie, w wydrążonej skale, jaskinia głęboka; którą smoczą jamą zowią. Krakus tedy, w nadgrodę fortunnego przemysłu, Skubie, literę W\ pierwszą, od słowa Wąż, czyli też od Wawelu góry, za herb nadał. Nie przeczę najmniej tej historyi, atoli co się o Skubie mówi, zda się rzecz po- dejrzana; ponieważ Aldrooandus in historia Serpentum et Draconum. Cromer lib, 5. Suimicki lib. 4. Długosz toin. 1. lib. 1. Miechovita i inni, lubo o tym smoku, i porażce jego zgodnie twierdzą; żaden jednak wzmianki przerzeczonego Skuby nie uczynił, wszyscy jednostajnie, tę sztukę dowci- powi Krakusa przypisują; tak, że ten Długosz przydaje, iż po zabiciu szkodliwej bestyi z przemysłu swego, nie tylko się u swoich, ale i u obcych wsławił narodów Krakus, Li- ber ator Patriae zawołany.

Księdza Parisiusza Soc. Jesu in Ms. o początku tego klejnotu taki domysł. Rzymianie na pograniczu Sarmatów Niemieckich, rozkładać byli zwykli wojska swoje, to na zi- mową leżą , to dla straży i ubezpieczenia Państwa swego : czego po różnych Historykach Rzymskich snadno dociec ; ta- kimże warunkiem, że granic swoich strzegli Sarmatowie prze- ciwko Rzymianom, zda się rzecz i słuszna i pewna. Więc każda Prowincya, albo Województwo, swoje chorągwie po- wiatowe, wysyłać było powinno, aby ludnemi szylwachami, raz w koło Rhen , drugi raz Albim rzeki opasali ; i z tej ci okazyi od Albim Alemanni przezwiska nabyli. A ponieważ i od naszej Wisły albo Wandalu, w tamte kraje, furwarchty zciągano, Skubów Pułkownik z tym ordynansem wyprawiony, literą Słowiańską W. od której się Wisła zaczyna, Chorą- giew Prowincyi swojej naznaczył. Mężnie się tam potem stawił i Rzyiniany wyciekające zwycięzko gromił . przetoż w zasługach, tęż sarnę literę W. sobie i całemu domowi swemu

Alitlank. •"

na zaszczyt otrzymał. Przydaje tenże, ze Wrocław miasto na Szląsku, który tejże litery w herbie zażywa, od potomków Skuby jej nabyło. Piękna zaiste osnowa: tylko, ze się na żadnym Autorze nie wspiera.

Ja z Długoszem trzymam: czego tez popiera Rutka in Ms. że ten klejnot dano Skubie, dzielnemu z natury mężowi ; za to, że w oczach Pana swego, silnego jakiegoś harcownika Alemanna, albo Niemca pokonał: kiedy się to jednak stało, czasu Historyk nienaznacza. To pewna że to jeszcze za Po- lańskich w Polszczę Monarchów być miało: ponieważ jak się tvlko Wiara Katolicka, na tron Polski wcisnęła, juz Klej- notu domu tego, krzesła w Senacie zasiadali; jako niżej oba- czysz. 1 to niemniej u wszystkich naszych Historyków pewna, że" sir ten herb imieniem przodka swego zwał Skubów, do- piero'w roku 1109. odmiana się stała z tej racy i. Bolesław Krzywousty Jana Hrabię z Góry, do Henryka Cesarza wysłał w legacyi, aby był między nim, i Henrykiem, pokój utwier- dził :°ostro się mu Cesarz stawił: pokój obiecował, ale nie inaczej, chyba, żeby Polacy wiecznemi czasy dannikami jego byli; co żeby był tern łacniej na nim wystraszył, skarb mu swój, to jest dawne przodków swoich zbiory prezentował, to przydawszy: Hic perdomabit Polonos. Ten prawi skarb Pol- skę mi podbije. Nie ustraszyły ani pogróżki, ani złote miny wielkiego w Hrabi serca, raczej chcąc ukrócić Pańskiej Fan- tazyi, sygnet swój z palca zdarłszy, rzucił w skarbiec, mó- wiąc; aurum auro addimus : Złoto do złota przydajemy; jakby znać dając : Próżno tych mężów złotem straszyć, których rrka szablą, serce męztwem uzbrojone. Dorozumiał się co było Henryk, kontempt swoich bogactw w Janie poznał: a chcąc to ludzkością pokryć, rzekł z Niemiecka; Habdank, albo dzirkujeć: od tego czasu, Hrabia Skarbkiem, i potomni jego : herb, Abdankiem nazwany. Długosz lib. 4. Crotner bb. •>. Papr. in Stemmatibus fol. 159. Samic/a lib. f>. 242. w Przywileju jednak Hrodelskim Króla Jagiełłą zowią go Hab- daniec Lasc. Stat. fol. 127.

Klejnotni Herbu Habdank.

Dłu-osz o nich powiada, że erant solertes, et viri Magni.

Ankwicz, Bieliński, Bram,

Bardziński, Bogucki, luczaclu,

Beszctoski, Borowski, Budziszewski,

Białobrzeski, Borzykoivski, B,/sfrzejowski,

Białoskórski, Borzymińslu, Lhojcnsla,

1

Alidank.

Chory Oski,

Ciekliński,

Czarko niski,

Czelatycki,

Dąbrowski,

Dtoto,

Dunikowskie

G as to Id,

Haraburda,

Jazlowiecki,

Jugoszewski,

Kiełczowski,

Klonowski,

Kołaczko wski,

Konarski,

Kosowski,

Kowalski,

Koziatulski,

Kozubski,

Krobanowski,

Kunicki, Leszczyński, Lewikowski, Lidzbinski, Magnuski, Malczewski, Malechowski) Miko lajewski, Milkowski, Mlynkowski, Obornicki, Oborski, Pękoslawski, Pio i ras z e wski, Przeborowski\ Pr zez wieki, Psarski, Radzanoiuski, Raj mir, Rogowskie

Rogoziński,

Roguski,

Rudzki,

Skarbek,

Skoraszewski,

Skub a,

S lotno wski,

Starski,

Suchodolski,

Swoszowski,

Sczyjeński,

Tworzyański,

llrarszycki,

Jf^azefiski,

Jł^ojenko wski,

Wojewódzki,

JVołczek,

TVychowski.

O każdym z tych, w szczególności mówić się będzie, gdzie według alfabetu przypadnie.

Oprócz tu wymienionych , tak sam Niesiecki później , jako też Ku- ropatnicki, Wielądek i inni heraldycy następujące familie do herbu tego dodają:

Kaczycki, Kaimir,

Koplewski,

Kruszewski,

Krzyunński,

Łasicki,

Machowski,

Puczniewski,

Radliński,

Razek,

Bejnart,

Boleiiski,

Borzymski,

Czahorski,

Doiogialo,

Dowgialowicz,

Dworakowski,

Eygird,

Gamb ar z ewski,

Gembarzeivski,

Górski,

Rogowski,

Starosiedliskij

Starosielski,

Te /szewski,

Toczyński,

Trzebiński,

Ustarbowski,

JVarakowski,

Wazyhski Skarbek,

Wtelobycki,

Wołyński,

Wojczyński Skarbek,

ffykowski.

Hromyka Skarbek, Słomka Skarbek,

Sześć prócz tego jest herbów, które z Abdanku wyszły : tak albowiem ten prześwietny dom w koronie naszej w pa- miętne krzewił się dzieła, ze Polskie trony szacując ich sobie, nowe co raz a nowe, do klejnotnej litery przydawały ozdoby. Machowskim pół Lwa nad hełm wyniesiono, który w łapach tenże sam Abdank trzyma: co tez Buczackim i Jazłowieckim niektórzy przypisują. W Syrokomli herbie, do litery W. krzyż przydano , a na hełmie miasto Abdanku trzy pióra strusie. U Iłgowskich z Abdanku, jak z łuku, strzała przez pierścień

Alidank.

W o-óre wyrychtowana: Irzy pióra strusie na hełmie. U Cha- leckich Abdank widzieć, z strzałą złamaną i do góry obró- coną: na hełmie strzała przez skrzydło sępie albo orle prze- szyta. Herb Krokwy, do Abdanku przyłączoną krokwę nosi. Sułtanowi na Abdanku dwa krzyże na jednej linji, i gwiazdę na wierzch wyniesiono. Nawet Dębno herb, pod swoim krzyżem, Abdank złożył. O każdym z tych na swojem miejscu mówię się będzie, tu dosyć" namienić.

Przodkowie domu tego.

Pisali się z Góry: z tych pierwszego wspomniał Paprocki Michała z Góry, którego syn Lambert tego imienia III, Bi- skup Krakowski dziesiąty, Kanonikiem byt tylko Krakowskim, kiedy ukladnością jego obyczajów, i biegłością nauk tak świe- ckich jako i duchownych ujęta Kapituła Krakowska, zdolnego £0 widziała , któryby był świeżo Męczeńską krwią S. Sta- nisława Antecessora swego , poświęconą Katedrę , osiadł. Dlu-o osierociała po Męczenniku świętym, bo przez 4. lata, wyglądała swego pasterza; az zgodnemi całej Kapituły głosy obrany ten Lambert, a od Władysława Hermana Ksiązęcia, Polską na tenczas wladnącego, po zniknieniu brata swego Bolesława Śmiałego, do Rzymu wysłany; uprosił u Grzegorza VII Papieża, ze interdykt na Królestwo włożony zniósł, a iceo na Biskupstwo poświęciwszy, do swoich owieczek odesłał. W dyeeezyi swojej stanąwszy, wszystkim stał się wzorem pobożności. Duchowieństwo w administraeyi Sakramentów, W nrzykladnem życiu formując, o cześć Bozką w każdej okazyf gorliwie stawając, pokazał się prawdziwym świętego przodka swego naśladowcą. Za jego radą, Judyta Królowa do Ś. Idziego w niepłodności się udała. Pańskiemi go tedy, doNarbony upominkami obesławszy, gdy wkrótce syna Bo- lesława Krzywousta powiła przez jego intercessyą, w rekom- pensc Hrabstwo Kroppcńskie, ktdre sic teraz Pabianice zowią, L kościół katedralny Krakowski u męża swego uprosiła. >V dziesięe- lat po śmierci S. Stanisława, z objawienia Swm- tosławy pobożnej białejglowy, ciało jego ze Skałki, na za- mek Krakowski przeniósł, grób z kwadratowego ciosu wyniósł, i Wacbami złotemi ozdobił. Tak na świętych pra«.jąe, sam tez, pełen lat i zasług, życia dokończył, W r. 1 101. WSt, t na Biskupstwo w r. 1083. siedział lat .-.masce, w Kra- kowskiej Bazylice pochowany. Starów, m Eps. Cra* Pa- Vroct,suh Jhdank, Micchoi, Długo** hb 4. tro mer. Dłu-osz trochę prędzej rokiem, jego konsckraeyą kładzie, śmie°rci tenże rok naznacza, a przecie lat dwadzieścia, jego

i; Afnlank.

Biskupstwa liczy : to jednak o nim przydaje ; że byt Grze- gorzowi Papieżowi dobrze znajomy, wiele lat na dworze Papiezkim przy różnych funkcyach i z pochwałą przepę- dziwszy.

^karbimierza Wojewodę Krakowskiego i Hetmana w kompucie przodków domu tego, rachuje Paprocki o Herbach, a z niego Okolski niewiem z jakiego fundamentu : ponieważ Cromer lib. 5. którego on przywodzi; to o nim mówi, któ- re/by był Familji nie najduję. Długosz także lib. 4. 3Iie- chovita lib. 3. cap. 10. Gwagnin iii descript. Reg. Pol. i insi Historycy nasi, o jego domu i Herbie zamilczeli. Bielski tylko Jol. 95. Paprockiemu pośiuiadcza. Po wygnaniu Sie- ciecha z Polski , i krzesło Krakowskie i buławę wziął , od Bolesława Krzywoustego Skarbimierz. Z tą najpierwej, na uchłostanie rebellizującej Pomeranji, w r. 1106. wysłany; zamek Bytomski, natarczywością swojej kawaleryi wydarłszy, nieprzyjaciół jednych pobiwszy, drugich w niewolą zabrawszy, po większej części Pomorską spustoszywszy, z bogatą ko- rzyścią do Polski powrócił. Chcąc się tej swojej klęski zemścić* Pomorzanie; trzy tysiące ludzi, na Skarbimierza z Krzywoustym biesiadującego po szczęśliwie odprawionej kam- panji, w zasadzkach rozłożyli. Przestrzeżeni , w nierównych silach, bo w sto tylko koni, na nieprzyjaciela uderzyli Król i Hetman , raz i drugi pułki ich przerwali , kędy wiele Po- morzan nasi ckli: atoli Skarbimierz, z tej okazyi, nietylko, siłą ranami zwątlony, ale i oka pozbywszy prawego , ledwo z trzydziestą inszych żywo wyszedł. Ze jednak mężnemu sercu, na wojnach zdobyte piątna ponętą są, nie odrazą od dalszych czynów, Skarbimierz jeszcze z niezupełnie doleczo- nemi ranami, znowu w Pomorską wtargnął, i bez najmniej- szego odporu sowity plon wyniósł. Wkrótce potem przeciwko Henrykowi Cesarzowi na psiem polu w pamiętnej z Niemców wiktoryi hetmanił. Z temże szczęściem stawał pod Nakłem przeciwko Pomorzanom , nad Albim rzeką przeciwko Cze- chom, wszędzie i rozsądnego wodza, i bitnego żołnierza powinność pełniąc. Atoli niestatku swego , oczywisty na nim przykład potomnym zostawiła wiekom fortuna; bo w podej- rzenie o ambicyą u Bolesława podany, w spiski z Zbignie- wem na Króla włożony, do więzienia wtrącony, z Senatu rugowany, oczu i życia postradał, Anno 1117. Był człowiek z familji rodowity, z dowcipu wielki , niemniej w języku jak i w ręce silny. A Bolesław od tego czasu, nad Wojewódz- two , Kasztelanią Krakowską przełożył , tak , że pierwsze przed wszystkiemi świeckiemi w Senacie miejsce bierze. O czem mówiłem w Tomie I. Żałował potem jednak tego Krzywousty,

Afnlank.

ze się nad Skarbimierzem tak zasłużonym i doświadczonym pastwił wojownikiem, którą swoje porywczość daleką na miejsca święte peregrynacją wypłaca! Bogu, mówi Mte-

chowita. -ii- \

Micha] Hrabia z Góry, albo (według Szczygielskiego)

z Krzywina, Fundator Klasztoru Lubińskiego OO. Benedy- ktynów, w Wielkiej-Polszcze w r. 1114. tamże u nich po- chowany, smeuiari* derofionis et żeli m Deum : to Długosza słowa. Cromer lib 5. Pdproeki o herbach, Szczygielskim

Aauila Polono-Bcnedict. fol. 122. Co znać i z oryginałów te-o miejca; lubo Bielski W roku 1175. tę fundaeyą Mie- czysławowi Staremu Ksiązęeiu Polskiemu przypisuje. Rusław Hrabia, bez potomstwa umierając, Chrystusa dóbr swoich dziedzicem uczynił; w dziedzicznej włości swojej Sulęjow.e nad Pilcą rzeką, Klasztor OO. Cystercyensom wysławiwszy, który potem Kazimierz Książe Polski, sowicie nadał i ubo- gacił. Cromer lib. 6. Paprocki loc. cit. Miec/ior. lib. 3. Ka-nimir Hrabia z Bieganowa, którego i podziśdzien roz- plenione potomstwo, w Łukowskiej ziemi żyje, świadczy Sakiel.ski; wieś swoje Bieganów, w Powiecie Lelowsk.m le- zącą, do Proboztwa Miechowskiego przyłączył, przed rokiem 1108. co znać z katalogu Patryarehy Jerozolimskiego tamie zpisanego, ale ta wieś, dawno od swego konwentu odpad a %akiel. in Miech. fol. 103. et 68. et 83. et 85. Krzysztof brat Kagnimierza, torem jego idąc, temuż Probostwu, wieś ZMne, wiecznemi czasy zapisał, z tern wszystkiem, i ta da- nina ' tak jako i braterska, wkrótce zginęła temu miejscu.

Idem fol. 83. et 115.

O Smilu Kasztelanie Wojnickim r. 121/. — Skalb- mierzu Kasztelanie Wojnickim 1277. - Mikołaju Kasztela- nie Sendomirskim 1286. — Jędrzeju Kasztelanie Kaliskim !360 — Jasku Kasztelanie Gnieźnieńskim 1361. — na swyen miejscach w Tomie I. mówiłem. Dzieła jednak ^h sta- rożytność głęboko w niepamięci zakopała. Wojciecha tylko Czelei, Wojewodę Sendomirskiego wspomina MHugosz, i a- prockl Cromer lib. 12. i inni, ze przy obronie ojczyzny, piersi nadstawując, od Tatarów az na Wisłę zapędzonych, z łuku postrzelony, z chęcią poległ w roku U44.

Wszebora potem kładzie Paprocki, za caasów Włady- sław, w.órego Ksiązęcia Polskiego ^ Wojewodą Sendomir- skim i Hetni-mem, ale go Nakielski do herbu tok miliantów pociąga: gdzie i ja o nim mówi* będę Tenże Drogosława Hribię, którego syn był Piotr BlS^pem Po- znańskim W r. 1265. (raczej miał mowie w r. 125 4. . n I tymże- herbem położył; ale go inni chcą mice Prawdzicem.

8 Alirahamowicz.

Abraham owi cz Herbu Jastrzębiec. Tych ani w Paprockim, ani w Okolskim nie znajdziesz. Ks. Iiojało- ivicz tak herb Ahrahamowiczów opisuje : W Podkowie juz nie cały krzyż ale pół tylko krzyża noszą, w hełmie Pawi ogon, mają i ślepowrona z pierścieniem. Z tego poznać, ze jedenżc dom Ahrahamowiczów w Litwie jako i w Chełm- skiej ziemi. Jan Ahrahamowicz Wojski Wileński, Starosta Lidzki, Constit. 1001. O Mikołaju powiada że przed wo- jewództwem Mścisławskiem był Kasztelanem Mśeisławskim, co musiało hyc w r. 1045. — Jan naprzód Wojewoda Miński, a potem Smoleński, mądry Senator, atoli Wittemherskich się nowinek chwycił, co znać z Coiwenticulum Toruńskiego, które podpisał. Syn jego Mikołaj na Wornianach z Mści- sławskiego województwa, przesiadł się na krzesło Trockie. Bodaj nie córkę jego Katarzynę Ahrahamowiczowne, pozo- stałą wdowę, po Marcyanie Frąckiewiczu Radzimińskim, Pi- sarzu Litewskim wspomina Const. 16G2. fol. 15. — Stanisław Starosta Bułakowski Jana III. — Jan i Samuel Skarbnikowi- czowie Wileńscy Augusta wtórego, z Wileńskicm wojewódz- twem podpisali Elekcye : i w tym roku , gdy to piszę ; Ahrahamowicz Chorąży Lidzki, stanął posłem na Sejm z Po- wiatu Lidzkiego. Nie tylko zaś w Księztwie Litewskiem, ale się i w Chełmskiej ziemi rozkrzewili : bo Jędrzej Ahrahamo- wicz żył tamże z Ewą Bogdaszewską w r. 1600. ale ci przy- domek swój mają Burczak: ale i herb rozumiem że inszy od Litewskich, to jest Lubicz, tylko że w środku podkowy nie cały krzyż, ale tylko połowę kładą. Z tychże był Piotr Ahra- hamowicz mąż Apostolski w zakonie Soc. Jesu. W konfes- syonale katechizmach niespracowany. Zapowietrzonym słu- żącemu, tak karbunkuł nogę zepsował, że nie uleczoną aż do śmierci ranę zostawił, a ból ustawiczny: z tern wszystkiem uprosił sobie u Wiel. Ks. Generała, żeby był też odwagę, drugi raz ponowił. Missye , które pod czas pierwszej wojny Szwedzkiej, po Morawie, Szląsku, i Brandeburstwie, czynił; pole mu otworzyły do wielkiej cierpliwości, a ztąd do He- roicznych ku Bogu akcyi. Trafiło mu się na tej Missyi, w Szląsku, że już pod wieczór stanął we dworze, kędy trzech braci rodzonych dyssydentów dziedziczyło : przyjęty z poli- tyką, traktowany, po długich dyskursach, gdy się na spo- czynek rozeszli, Panowie chcąc sobie żart z Kapłana Rzym- skiego uczynić, w zamku go pustym, kędy nikt dla wielkich strachów wymieszkać niemógł, na noc osadzili, spodziewając się, że albo mu tam zginąć, albo przynamniej dobrze na- straszonemu uciekać przyjść miało. INiewiedział o niczem Ks. Piotr, dla tego też tym bezpieczniej, padłszy na kolana, zwy-

Abraliamowicz.

czajne sobie modlitwy kończył. W krótkim czasie, takim impetem cały zamek zadrżał, jakby sic z grantu walił, okna padały, drzwi się rozstępowały , ściany kruszyły, a w tym wchodzi sędziwa osoba, z załamanemi rekami, "leboko wzdv- chając, łza Izę goniła, w piersiach ogień wybuchał, w pól łańcuchem ściśniona, za który, czarny ją Murzynek powodo- wał. Patrzył na to z razu pomieszany Ks. Piotr, na ten postracli krzyżem tylko , i niewinnością sumienia przy Bogu uzbrojony: potem serca sobie dodawszy, pyta się owej osoby, coby zacz była: odpowiada, jestem kiedyś tych dóbr dzie- dzic, tych trzech synów ojciec, przed kilką lat zmarły, za to na wieczne męki skazany, ze widząc błąd heretycki, upor- czywiem się go do ostatniego życia momentu trzymał, radnym tern mojem nieszczęściem, dzieci moje na prawdziwy tor wiary naprowadził, zęby i oni na ten koniec nicpadli. Wysłucha- wszy żalem skłóconej mowy pobożny Kapłan, rozkazał mu mocą Bozką, poty się w poblizszym zatrzymać pokoju, pó- kiby go był synom jego, widowiskiem nie wystawił: tym cza- sem więcej na modlitwie, niż na wczasie , resztę nocy prze- ciągnął. Nazajutrz, ciekawością ujęci Panowie, jednego po drugim wysyłają sługę, dowiedzieć się, co się wżdy z Jezuitą stało? wyszedł i sam Ks. Piotr: po witaniu i komplemencie, pyta się dziedziców, czy znali w życiu ojca swego, i czy tu są ci, którzyby go poznać mogli? prócz nich nalazlo się bardzo wiele, to sług, to poddanych. Z sprow adzonemi tedy na zamek idzie 5 ojca tak, jako przed tym widział, prezen- tuje. Zaczął do swoich mowę nieszczęśliwy ojciec, w której naprzód im heretyckie błędy chydził , upór swój potępiał, męki i zgubę przekładał; potem na miłość kiedyś swoje, na milośc duszy każdego i Bojja zaklinał, żeby z bitego do

« o O Jo

piekła gościńca, na pewną się do nieba skierowali drogę. Gdy to mówił, niebyło nikogo w tej kupie, któryby nad po- tępieniem owego człowieka, gorzko nie zapłakał : przysięgli wszyscy, ale osobliwiej synowie ojcu, że heretyetwo odrzucie mieli: atoli ach ślepota ludzka! wkrótce jak im ojciec zniknął, tak zaraz i wieczna biada, i poprz\siężone obietnice z pamięci Wywietrzały. Upominał się w prawdzie słowa Ksiądz Piotr, ale darmo, i właśnie się to na nich ziściło, co Chrystus po- wiedział: choćby i umarli powstali, nieuwierzą. Z lepszem szczęściem indziej gościł ten niespracowany Missyonarz, kiedy po wsiach i miasteczkach krążąc, to dzieci w nauce Chrze- ścijańskiej ćwiczył, to grzeszników do pokuty kierował. Je- szcze niedawno żyli ci, którzy jego prace i święte życia przykłady, wspominali; osobliwie koło Międzyrzyca, Wałcza, Chojnic, Kościerzyny. Tak się Bogu i ludziom przysłuży-

10

Abramowicz— Acliinger.

wszy, świat ten z niebem zamienił, w r. 1697. wieku swego 78. w Krakowie u Ś. Macieja pochowany. Historia Domus Probationis Crac. Annuae Ilcsident. t^alcen.

Wielądck który ich Abramowiczami zowie (jak się podobno familia ta dziś mianuje), dodaje: Teodor i Michał, w r. 1703. w gro- dzie Wileńskim 17. Kwietnia , podpisali się w manifeście , wraz z innemi Senatorami i urzędnikami , dc illcgitimilalc trybunału, z przyczyny gwałtów poczynionych. Ludwik w r. 1764. pod ówezas derewniczy i sędzia kapturowy województwa Smoleń- skiego, w tymże roku 28. Kwietnia akt konfederacyi generalnej W. Ks. Lit. w Wilnie podpisał. — Także N. Abramowicz sta- rościc Starodubowski był deputatem na trybunał W. Ks. Lit. w Wilnie r. 1781. —

Krasicki w przypisach swoich do herbarza Niesieckicgo : Abra- hamowiczowie do tych czas w Litwie kwitną, z tych Jędrzej najprzód Pisarz Ziemski Wileński , dalej Kasztelan Brzeski umarł bezźenny. — Jerzy Starosta Starodubowski brat rodzony Kaszte- lana z Ogińskiej urodzony , z Dornolowiczowny zostawił córkę za Slizna wydaną jedynaczkę* — Antoni trzeci brat, umarł bez- źenny. —

Abramowicz herbu fVaga w W. Ks. Litewskiem. Ci jedniż są co i Niepokojezyccy.

Al) rant. O tych, ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Jan Abrant z Pińskim Powiatem podpisał Elekcyą Jana III. Króla Polskiego 1674. Porządek Elekci/i.

ACHINGER

HERB.

Tak o-o opisał Paprocki o Herb. Jol. 587. Okolski toin. 1. Jol. 15. Liber Klejnoty Jol. 36. Potocki iv Poczcie her- bów. 3Is. P. Rutka. Jest Wiewiórka czerwona, u której podpiersi białe , w złotem polu , w prawą stronę herbu bieży, ogon na grzbiet zadarłszy; nad herbem taż wiewiórka jakby siedziała między dwiema rogami: ale Okolski, (czegom i ja się napatrzył) na hełmie, powiada, że jest wiewiórka między

A cli I im ;er. 11

dwiema jeleniemi rogami, siedząca niby, głową się jednak w tył, w lewą herbu obróciła.

Luboc o początku Klejnotu tego, milczą Autorowie 5 na to się jednak zgadzają, ze z Niemiec do naszej Polski przyniesiony, jakoż cudzoziemscy pisarze Eizyngera w roku 1455. kładą, między pierwszenii Austryackiemi Panami naj- znaczniejszego , w osobliwej lasce u Władysława Czeskiego i Węgierskiego Króla, którego jednak fortuna wyniosła, za- zdrość poniżyła, za fałszywem niektórych przed Królem uda- niem , z respektu wyzuty, od dworu ruszony. Bzorius in Annal. num. 27. Cureus fol. 153. Buehlcr ex Aenea Silvio c. 63. Bohom. Pierwszy zaś z tym herbem do nas przyje- chał Aichingcr Zybuld , za panowania Zygmunta Pierwszego. Starowuls/n' in Epis. Cracov. Baldwinowi Biskupowi Krakow- / skiemu jedenastemu, czterysta lat przed Zygmuntem żyjące- mu, tenże sam herb przydaje, o którym tak pisze. Po śmierci Lamberta, Biskupstwo Krakowskie Władysław Książę Polski, konferował Cesławowi 5 ale , ze bez konsensu Papiezkiego, posiadł tę Katedrę , dla tego go Gwallo Biskup Bellowaku Nuncyusz Papiezki, do ustąpienia z niej przymusił, a na jego miejsce wstąpił Baldwin Francuz, przedtem Palalii Aposto- lici Auditor, potem Papiezki do Świętopietrza w Polszczę wybierania Komissarz, Kanonik Stobnicki. Paproć, o Her- bach sub Abdank fol. 158. Którego, za promocyą Bole- sława Krzywousta w Rzymie poświęcono , za Urbana wtó- rego. Wszystkim był miły, łaskawy, od nadętości daleki, na ubogich szczodry, na których prowenta swoje chojnic sypał. Siedząc na lej stolicy lat pięć, na wieczność się przeniósł w r. 1108. Z tego dochodzę, starożytności domu Aichingerów; rozumiem jednak, że na ten czas, sam tylko do Polski naszej ten Baldwin zawitał; a potem za Zygmunta Króla i familia tegoż domu, tu się u nas gnieździe poczęła. I luboc o Bal- dwinic piszą, że był rodem Francuz, a zaś dom ten z Niemiec do nas przyszedł, przecież w tern nie masz żadnej kontradykcyi : bo przodkowie Aichingerów, chocci w Germanji zamieszkali, atoli z Francyi Oryentalnej początki swe wzięli, co znać z nad- grobku Augustyna Aichingera w Krakowie u S. Trójcy; kędy mu taki tytuł przydano: Eques Franciae Oricntalis a Facha.

Zybult tedy Aichingcr, pierwszy sobie smakując wolność' Polską, na Rusi osiadł, tam pojąwszy Maleczkowską, 3Iichała Wielkorządzcy Krakowskiego siostrę, dwóch z niej synów zostawił : Zybułta, który biegłością w sprawach różnych, ukła- dnością obyczajów, łaskę sobie wielką zjednał u Bogdana Hospodara Wołoskiego. Jego potomstwo z Zarszyńskiej, na Pokuciu: z których jeden z Potockim Stanisławem Wojewodą

12

Acliiii&rer.

Krakowskim i Hetmanem 1665. drugi z Kazanowskim Het- manem Polnym pod Usarską Chorągwią , życie swoje dobru pospolitemu poświecili. I Jerzego Podkomorzego Nadwor- nego u Stefana Batorego, w którym Stefan dojrzawszy zdolne do wielu funkcyi przymioty, narażał go na rożne expedycye do postronnych Panów : a że sic byt wszędzie z swoją dziel- nością zakazał , wziął w małżeństwo od dworu Kispeterownę Węgierkę z Gajewskiej urodzoną. Istransius Historyk Wę- gierski, wielkie imię Aichingerów w tem Królestwie chwaląc, przydaje ; że Lupus Aichinger był Komissarzem do traktatów o pokój z Turkami. I.strans. lib. 31. Hist. Ungar.

Aichinger Augustyn brat stryjeczny Zybulta i Jerzego, w Tureckim, Greckim, Łacińskim, Polskim, Niemieckim, Wołoskim językach biegły, których umiejętności, to pere- grynując do Jerozolimy na miejsca święte, to przy dworach różnych Europejskich Panów, nabył; po pamiętnych tak w boju, jako i w pokoju zasługach zasnął w Krakowie 1582. Którego nadgrobek od brata Jerzego stryjecznego wystawiony, Paprocki w Książce o herbach potomności wypisał. U tegoż znajdziesz fol. 583. przywilej Rudolfa Cesarza, temu Augu- stynowi dany w r. 1577. a tak do braci jego rodzonych, jako i stryjecznych, to jest Zybulta i Jerzego rozciągający się, i z ich następującem potomstwem , w którym , pochwaliwszy ich rycerskie dzieła i wierność ku sobie, ojczysty dawny, z przodków wzięty herb, na ten, jak widzisz kształt przefor- mował.

To jest tarcza, w szerz przedzielona na dwie części, z których spodnia na dole, cztery pola ma w sobie, czterema liniami, ukosem od prawej strony tarczy idące, z których pierwsze pole, od prawej ręki czarne, drugie podle niego żółte czyli złote, trzecie czerwone, czwarte białe, czyli srebrne. Druga część wyższa, także na dwie części wzdłuż się dzieli;

Achler— Adamowicz. 13

na lewym tarczy boku, pagórek zielony o trzech wierzchoł- kach, na najwyższym z nich, wiewiórka swego koloru; głową w prawą obrócona, u której ogon w górę zadarty, nogi prze- dnie wspięte, jakby skakać chciała, w źółtem czyli złotem polu. Na prawym boku baszta biała, w czerwonem polu, brama do niej, i okna dwa czarne. Aa hełmie korona, nad którą skrzydła rozłożyste, lewe od spodu żółte, u góry czarnej prawe , od spodu czerwone , a na wierzchu białe ; między skrzydłami, męża zbrojnego widzieć po pas, z gołym mieczem złotym w rękojeści, a z złotym jabłkiem.

Ekelcnfordya miasto a\' Holsacyi nadmorskie , zażywa W herbie wiewiórki-, ale takim kształtem. W polu białem jest brama otwarta, i owszem bez drzwi, ze trzema wieżyczkami czerwonemi, z których się wiewiórka przeskakuje; wprawą tarczy irłową obrócona.

Do tegoż domu należy, Stanisław Aichinger w Księ- ztwie Oświecimskiem i Zatorskiem, deputowany do wybierania publicznych kontrvbucyi z Sejmu 1633. Constit. o podatkach. Mikołaj 1668. kwitnął. Stanisław w Sendomirskiem Woje- wództwie dziedzic na Kobylanach 1677. miał za sobą Annę Mijakowską. Histor. Coli. Sandom. Okolski w Indexie tomu pierwszego, kładzie Pilchowskiego Aichingera, lubo na miej- scu, żadnej o nim wzmianki nie uczynił.

Ignacy Achinger z Radoczv S. G. 0. pisał się na Elekeyą Sta- nisława Augusta Króla z Księztwem Oświecimskiem i Zatorskiem.

dkclller herbu Dub. O tych tak Paprocki, jako i Okolski pod tym herbem piszą, więcej o nich nigdziem się nie mójjł doczytać.

Adant<'*o*\*ki herbu Dub. W Sendomirskiem Wo- jewództwie. O nich Paprocki i Okolski nie wiedział. Poto- cki w poczcie herbów wprawdziec ich położył, ale herbu nie wspomniał.

Ad antkowi cz herbu JF"adwicz, świadczy o nich Ms. Ks. Kojalow. ze kwitną w Księztwie Zmudzkiem. Michał Adamkowicz służąc z Kniaziem Kurpskim Marszałkiem Upit- skim , wzięty na Witepsku w niewolą do Moskwy , tamże umarł. Kazimierz wojował przeciwko Kozakom w Moskwie z Radziwiłcm Hetmanem Wielkim Litewskim. Teodor Cho- rąży pod znakiem Konstantyna Paca, Chorążego Nadworne- go. Jerzy, Hieronim, Krzysztof i Alexander ludzie rycerscy. (Obacz Adamowicz.} —

Adamowicz herbu Leliwa. Monwid syn Gedymina, brat Olgierda Wielkiego Ksiązęcia Litewskiego, przyjąwszy na Sejmie Hrodelskim za zaszczyt potomkom swoim herb Le- liwa, gdy polem walecznego męża, któremu imię było Adam,

14 Aclamowskl— Adcrkascl.

w wiciu okazyach rycerskiej cnoty doświadczył, do tegoż go Klejnotu, i jego dzieci przypuścił, co i Król Jagiełło, swoim przywilejem utwierdził, kędy miedzy zasługami jego liczy, naprzód odwagę, z Witoldem na Tatarów , poselstwo dwa razy do tychże, z dobrem ojczyzny odprawione, wiernośe nie nadwerężoną ku sobie etc. Od tego tedy Adama, Adamo- wiczami, sukcessorowie zwać się poczęli, zwyczajem na ten czas tamtych krajów: atoli gdy się potem rozrodzili, jedni się z nich, od dóbr i possessyi nazwali, jako to Pokrzywnicki, Starowolski: drudzy od jakiego przypadku, jako Mutykalski, Rakowicki : trzeci przy dawnem Adamowiczów imieniu zo- stali. Okolski tom% 2. Jol. 95. Z tych Piotrowi Adamowi- czowi Podsędkowi Zmudzkieinu, Konstytucya Sejmowa 1007. exakcyą publicznych poborów w Księztwie Zmudzkiem zleciła Jol. 882. a w r. 1611. Komissarzem z Sejmu uproszony, do rozgraniczenia lasów Zmudzkich fol. 41. Człowiek był i miły wszystkim i szczodry, i u Gwilhelma Książęcia Kur- landzkiego w wielkim respekcie. Hieronim z Wileńskiego podpisał Elekcyą Augusta II. Są tamże w Litwie Adam- kowiczowie, rozumiem, ze jednegoż i herbu i domu z Ada- mowiczami. Samuel Adamkowicz za Władysława IV. Jan Skar- bnik Lidzki, Jędrzej Skarbnik Rzeczycki, Jana III. z Żmudzi podpisali Elekcye.

Jan Adamowicz pisał się na Akt Konfederacyi generalnej W. Ks.

Lit. w Wilnie 28. Kwietnia 1764. r. Jerzy, Kazimierz i

Józef Adamowiczowie także na tenże Akt pisali się. Jan

Sędzia Grodzki Lidzki. — Heral. Wielądka. N. Adamowicz miał za sobą Dziekońskę, brat jego rodzony Generał

adjutant Buławy Polnej. • — ■ Krasicki w przypisach.

Allamowski herbu Jastrzębiec. Okolski w Sieradz- kiem Województwie possessyą im zapisał: atoli ze i w inszych Województwach rozkrzewieni, z tego poznae, że Wawrzeniec Proboszcz Kiecki, Jan i Franciszek w Sendomirskiem, Kazi- mierz w Krakowskiem, Stanisław i Stefan w Podlaskiem Wo- jewództwach pisali się na Elekcyą Jana III.

Ignacy Adamowski , ten z Województwa Sieradzkiego przeniósł się do Litwy , gdzie z Agnieszką Wilhilmowną małżonką zostawił synów 6. — Ignacego, Tadeusza, Józefa, Piotra, Michała, Fran- ciszka Xawerego który z Maryanną Budenowiczowną miał trzy córek, Józefę z ur. Sielaskim, Salomee i Petronellę. Syna je- dnego Leopolda zostającego na usługach ojczyzny w Kawaleryi narodowej. — Józef rotmistrz Trocki miał syna Benedykta. — Wielądek.

Aflerltascl. Jan Dworzanin Królewski z Inflantskiego podpisał Elekcyą Jana Kazimierza Króla 1648. O tych w Pa- prockim i Okolskim cicho.

AfFaiiasowlcz— Akszak. 13

Afranasoivicz. I tych tak Paprocki jako i OkolskI opuścili. Kazimierz Aflanasowicz z Nowogrodzkiem Woje- wództwem pisał sic na Elekcyą Władysława IV.

AHftta. O tym (ienealogistowie nasi, nie mogli wie- dzieć; albowiem AHata Izydor Kapitan Indżynier Szlachcic Medyolański, dopiero od Michała Króla, otrzymał Indvgenat w Ojczyźnie naszej w roku 1673. który mu potem konfirmo- wała Konstytucya Sejmowa Koronacyi Jana III. w roku 1676. po wywiedzieniu swego szlachectwa i przysiędze uczynionej, tak Królowi jako i Rzeczypospolitej. Constitut, fol. 83.

Agrippa* O tych ani Paprocki, ani Okolski niepisali ; w Księztwie Lilcwskiem po różnych Województwach possessye swoje rozciągnęli. Wacław Agryppa Kasztelan Smoleński w roku 1590. do lustracji dóbr Królewskich w Inllanciech z Sejmu Komissarzem deputowany Constitut. fol. 584. Ję- drzej Poseł na Sejm 1013. z Wileńskiego Województwa i z tamtąd^ Deputat na Trybunał Skarbowy Constitut. Jol. 8. Jan w Żmudzi , Zacharyasz w Trockim Elekeyą podpisał Władysława IV. Jan Agrippa lubo go i urodzenie z przo- dków swoich starożytnego domu, i dowcip w mniejszych szkołach wypolerowany, zdolnym czyniły Kapłańskiego stanu, przecież obrał sobie być wzgardzonym w domu Bożym, do posług domowych w Zakonie Soc. Jesu życie swoje poświę- ciwszy, umarł w roku 1689. we Lwowie wieku swego 37. Hist. Col. Leop. S. J. Któryś z tego domu, za czasów Zy- gmunta Augusta, pisał przeciwko Lipomanowi, i wiele in- szych Ksiąg do druku podał.

Tadeusz Agrippa, Podstarosta Upitski , podczaszy potem Woje- wództwa Witebskiego, pisał się na manifest wraz z innemi Se- natorami i urzędnikami , dc illegitimitatc trybunału W. Ks. Lit. d. 18. Kwietnia 1763. r. w grodzie Wileńskim. — Wielądek.

AKSZAK HERB, KARA albo OBRONA.

Serce ludzkie, na wylot przez środek przeszyte, na bok i z nią obrócone; tak rozdarte, że się ledwo obie części trzy- mają, w polu czerwonem, nad hełmem i koroną trzy pióra strusie. Okolski tom. l.fol. 552. Ms. P. Rutka S. J. Nasz Ks. Petrusancta in tess. gentilit. wiele takich domów w Eu- ropie liczy, które jednego, albo i więcej serc, to złotych, to czerwonych, w herbie zażywają, jako osobliwie w Brytanji, Francyi, przecież z lakiem ułożeniem nic podobnego u niego nieobaczysz.

Początek tego herbu, w Litwie kładą, czy w Moskwie, za mężne Tatarów pogranicznych rozgromienie ; bo gdy pier- wszy klejnotu tego Autor, wodza nieprzyjacielskiego, z swoim

16

Akszak*

AKSZAK

HERB.

hufcem na siebie nacierającego zabił, śmierć' Hetmańska w oczach wojska, tak i oczy i serca inszych przeraziła, ze wszyscy pierzchnęli, zwycięztwo w rękach przeciwnej strony zosta- wiwszy, za co ten mu herb nadany, i Akszak, to jest jako Stryjkowski z Litewskiego języka tłómaczy Obrona, tak on jako i herb jego nazwany. Zkądby jednak, drugie tegoż herbu imię Kara, wzięło się, o tern nikt nienamienia. Tegoż potem pierwszego Akszaka potomkowie, w Polesie się prze- nieśli, kędy Tenutę Noryńską przez wiele lat trzymali. Od tych Jan Akszak, sędzia ziemski Kijowski, a kiedyś podwo- jewodzy, z Polesia w te się kraje przeniósłszy, dobreg-o oj- czyzny syna powinność wypełnił, z różnych sejmów na ko- missye upraszany, jako w r. 1607. do lustracyi niektórych miejsc, któreby się sposobne zdały na Ukrainie do fortyfiko- wania. Constit. fol. 830. W tymże r. 1611. i 1613. do roz- graniczenia między Województwem Kijowskiem i Księztwem Litewskiem. W Moskwie, i Inflantach Rycerskiego serca dat dowody. W sądach i prawa Polskiego umiejętność, i nie- przeświadczoną swoje sprawiedliwość pokazał, kiedy żadna senteneya od niego ferowana, ani trybunalskim, ani zadwor- nym dekretem nie była skassowana. Michał brat jego, pod Ułanikami Tatary gromiąc , od nich zabity, chęć swoje ku ojczyźnie dopiero z życiem skończył. Jana zaś z Barbary Klońskiej synowie :

Marek w koronnym obozie lata swoje przepędził.

Stefan sędzia ziemski Kijowski, drugi syn Jana, starosta Ostrzewski i Bobrownicki , 1626. na sejm Warszawski po- słując, deputatem na trybunał Radomski stanął: Constitut. fol. 5. a z sejmu komissarzem do rozgraniczenia między Województwy Kijowskiem i Czerniechowskiem ; Constit. fol. 31. Z Zofji Łuszczanki Marszalkowny Mozyrskiej, miał dwóch synów Jana Stolnika Kijowskiego, którego syn Józef osiadł

Alalianda.

17

W województwie Bełzkiem, i Gabryela. Ponowił związki mał- żeńskie Si elan z Katarzyną Czolhańską, która mu prócz trzech córek, dwóch synów powiła Alexandra i Michała, którzy z bratem swoim Gabryelem elekcyą Jana Kazimierza podpisali z Kijowskiem województwem. Tak Stefanowi Bóg licznem po- tomstwem nadgradzał , kiedy tez on na fundacyą 00. Do- minikanom w Kijowie, 20 tysięcy wysypał. Okolski Russ. Flor. fol. 119.

Micha] trzeci Jana Sędziego Kijowskiego, w Rycerskich dziełach przodków swoich naśladując, ojczyzny bronił: w r. 1632. podpisał elekcyą Władysława IV. zona jego Ziembli- cka. Siostra zaś tych trzech braci, po zejściu męża swego Grabi, resztę życia swego, Bogu w zakonie Dominika S. we Lwowie poświęciła: druga żyła z Józefem Chaleckim w r. 1650. Akszak Marek na Motowidłówce wojski Kijowski 1694. Kazimierz skarbnik Kijowski pod Usarską chorągwią żołd prowadził : z Czołhańskiej Konstancy! syn jego Felicyan : do- bra pod Ostrogiem Hist. Col. Leop. S. J.

Stefan Akszak, stolnik Włodzimirski , kawaler orderu Ś. Stanisła- wa , za panowania Króla Stanisława Augusta żyjący. — Wielądek.

Akszak — generał miał za sobą Kuropatnicką siostrę kasztelana Belzkiego wdowę po Soffczyńskim. — Akszak, miał za sobą Wesslownę siostrę podskar. W Koron, i z nią zostawił syna. — Akszak pułkownik w wojsku Polskiem , dziedzic na Radzi- wilowie miał potomstwo. — Krasicki.

HERB.

Alabanda, czyli raczej jako chce Damalewicz Albalant, na tarczy ma biały Księżyc, jak na nowiu niezupełny, prosto obiema rogami do góry skierowany, między któremi jest końska głowa, szyją Księżyca tykając.*!, w lewą tarczy obró- cona, w polu czarnem według Paprockiego, brudnem we- dług Bielskiego, szarcm według Okolskiego. Na hełmie jedni z nich pięć, drudzy trzy pióra strusie kładą. Damal. iii Episc. Tom U. %

18 Alaliaiida,

riadisl. Papr. w Gniazdzie fol. 1)0. O /terb. fol. 575. Bielski fol. 52. O ko Ukt tom'. 1. fol. 20. Libr. Klejnoty. Potocki w poczcie.

Paprocki w Gniazdzie cnoty twierdzi, ze do nas ten herb przyszedł za Bolesława Krzywousta, z niejakim Alabanda, od którego imieniny swoje zabrał ten, o którym mówiemy Klej- not: atoli poprawił swego rozumienia w pośledniejszej o her- bach Księdze, na co i drudzy z chęcią przystają, ze jeszcze za Mieczysława Książęcia pierwszego z Polskich Monarchów Chrześcijanina, przyniósł go z sobą Jasnach pierwszy biskup Kruświcki z Włoch: jakoż wiele jest takich, którzy lubo nie takim jak tu kształtem, konia w herbie używają. Tak Wedekindus, albo Witekindus Książę Saskie, czarnym się źrebcem pieczętował, a gdy się przez Chrzest Bogu odro- dził, Karol Wielki Cesarz, w białego mu go zamienił konia Crantzius lib. 2. Saxon. c. 4. Karol też piąty chcąc ukrócić swobody Neapolitauczykom , pod pretextem klasztoru, zamek potężny z twierdzą wystawił, do którego , zaprosiwszy oby- watelów tamecznych, pytał się ich, coby się za herbem szczycili? Odpowiedzieli, że koniem: przydał Karol, a czy munsztuk ma? bez munsztuka mówią, bo sobie zawsze był wolny j od nikogo nie okiełznany: Cesarz skazawszy palcem, na świeżo od siebie wystawioną fortecę: rzekł: Hoc est frae- nam eaui vestri. Ta prawi wędzidłem waszej wolności bę- dzie. Camerarius lib. 4.

Jasnach tedy albo Lucidus pierwszy biskup Kruświcki, a jako ich teraz, za odmianą miejsca zowią, Kujawski w r. 960. razem z Egidyuszem Tuskulańskim biskupem i kardy- nałem do Polski przyszedł, od Jana XIII. Papieża, na nowy szczep prawdziwej wiary wysłany, mąż i skromnością i żar- liwością, i przykładnem życiem znakomity. Zaraz się zakrzą- tnął, żeby był powierzonej sobie funkcyi wypełnił oblig: prze- toż z Czech, i innych prowincyi, ćwiczonych w języku Sło- wieńskim kapłanów sprowadziwszy, dyecezyą swoje na nich podzielił , i część pieczołowania swego na nich spuścił, każ- dego należytemi dochodami opatrzywszy. Sam zaś w Dźwier- nie wsi, do stołu biskupiego od Mieczysława Książęcia przy- łączonej, farny kościół, a gdzie indziej, wiele inszych domów bozkich wystawił; tak, że według Damalewicza in Episcop. Vladislav. ledwo jest który na Kujawach kościół, któryby nie jemu, pierwszą swoje erekcyą przypisywał: czego świa- dkiem są stare przywileje, mówi tenże. VV tych zabiegach rządzącego kościół Wrocławski lat dwadzieścia i siedm, śmierć zastała w r. 1)1)3. W Dźwicrnie ciało jego złożone.

Do tegoż herbu Paprocki o Herbach fol. 170. pociąga

Alabis — Albrecht. 19

Mamphiola biskupa Płockiego trzydziestego piątego, za któ- rego świadectwem idąc, i jam go z tym herbem położył.

Tego Mamphiola Papie/. Bonifacy IX. po zejściu Hen- ryka pierwszego, ze krwi Książąt Mazowieckich Infułata Płockiego, ani od kapituły obranego, ani od dziedzicznych Panów podanego w Rzymie na biskupstwo poświeciwszy, chciał usilnie przy tein dostojeństw ie utrzymać, i lubo za nim, ile w bliskiej z Bonifacym kolligacyi , Papiezkie instancje, ba i kościelne censury stały, przecie/ tak Król Polski, jako i Książęta Mazowieckie, nawet i kapituła Płocka, żeby się przez ten proceder, prawu ich nieuwłoczyło , gdyby tym sposobem, a jeszcze cudzoziemiec tę stolicę posiadł, żadną miarą do pos- sessri infuły przypuścić go nicchcieli ; wszystkę sprawę do przyszłego Papieża, któryby zgodnie był obrany (bo Schizma wielkie kościół katolicki na ten czas rozrywało) odkładając. T\m czasem Mamphiolus z melancbolji zachorowawszy, i z życia i z biskupstwa ustąpił. Długosz przydaje , ie jeszcze przed śmiercią dla pokoju, dobrowolnie z tej się godności wyzuł. Umarł zaś według Nakiel. in J/iechor. fol. 334. w roku 1395. według Łubieńskiego in Episc. Ploc. 1399. atoli ten autor, w późniejszej edycyi rok poprawił z Długo- szem trzymając 1396. Pochowany w Rzymie in Ara caeli z tytułem biskupa Płockiego. Więcej familiantów tegoż her- bu żaden autor niepisze, i rozumiem, ze ani ich Polska miała.

\ l.iliis herbu Rubiesz. "\V Mińskiem Województwie tak Okol.ski tom 2. fol. G55. jako i Paprocki o herbach, osadził ich. Więcej o nich nigdzie nie czytałem.

%l;uiil)i herbu Rubiesz. W Mińskiem województwie ciż ich autorowie zapisali.

iLlautowicz herbu Poraj. Emerencyanna Alantowi- czowna była za Stefanem Czarnowskim.

llhinow ski herbu Jastrzębiec. O tych ani Papro- cki', ani Okolski niewiedział. Przemyska ziemia ich ojczyzna. W przeszłym wieku kwitnął, Jędrzej Albinowski sulfragan Kujawski, który w r. 1G87. był archidyakonem Pomorskim, kantorem Przemysłskim , proboszczem Wolborskini. Synow- ców ie jego, a bracia sobie rodzeni, Jędrzej, Samuel, i Stanisław, którego syn Jakób i córka za Janem Sołkow- skini.

Albreclit herbu Mili/dar którego taki jest kształt: Serce, gwia- zdę złotą sześć promienistą na sobie wyrażające zielonemu oliwnemi gałązkami w polu białem otoczone, na herbie pięć piór strusich, międ/.y którcmi w pośrodku gwiazda. — Jakób Stanisław Albrecht dla zasług swoich rekomendowany od stanów sejmujących za Sta-

9* "

20

Alemaiuii.

Disława Augusta nobilitowany r. 1786. Conslit. fol. 803. syn tegoż Mateusz Albrecht regent podatku pogłów, żydów, ko- missvi skarbu koronnego , dopełniający ł pilności.) swój obowią- zek dla ojczyzny, i dalszy bieg życia swego chętnie dla dobra publicznego oliarujacy z Julianna Ronianowna mający potomstwo, syna Józefa Kalasanlego , i dwie córki Magdalenę i Helenę. — Krasicki. — Wielądek. —

ALEMANNI

HERB.

Tarcza herbu, na dwie części wzdłuż przedzielona, z których jedna, na prawej stronie, dwa ma pola, ukosem od prawego boku na lewy nakłonione, w równi od siebie od- ległe. Druga część, na dwie insze pomierzona, z tych wyższa, dwie kule działowe, spodnia jedne w sobie zamyka; na heł- mie Panna laurową koroną uwieńczona, starym zwyczajem aż po uszy, i trochę do prawego ucha nachyloną; rękę jedne o bok oparła, drugą w g"órę wyniósłszy, także wieniec lau- rowa, jak na głowie trzyma. Koloru tarczy, pol, kul, żaden nieopisał. Paprocki o herb. fol. 581. Okol. tom. 1. fol. 23. Potocki iv pocz. fol. 704. Ms. P. Rutka S. J.

Herb ten nadany w Hclruryi za jakąś znaczną przysługę, co i ztąd poznać" , bo Książęta Florenckie , pięć też także kul czerwonych w herbie noszą w polu złotem, nad któremi szósta kula błękitna ; z tej środka trzy I i 1 i j e wychodzą, nad hełmem korona złota , na której wierzchołku czerwona lilia , na tej lewą nogą stoi srebrny sokół, w prawej złoty pierścień trzy- ma, w pysku zaś kartkę, na niej zlotemi literami to słowo napisane. Semper , zawsze. Jakoż że z Hetruryi, to jest z Florenckiego Księztwa, ten dom do nas przyszedł, świadkiem jest list Zygmunta Augusta Króla w r. 15G6. Dominikowi Alemanniemu dany na indygenat w koronie naszej ; znajdziesz go u Paprockiego słowo w słowo. Ja tu tylko to przyta- czam, co do inibrmacyi o tej familji służyć może. Nobilis claraauej ^llemanniorum familia , cujus splendor , etbene-

Alemaiiiii. 21

meritum Rempublieum , itu sunt in Ducatu Florentiue eon* spieuu , /// multis attestationibus ea in re non sit opus. Nam et darni apudsuos. et faris apud Reges Christiana*, semper fuit9 estguej adhuc familia haee Aonoratissima, et in consilio pub lico, sententiis dicendis. deliberationibusoue] rerum ex- pediendis, fueile primum obtinuit , obtinetque; locum: auod rebus ges fis illius Reipubl. Historiisque\ tum veteribus. f/uam reeeufioris memoriue fueile comprobari potest. Poty przywilej.

Znać to zaś z tego, ze nie pochlebnie, Zygmunta Augu- sta świadectwo to o nich mówi ; bo ten dom, dwóch niegdy purpuratów Rzymskich liczył. Pierwszy Alemannus Adima- rius Florenczyk z ojca Philippa Adimara Alemanniego, matki Olimpji Fortiguery urodzony. Naprzód biskupem Florenckim, w rok arcybiskupem Tarcnlyńskim , nakoniec Pizańskim ojrło- szony, gdy od Jana dwudziestego trzeciego, legacyą we Fran- cyi z wielki em ukontentowaniem Rzymu, z niemniejszą swojej dzielności pochwalą odprawił, w nadgrodę prac swoich wziął kapelusz kardynalski. j\a koncyliach potem Pizańskiem i Kon- staneyeńskiem przeciwko schismalykom, kościół Boży rozry- wającym gorliwie stawał: aż też w tych koło wiary prawo- wiernej zabiegach, powietrzem, czyli jako inni chcą, trucizną w r. L422. zarażony, umarł. Ciało jego w Rzymie pocho- wane. Purpura do eta lib. 3.

Drugi Ludwik Alemannus z biskupstwa Magalońskiego, postąpi! na Arelateńskie are\ biskupstwo, wkrótce go i pur- purą kardynalską przyodział Marcin piąty Papież. Po śmierci Eugeniusza Papieża, co nie czynił! żeby był kościołowi pokój przyniósł pożądany. Felixa Anlypapę, do tego nainówił, ze uzurpowaną niesłusznie Infułę papiezką złożył i inszych siła stosów wyŁrzymawszy9 poszedł po koronę prac swoich w r. 1450. Świątobliwość życia jego, mnogie cuda, które się przy ciele jego dzieją, ogłaszają, tak, że i ślepi wzrok, i niemi mowę, i chorzy zdrowie, i umarli częstokroć życie za jego wzywaniem odbierają. Te łaski w Arelacie, kędy ciało jego spoczywa, zkonnotowane, słuszną Księgę napełniły. Klemens siódmy Papież o nim w r. 1527. pisząc, mówi: Łudovieus illustri genere natus . ritam caeUbem. eastam. et immaculatam egit. purissimamaue anitnam Deo. inuumeris rirtulibus msignem. reddidit. — Purpura docta lib*. 3.

Nadto Aloizy Alemanni wsławiony napisaną od siebie historyą : marszałkiem bvl na dworze Katarzyny Medycei Kró- lowy Francuzkiej. Syn także jego Karol u Henryka Króla Polskiego, a potem Francuzkiego marszałkiem nadwornym. Brat Karola, tamże we Francyi biskupem Madzoneńskim

22

AIexainlrowicz.

czyii Masconeńsfciin. W Polszczę zaś naszej, pierwszy z lego domu osiadł Dominik Alemanni dziedzic na Gawronowie, Piotrkowicach, Łyszkowicach, stolnik Lubelski, starosta No- womiejski W Mazowszu: posłował od Stefana Króla do Jana Króla Szwedzkiego, a z Fanuelowną Siostrą Fanuela stol- nika Lubelskiego z kontraktowawszy, godnych siebie naśladow- ców poloników zostawił, z których jeden był Stanisław, ale prędko umarł w Krakowie; u 00. Franciszkanów pochowany. Starowolski in monum. jego nadgrobek ztamtąd wypisał. Drugi Zygmunt, który z Sieradzkiem województwem podpisał elekcyą Władysława IV. roku 1032. Atoli wkrótce po tym roku, znowu się do Włoch z Polski wynieśli, od których niedawnemi czasy, i juz za mojej pamięci ozdobił zakon Soc. Jesu Alemanni, prowincyał Rzymskiej prowincyi, siostrzeniec Klemensa jedenastego Papieża, wielkich przymiotów człowiek. Ten sam o sobie powiadał, ze dziad jego w Polszczę się uro- dziwszy, znowu się do Włoch przeniósł.

ALEXANDRO-

WICZ - \$>,

HERB.

■Un*yi«*p. ^^^

Paprocki i Okolski o nich zamilczał. S«ą zaś dwie kosy, ostrzem do siebie obrócone, końcami zaś do góry, na krzyż ukosem się składają, przez których środek dwa miecze Nie- mieckie, końcami się zchodzą, tak jakby w jedno spojone były : na hełmie trzy pióra strusie. Z jakiej okazyi ten herb nadany niema żadnej pewności. To wiem, że się nim Ale- xandrowic»zowie w Wielkiem Księztwie Litewskiem pieczętują. Z tych w r. 1G32. porządek elekeyi Władysława IV. liczy, Jana marszałka Grodzieńskiego, Konstantego, Kazimierza, Piotra, i Mikołaja Bitout sędziego Upitskiego, AIexandro- wiczów. Porządek elekeyi Jana Kazimierza Króla 1648. Konstantego pisarza ziemskiego Upitskiego i posła Grodzień- skiego. Tenże, czy też inszy Konstantyn pisarz ziemski Grodzieński poseł na Sejm 1652. Ztamtąd Deputat na try-

Alcxaiiclr<m icz. 25

hunał skarbowy Lilewski Constit. fol. 10. potem podsędek Grodzieński i poseł na Sejm r. 1 050. i 1661. Constit. fol. f>0. i I <><»!?. ale juz sędzia ziemski Grodzieński, zkąd ko- missarzem naznaczony do wypłacenia żołdu wojsku Constit. fol. 5. et 22. Syn jego Kazimierz. Stefan podkomorzy Gro- dzieński, a polem marszałek: z Sejmu r. 1000. Deputat na trybunał skarbowy, Constit. fol. 5 i 1683. fol. 0. a w roku 1007. Deputat na trybunał Wileński. Stanisław rotmistrz pancernej chorągwi, w expedycyi z Moskwą pod Miedni- kami na plaeu poległ y co o nim Konstytucya Sejmowa 100*J. fol. 10. wspominając, i jego odwagę potomności z pochwałą zapisując, krwawe zasługi, sukcessorom liczyć każe: to/, samo konfirmowała Konstytucya 1083. ful. 5. Sebastyan przy pańskich dworach młodsze lata przepolerowawszy, po- tem zaczął służyć Bogu w zakonie Soc. Jesu, obrawszy so- bie w nim stan pokory i pracy do posług- domowych : tam sobie ustawicznością modlitwy, wyborem posłuszeństwa, i innemi cnotami niebo wyskarbił, 1G5S. świat len pożegna- wszy. Kojało. Pamiątka Braci 27. Ibris. Benedykt Placyd 1007. Michał naprzód pisarz ziemski Lidzki, potem mar- szałek 1704.

Hrehory Alexandrowiez kasztelan Wileński hetman W. Ks. Li- tewsk. starosta Grodzieński i M ohilowski , za Zygmunta Au- gusta Króla pisał się na dyploma Księciu Pruskiemu Kurfir- sztowi Brandeburskiemu. Codex diploma. Ks. Do gila. W tymże autorze jest r. 1500. Homagium etperpetuaejidełitatisjuramen- ti/i/i. Bogdom Aleocandr owicz palatiniMoldaviae ex archivo the- sauri regni, extat in arckwo cancellariae regni , lib. legation. Lit. r. fol. 421.

Jan starosta Grodzieński dzierżawca kluczów Jezierskiego Sa- tandzkiego , Kotrzauskiego listem osobliwym od Królowej Jej 31o- ści Anny, jako sic natenczas zwala Anna In f ans zaszczycony. a to w te czasy kiedy pa śmierci Zygmunta Augusta ojca swo- jego na prowizyą pomienione dobra od Rzeczypospolitej nazna- czone miała pod rokiem 1573. — Albert Alexandrowicz koniuszy W. lis. Lit. za Zygmunta pierwszego.

Wyżej wspomniony Stefan Alezandrowicz był także kasztelanem Nowogrodzkim, i mając m mto Tekle Kierdejownę kasztelankę Trocką, zostawił potomstwa. Jana starostę Ostrzyiiskiego, który po odbytej ftmkcyj depntackiej w stanie kawalerskim młodo umarł j tudzież cztery córki : jedna . w zamęźćiu za Komorowskim wo- jewodą Brzeskim: druga, za Białozorem starostą Nowomłyńskim : trzecia, za Zienowiczem starostą Sznitowskim : czwarta Konstan- cya za Łukaszem Alexandrowiczem chorążym powiatu Lidzłriego.

Michał zaś byl marszałkiem powiatu Lidzkiego, maż nieskażonej cnoty, podczas rewolucyi Szwedzkiej nałożoną na powiat kon- trybneyą, za szlachtę uboższą swoim majątkiem założył: amarl bezżenny w późnym wieku . spoczywa W Lidzie przy kościele lis. Karmelitów w grobie od siebie wymurowanym. —

24 Alexaii(lrowIcz.

Piotr A., całe życie w żołnierce przepędził, podczas expcdycyi Wołoskiej, av 100 ludzi komendy swojej, 1000 Wołochów wdzie- rających się w granice Polski odparł i rozproszył. —

Flory a n Stanisławowicz Alexandro\vicz Skarbnik powiatu Lidzkiego. —

Łukasz Antoni chorąży Lidzki , za panowania Augusta II. i Augusta III. Królów, wielu wsławiony funkcyami , po trzy razy był deputatem na trybunał. Podczas bezkrólewia po śmierci Au- gusta II. był marszał. konfederacyi o raz sądów kapturowych po- wiatu Lidzkiego. Posłował po kilkakrotnie ; ostatnie poselstwo swroje odbył pod laską Lubomirskiego starosty Kazimierskiego w r. 1746. a w r. 1748. życia dokończył : spoczywa w Szejbak- polu w dobrach swoich przy kościele Ks.Ks. Franciszkanów od siebie ufundowanym i nadanym. Miał za małżonkę Konstancją Alexandrowiczownę kasztelankę Nowogrodzkę z której zostawił synów dwóch , Franciszka i Dominika i córkę jedne Elżbietę w zamęźciu Chrzanowską starościnę Rowiatyckę.

Kazimierz A. podczaszy Lidzki, brat Łukasza, pokilkakrolnie odbywał funkeye deputackie i komissarskie.

Franciszek A. syn starszy wyżej wspomnionego Łukasza, idąc przez wszystkie stopnie urzędów powiatu Lidzkiego, był najprzód cześnikiem , potem chorążym , dalej podkomorzym i marszałkiem nakoniec został kasztelanem Lidzkim. Będąc cześnikiem był de- putatem i marszałkiem trybunału duchownego compositi judicii w r. 1748. będąc chorążym, reassumując dawne prawa i konsty- tucye norellae legis uczynił popis obywatelów powia. Lidzkie- go : podczas zaś koronacyi Stanisława Augusta Króla , w nie- przytomności chorążych Litew. niósł chorągiew prowincyi Litew- skiej : pokilkakrolnie odbywał funkeye poselskie , za co w nad- grodę od Króla Stanisława Augusta , obydwoma orderami naro- dowemi zaszczycony został. Miał w małżeństwie Teklę Matu- szewiczownę starościankę Stokliską z którą miał syna jednego Sanisława A. starostę Wasiliskiego , który po ukończeniu nauk i zwiedziwszy obce kraje, powrócił do ojczyzny i oddał się publicznym usługom. Był dwa razy posłem, potem deputatem i pisarzem trybunalskim z powiatu Lidzkiego , którego pierwiastko- we zasługi Najjaśniejszy Stanisław August nadgradzając, w bry- gadzie narodowej rotmistrzowstwem udarował. Będąc wyzna- czonym komissarzem z assessoryi do rozgraniczenia starostwa Kleszczelewskiego z województwem Brzeskiem , tamże po kró- tkiej chorobie , w kwitnącej młodości , życia dokonał. —

Dominik A. drugi syn chorążego Lidzkiego a brat młodszy Fran- ciszka, koniuszy W. Ks. Lit. na różnych urzędach w narodzie chętnie swe usługi dopełniający, był najprzód deputatem na try- bunał Lit. w r. 1750. pod laską Ks. Albrychta Radziwiłła sta- rosty Rzeczyckiego , potem wybranym został od obywatelów pi- sarzem ziems. pow. Lidzkiego, którym będąc przez lat 20. był po kilkakrotnie posłem na Sejm wr r. 1758. 1761. a ostatni raz na Sejm konwokacyjny po śmierci Augusta III. r. 1704. pod laską Ks. Jmci Czartoryskiego generała ziem Podolskich , a nieprzy- krząc sobie dalszych posług ojczyźnie w r. 1770. został drugi raz deputatem oraz i marszałkiem trybunału głównego W. Ks. Lit. którego pracowite i kosztowne zasługi Król Stanisław Au-

Alexandrowlcz. 25

gust konferowaniem wprzód orderem Ś. Stanisława, a potem ko- ninszostwem A\ . Ks. Lit. na ostatku orderem Orla białego uwieńczyć raczył. A nietylko w stanie cywilnym, ale teź w obowiązkach wojskowych chętnie dla ojczyzny czynił posługi, bę- dąc porucznikiem Petyehorskim pod znakiem Fleminga podskar- biego W. Lit. potem pod znakiem Sołłohuba wojewody Witeb- skiego, a za hetmaństwa Massalskiego regimenŁarzem wojsk dywizyi Litewskiej, i gdy potem władza hetmańska przeniesioną została, do ustanowionej komissyi wojskowej, od tejże komissyi osobliwym patentem zaszczyconym został: które wojskowe zasługi Król nagradzając konferować raczył rotmistrzostwo chorągwi Ls- sarskiej. Miał za sobą w pożycia małźeńskiem Klarę Platerownę wojsk,} Inflantską , z ktąrą miał troje potomstwa , dwie córki i syna Ignacego. —

Krasicki w przypisach swoich daje mu za żonę nie Platerownę, lecz Oskierczankę referendarzownę Litewską. —

Tadeusz sędzia ziems. Grodzieński, był także posłem na Sejm, cztery razy deputatem i pisarzem trybunalskim.

Hieronim podstarosta i skarbnik Grodzieński był także deputa- tem z powiatu Rzeczyckiego oraz wice marszałkiem trybunalskim.

Antoni sędzia ziem. powia. Lidzkiego ; był deputatem na trybu- nał, tudzież chorążym Lssarskim.

Józef pisarz ziems. powia. Lidzkiego — drugi zaś Józef był ma- jorem brygady Petyhorskiej.

Franciszek kapitan pułku czwartego i poseł z powia. Lidzkiego na Sejm w dniu 17. Czerwca 1793.

Aloizy, biskup Chełmski syn Marcina chorążego Bracławskiego i Heleny Bachmińskiej małżonków; ten ód młodości poświęciwszy się stanowi duchownemu, bvł przez lat kilka offieyałem War- szawskim, poczem wyniesiony na biskupstwo Chełmskie, umarł r. 1782. życia swego 65. — Drudzy rodzeni bracia tego: Stani- sław starosta Pctychorski : Józef generał wojsk koronnych: Antoni pisarz duchowny wielki koronny, który był sekretarzem rady nieustającej, w r. 1784. zmarły: i Tomasz wojewoda Podlaski marszałek dworu J. K. 31. orderów Orla białego i Sgo Stanisława kawaler. Ten maż najpierwsze okazał usługi swojej ojczyźnie gdv w charakterze Internuncyusza od Rzpltej wysłany byl do Porty Ottomańskiej , gdzie zadosyć uczyniwszy zleceniu swemu powrócił do kraju. Wkrótce powołany od Króla Stani- sława Augusta do dworu swego, po śmierci Karasia kasztelana 3\izkiego urząd marszałka wraz z kasztelanią Wizką objął. W tMiiże czasie pojął w małżeństwo 3iarcyannę Ledoehowską wojewodzankę Czerniechowską. Powiększając zasługi postąpił na kasztelania Podlaską, z tej na województwo Podlaskie. Umarł r. 1795. — Syn jego Stanisław. —

Fabian. syn Michała łowczego powiatu Orszańskiego z Elżbiety Dliniczownej starościanki Dorocbowskiej spłodzony, mający pos- gessyą w Biało Rusi, w Rsięztwie Zmudzkiem i w powiecie Ko- wieńskim, wszedłszy w wieku młodym do służby wojskowej do- szedł aż do stopnia wice brygadyera w kawaleryi narodowej wojska Litewskiego. Na Sejm Grodzieński w r. 17U.5. bjl posłem z wo- jewództwa Smoleńskiego , szalnbełanem J. K. 3ici , rotmistrzem powiatu Starodubowskiego i starostą AVilczatowskim. — Wic- lądek i i//ni.

26

AIexancIrowicz— Ania dej.

Alexainlrowic3K herbu Kościesza. Wyraźnie o łych pisze lis. Jioj a łowicz in MS. ze są na Żmudzi z takim her- bem. Z tych Kazimierz zył za czasów tego Autora. — Są także Alexandrowiczówie Herbu Kruki.

Al exan drowi cz herbu Śreniawa. Paprocki i Okol- ski o nich nic wiedział ; sam tylko Potocki w Poczcie herbów ten Ich herb przypisał. Z tych Jędrzej Alexandrowicz podał do druku Columnas Ossoliuianas.

AMADEJ

HERB.

Orzeł biały bez ogona, w złotej na głowie koronie, pyskiem w lewą. tarczy skierowany, w nim złoty pierścień wisi, skrzydła i nogi rozszerzone, w polu czerwonem, na hełmie pice piór strusich. Paproć, iv Gniazdzie fol. 1087. Okolski łom. 1. fol. 26. Biels. fol. 207. Potocki Poczet fol. 704.

Zgodnie wszyscy twierdzą o nim, ze z Węgier do Pol- ski przyszedł, lubo się w okazyi tych przenosin różnią. Okolski z Paprockiego powiada, ze Władysław Łokietek z tronu Polskiego rugowany, gdy się po cudzych tułał krajach, a do Węgier, pomocy szukając, zabiegł; tam od Amadeja wo- jewody Wigierskiego , między obywatelami Królestwa tego, najpierwszego, ze czcią przyjęty był i traktowany; nawet i do odzyskania Królestwa w Polszczę, to pieniądzmi, to lu- dźmi zaratowany: któremi posiłkami wzmocniwszy się Łokie- tek, Pełczyski zamek niedaleko Wiślicy posiadł; czem prze- straszone insze miasta, jako Panu swemu, poddawać się po- częły. Pamiętając na tę ku sobie uczynność Władysław, krewnych Amadeja, do Polski sprowadził, w dobra uboga- cił, w honory wywyższył. Iiok kładzie 1300. Atoli Długosz pod rokiem 1330. opisawszy zbytnią śmiałość Felieyana Wę- gierskiego parentelata, z którą się na zabicie Karola Króla, Królowy i dzieci ich ośmielił, kiedy kolligatów tego zbrodnia

Amlioloii — A ni en fi ;i. 27

z Węgier wygnano, przydaje. NonrmlH mami m Poloniom trentonteS) Ulic perpetuum incolałum agttnł9 voćitanturque\ jśmadejoneS) AauiUun albom , sinepedibus pro insigni no- bilitatis dęferentes: gttorwn successio et genus ouamuii in humilif et vtx nota forte ^ etiam hactcnus perdurat. Poty Długosz tom 2.

Z tej familii Amadejów w Królestwie naszem Nakielski liezy. Mikołaja Msurowskicgo dziedzica na Rudołowicacb, który kościół tamie lundając, własne swoje dobra Bystryo- wice, Woczkowice, Tuliglowy, Węgierkę, wiecznemi czasy do niejyo przyłączy! w r. 131)3. Fundacya te« z samejro orv- finału wypisaną, pomieniony Autor kładzie, i przydaje, ze potem w r. 1446. Jan z Mzurowa stolnik Przemyski z bra- tem swoim Mikołajem, tenże sam kościół do probostwa Mie- chowskiego inkorporował 5 a potomstwo Jana, Jan wojski, i Mikołaj miecznik Przemysłcy , torem przodków swoich idąc, pewneini gruntami sowicie nadali pod r. 1454. JSukicl. in JfiechoiK Jol, 345. et 480. et 496. Ztemwszystkiem za świadectwem idąc Paprockiego, już temi czasy, niemasz ża- dnyeh domów w koronie naszej, któreby się tym klejnotem zaszczycały. Ptaczkowie i Suskrajewscy do zaszczytu Her- burtów przenieśli się.

Auiliotcil* O tych ani Paprocki, ani Okolski nic nie ma. Atoli Jan Amboten i Maciej Fryderyk podpisali elekcyą Władysława IV. z Inllantskiego województwa. Aiiibrożcwicz herbu Wąi, — Lubo iNiesiecki pisząc o herbie Bąjbuża dodał iż Ambroźewiczowie tym herbem się pieczętują — jednak sam później przyznał im iż do herbu Wąż należą i położył Jana Ambrożewieza podstolego Parnawskiego który zostawił syna Michała. — fVicl(i(l('k dodaje: iż Jan Ambrożewiez na generalną konfederacją W. Ks. Lit. w Wilnie 28. Kwietnia 1764. r. pisał się. Allieilrta. I tych tak Paprocki jako i Okolski po- minął. Stanisław w młodszych lecicch, zwiedziwszy Wło- ską, Niemiecką, i Węgierską ziemię, przy wrodzonym dow- cipie, takiego polem nabył, że Mazymilian Cesarz, szacując sobie w nim piękne od Boga przymioty, wszystek ród jego nowemi herbami ozdobił , i w koniput Szlachty Niemieckiej policzył, niedostało mi się jednak nigdzie widzieć jego herbu. W\ sial go potem do Konstantynopola z swym posłem i upo- minkami, aby byli Solimanowi Carowi Tureckiemu syna uro- dzonego winszowali. Zażył tej okazji Stanisław, Grecy ą, Kappadocyą, Egipt, Syryą przeszedłszy, miejsca święte z powinna weneracyą i szczególnem nawiedzi! nabożeństwem. Ztamtąd do Polski powrócił, kędy imlygenat od Zygmunta III. otrzymał, a że się przy wielkiej iwpcryencyi , nie mniej-

28 Amfor— Anciita.

sza ku Panu swemu wierność w nim była związała, przetoż mu Król Olborc srebrnych i ołownych kruszców puścił w administracyą. Tam Amenda clicie się Bogu wypłacić za fortunne w życiu swojem progressa, kościół w Olkuszu wy- stawił, kaplice Loretańską z fundamentu wywiódł i ozdobił: atoli złączywszy się dożywotnie z Katarzyną Frezerowną ża- dne- płci męzkiej po sobie sukcessora niezostawił: Conc. P. Maków. S. J. 1028. Córka tylko Zuzanna jedynaczka zo- stała 5 ta ślubem czystości siebie samą Bogu poświęciwszy, i fortunę ojcowską hojnie na cześć Bożą wysypała, ojców Reformatów na przedmieściu Krakowskiem kiedyś konfunda- torka: luboć zawziętość nieprzyjacielska, podczas pierwszej Szwedzkiej wojny, tę ofiarę jej, z dymem do nieba posłała. Klasztor zaś tych ojców juz w mieście, insza dobroczynna ręka osadziła i dźwignęła. Zuzanna w pobożności, co raz to się więcej ćwicząc , częstemi jałmużnami niebo sobie uskarbiła. Tak w krótkim czasie imię tego domu w Polszczę naszej zniknęło.

Amfor herbu Śreniaiva. Okolski o nieb powiada, ze osiedli w Mińskiem województwie, z których kładzie Mi- chała męża rycerskiego. Teg-o wieku, juz się zdami się piszą Anforowiczowie : bo między suffragatorami elekcyi Jana Kazimierza w województwie Wileńskiem czytam Sa- muela Anforowicza dworzanina królewskiego 1648. a zaś Jana III. Anforowicz Stefan stolnik Mścisławski podpisał elekcyą. Okol. tom. 3. fol. 135.

Marcin Amfor albo Amforowicz , sędzia ziemski Smoleński pod- pisał elekcyą Stanisława Augusta Króla; w tymże czasie Ju- styn Amforowicz strażnik Starodubowski. — Krasicki. Wie- lądek.

ANCUTA HERB.

Strzała do góry prosto wyrychtowana , po prawej ręce jej, gwiazda ośmgraniasta , po lewej księżyc niewypełniony, rogami ku strzale skierowany. Herb len podobny do Ne- wlina, atoli musi mieć swoje nazwisko. Paprocki i Okolski o nich nie pisał. Anciita 3Iaciej Józef w r. 1095. Smoleński i Sn II. i niski kanonik, AVilkomirski i Szacki proboszcz, po- tem sulfragan i koadjutor Brzostowskiego biskupa Wileń- skiego, po którego śmierci, gdy już nominacyą od Augusta wtórego na tęż Infułę otrzymał, nim z Rzymu expedycya przyszła, świat a w nim wszystkie honory pożegnał w roku 1723. Był też Ancuta w tymże czasie przeorem Czer- wińskim.

Ancuta.

29

ANCUTA

HEHB.

Leon \ncuta w r. 1394. od Witolda Kiejstutowicza Ksiązęcia L Litewskiego otrzymał nadaniem za wierne swe : wojenne usługi,

dobra ziemskie Ancnta zwane, ^\ ^'^ Jf^ ' j^Z7o- Podlaskiem nad Narwą rzeką, tudzież na Białej i na korono nT ernnta w różnych nomenklaturach : po śmierci zas tego Ks ii?ria brat jego'rodzonv Zygmunt Kiejstutowicz wsUłpiwszy na toCKsicztwoJ Litewskie,' nadanie to Księcia Witolda, uro- czyście bez naruszenia w r. 1432. na wieczne czasy;, dla nich 1 a ich potomków i całego imienia potw erdził, k.rychote aź do dziś dnia potomki ich w »f^ -^JS^E te-o Leona Michał i Ohzar Ancutowie. — Kadzi j on Marcinowicz Aucuta w r. 1542. ożenił się w wojew Brze- l Linkiem w domu Konstantyna Siechnowick.ego Kościu-

szki sędziego ziem. i horodniczego , z córką jego Anną Roscra- szkowną w majętności Siechnowiczach , której to swej zonie odpisał oprawfposagową na różnych ^wydi dobrach a szcz - EÓlnie na Ancutach nad rzeką Narwą w wojew. Podlaskiem le laevch - Paweł Jeskowicz Ancnta mający żonę 3 laryannę Łilownę Buchowiecką w r. 1580. czynił ^J*£g£ wojew. Brzeskiem Litew. dóbr i gruntów w Bn^owwzacŁ, Os romeczu i dalszych. Miał z tą żoną syna jednego Miko- taRTrŁ Mikołaj (Pawłowicz) w r. 1617. mając .swe dobra dziedziczne Buchowicze i Ostromecz i dalsze ; w woie* .Brzes. Lit. sądził się w trybunale głównym Lit. z Epimachen , Bucho Wieckim o chłopów swych od Łozowickiego kupionyc J" »*-£ Alexandra. - Zygmunt Ancnta w r. 1646. «!*£•£ bra dziedziczne Zahorze w wojew. Brzes. Lit. z dalsze , u przy oależnościami, one między dwóch synów ( swoich S*™]*™ i Kazimierza testamentem swvm rozdzielił. — 31aciej Ancuia ^ejws^iiany biskup Wiliński, apopWą rnszony nma^ r ' 1703 !_ Jerzv brat stryjeczny zeszłego btóknpa był * roku 17-M referendarzem W. Es. Lii. i ten W Wilme *yeic swe ^czTl - Adam Antoni najprzód sędzia «*/*££ sens ziemski województwa Brzes. Lit. syn Mikołaja Ancuty ^kic^Starodoiowskicgo, a synowiec ^ "jg^ c-ie a Józefa Ancuty biskupa Wiensk.eeo, TO U*""*^ letniej z urzędu swego sędziowskiego publicznej posłudze, jeszcze

50 Aiiflrault ile Buy— Amlronowskl*

nadto podwukrotnie funkcyą deputacką i pisarska w trybunale W. Ks. Lit. w niezwątlonych siłach dopełniał. Z żoną zaś swą Anielą Wolodkowicżowną z domu, sześciu po sobie zostawił synów: Jana, Antoniego, Ignacego, Dominika, Michała i Stanisława Ancutów sędziów ziemskich wojew. Brzes. Li- tewskiego. — Heraldyka Wi&lądka.

ANDRAULT de BUY

HERB.

Tarcza tego herbu, na dwie części wzdłuż przedzie- lona: po prawej stronie pół Orła, głowa jego w koronie, skrzydło jedno i ogon rozciągnione, nos w prawą skiero- wany, w nodze jednej snopek zwyczajny trzyma. Druga część tarczy, także na dwie wszerz się dzieli, wyższa strona trzy gwiazdy zamyka w sobie, takim ułożeniem, że dwie wyżej podle siebie , trzecia pod niemi jest w środku ; niższa część ma trzy rzeki , wszerz płynące , jednakowo od siebie odległe , przez nie ukosem od prawego boku pas rycerski idzie , na którym trzy lilie osobno jedna za drugą.

Franciszek Andrault de Buy niegdy Jana Kazimierza wr cudzych krajach nadworny marszałek, potem Niemieckiego w Polszczę wojska generał, starosta Toczewski, tego herbu zażywał r. l()7(j. \Ve Francyi ze krwi hrabiów de Lange- ron urodzony, gdv się rycerskicmi dziełami tej ojczyźnie przymilił, od Jana Kazimierza w rekompensę do ojczystego klejnotu, przydany mu Orzeł z snopkiem Królewskim: od Rzeczypospolitej za ziemianina uznany, przez indygcnat mu pozwołony, r. 1G58. Constit.

Ajiclroiiowslii herbu Syrokomla, w Brzeskiem Li- tewskiem , z tą odmianą tego herbu zażywając, że na Ab- danku, kładą strzałę, prostą żeleźeem wyrychtowaną , na której pod zeleźcem, dwa krzyże prosto, na hełmie trzy pióra strusie. Przodek Andronowskich z Czech wyszedł, osiadł w województwie Brzeskiem, wziąwszy od Książęcia Iwana Sie-

Aiidruskl— Andrzej o wski. 31

mionowicza Kobryńskiego daninę pod Kobryniem, Andro- nów nazwana: potomstwo jego, długo się zwało Czecho- wiczami.

Aiftdruski. W województwie Wołyńskiem, o Fidorze i Jacku metryka Wołyńska r. 1528. świadczy.

Ailflr usze wieź. O łych ani Paprocki, ani Okolski niewspomniał. Andruszewicz Jan tego imienia trzeci, bi- skup Łucki czternasty, z Kijowskiej na tę katedrę pomknio- ny. Sapieha in monum. Luboc JNakielski o nim powiada, ze po śmierci 3Iacieja Radziwiłła, szóstego biskupa Kijowskiego (lepiejby był powiedział Ostykowicza) w r. 1540. tą Infułą uczczony, i w nauce i w obyczajach mąź polem wielkiego: JYakielski in 3[iechov. fol. 044. na którem biskupstwie i umarł r. 1579. a po nim nastąpił Mikołaj Pac, idem ibi- dem fol. 703. Mikołaj Andruszewicz koniuszy W. Ks. Li- tewskiego za Zygmunta Augusta ^ starosta O żeński i Pere- łomski , w r. 1547. podpisał przywilej ziemi Bielskiej de jurę Polonieo manii lenendo, Janus. Siat. fol. 837. i u Her- burta fol. 303. Stanisław sędzia ziemi Mozyrskiej, podpisał w Mińskiem województwie elekcyą Jana Kazimierza. Rozu- miem, ze tu należy, luboć go napisano Andruszkiewicz Mi- chał Dominik, który pacia conventa Augusta wtórego z Wi- leńskiego województwa ręką swoją utwierdził.

Andruszkiewicz herbu Mogiła. Andruszko syn Zodejka, spłodził Macieja, ten Melchiora i Mikołaja. Bo- gdan Andruszkiewicz 1454. rotmistrz Królewski jeden z pa- nów Litew. który po przegranej batalji pod Chojnicami, Króla Kazimierza nieodbiegli. Maciej w Słonimskim powie- cie 1528. Stanisław w Księztwic Zmudzkiem 1621. r.

Karol Andruszkiewicz pisał się na manifeście de illeeńtimitate try- bunału W. Ks. Lit. wraz z innemi w aktach Wileńskich 18. Kwietnia r. 17G3. — Heraldyka Wielądka.

Ailllryewicz herbu Rubicsz. W Mińskiem woje- wództwie kładzie ich Okolski tom. 2. fol. 054. Andrycwicz Iwan marszałek i tenutarz in Dougi za Zygmunta pier- wszego w r. 1512. położony inler testes na przywileju da- nym Sapiehom.

Andrzej ouski herbu Prus, takim zaś kształtem półtora krzyża w herbie noszą, ze strzała końcem do góry obrócona, od prawego boku tarczy w lewą w ^óv^ przeszy- wa go; na hełmie ręka z mieczem do góry zaniesiona. Z tych był Hieronim Andrzejowski cześnik Słonimski 1058.

Kojałowicz in MS. świadczy ze Andrzejowscy w her- bie swym "przez krzyż strzałę kładą.

52 Aiiikinl— Ankwlcz.

Wojciech Andrzejewski w .aktach Wileńskich 18. Kwietnia 1703. r. pisał się na manifeście de Ulęgitimitate lr\ hunalu W. lis. Lit.

— Stanisław pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla, z województwa Sandomirskiego. — Heraldyka Wielądka.

liiikhli. Dominik otrzymał Indygenat w Polszczę w r. 1675. o czem Konstytucja w tymże roku. W r. 1788. Kajetan Anikini sędzia Grodzki Nowomiejski. — Krasicki w przypisach.

Ankwic'% herbu Abdank. W województwach Kra- kowskiem, Sendomirskiem, i Przemysłskiej ziemi possessyo- naci. Z tych Mikołaj trzech synów zostawił, Stanisława, Jana i Alexandra. Stanisław miał za sobą Agnieszkę Ro- koszownę Okol. tom. 3. fol. 367. Synów z nią trzech, Ste- fana który w zakonie Soc. Jesu i przykładnem życiem, i wy- soką nauką, po filozoficznych i teologicznych katedrach wsławiony, żyć przestał w Sendomierzu r. 1711. Jędrzeja chorążeg-o Nowogrodzkiego dziedzica na Miękiszu, od któ- rego z Judyty Kuropatnickięj , Hieronima kasztelana Kijow- skiego córki, było trzech synów. Hieronim z Czerną, Wa- lenty z Romerówną Maryanną, Wojciech z Rudzką zprzy- jaźnieni, córki zaś Joanna z Janem Romerem cześnikiem Rraclawskim, druga z Bogusławem Rudziejowskim podcza- szym Bracławskim. Po Kuropatnickięj miał za sobą tenże Ję- drzej Łętowską. I Michała kasztelana Zawichoskiego. Jan dziedzic na Kobylu pojął Heląnę Leśniowską z której po- tomstwo Jan i Stefan.

Wielądek zaś w ten sposób obszerniej o tej familji donosi:

Familia ta Starożytna , podług świadectwa Okolskiego , Papro- ckiego , Potockiego , Henneliusza Silesio , Grapha i innych pi- sarzy, w wojew. Kijowskiem i Sandoinirskiem possessyonowana, pochodzi od Jana Hrabi na Górze Skarbka hetmana, i ten przy- domek zachowuj«ic dodaje z Postawie co jest hrabstwem w Szlą- sku Pruskiem, zostającem w possessyi jednej linii tegoż domu, dziś noszącego nazwisko Hrabiów z Ankwiczów Possadowskich.

— Ambroży Ankwicz miał za sobą Bolestrassycką z Książąt Swatopełków. — Michał kasztelan Małogoski spłodził z Kuro- palnicką córką Andrzeja Kuropatnickiego kasztelana Kijowskie- go, Hieronima kasztelana Zawichowskiego , ten zaś z Czer- ną z familji Schwartzembergów , córką Szembekowny siostry rodzonej Księcia Krzysztofa Prymasa, miał trzech synów: Sta- nisława kasztelana Sandeckiego, — Andrzeja kantora ka- tedralnego Kraków, i Michała Jezuitę sławnego missyami w wojewódz. Sandomierskiem. — Stanisław doczekał się za życia swego postanowienia pięciorga dzieci. Córkę najstarszą wydal za Jana Ankwicza : średnią za Cienskiego starostę Dźwino- grodzkiego : najmłodszą zaś za Ignacego Wielopolskiego chorążego W. Koronnego. Syn zaś starszy z chwałą slużywszy w wojsku Austryackieni , wszedł w małżeńskie śluby z Katarzyną Nalecz Małachowską, młodszy zaś Józef od dzieciństwa niemal zaczą-

Annilial— Arcenilicrski. 55

wszy służyć ojczyźnie, był posłem, deputatom na trybunał, ka- sztelanem Sandeckim lat dziesięć, i nakoniec ministrem pełno- mocnym u dwora Duńskiego, wszędzie rekomendująca się rzadką wymową, dowcipem, wiadomością praw i nauk. — Marya Te- resa Cesarzowa , dawszy mu klucz Szambelański potwierdziła razem dla całej tamilji Ankwiczów, tytuł jej dawny Hrabiów i rozciągnęła go przez indigenat do wszystkich swych państw dzie- dzicznych.

Aimilml herbu /trocki. Imię to było Annibala de Srozze który z Boną Sforcyą Królową Polską z Francy] tu przyszedłszy, i z bratem swoim Mikołajem, dobrami so- wicie opatrzony, osiadł: czy zaś od jego imienia potomko- wie niezowią się; Annibalami wiedzieć niemogę. Annibalo- wna de Strozze Stanisława Baranowskiego pisarza ziemskiego Łomżyńskiego małżonka.

o

Antouou iez wojski Mielnicki rotmistrz dzielny, któremu zatrzymane krwawe zasługi placie kazała konstytu- cya w r. 1670. Samuel Wojsim Antonowicz podpisał pacta coiwenla Augusta wtórego w Wileńskim województwie. Józef Jana III.

Szczepan Antonowicz kanonik Kijowski żyjący za panowania Sta- nisława Augusta Króla. — Floryan porucznik powiatu Sierp- skiego , pisał sie z województwem Płockiem na elekcyą Stani- sława Augusta Króla; toż Józef i Mateusz. — Wielądek. Krasicki zaś w swoich przypisach umieszcza Antoniewiczów (pe- wno tych samych co Antonowicz) w województwie Wileriskicm, z tych jeden był starostą Okolnickim, a synowiec jego Piotr był podczaszym Parnawskim którego brata córka byłaza Buchowieckim kraj czym Brzeskim.

Aliszewski herbu Lcliwa. Drudzy icb Anczewski, insi Anszeiiski piszą. Paprocki o herbach fol. 205. Okolski tom 2.

ARCEMBERSKI HERB.

O lycb ani Paprocki , ani Okolski nie pisał. Jeleń na Szachownicy stojący to herb tego domu. Pierwszy nim re- galizowaay Jan dworzanin Ksiązccia Pomorskiego z tej oka- zyi , ze gdy Książe na łowach będąc szachami się rozrywał, tym czasem Jan, jelenia mimo bieżącego, trzema strzałami przeszył: działo sir to koło r. 1030. Zostawił potem tenże Jan, synów dwóch Piotra i Pawła: Piotra z Knutenown.y dziedziczki na Szorowku, syn 3Iaciej Walenty poseł z Po- morskiego deputowany ad pacta coiwenta Augusta II. które podpisał i*. 1097. Paweł zaś dwóch synów spłodził, Piotra i Stanisława. Piotra z Doroty My.śleckiej trzy córki były. Elibieta Milewska, Barbara Zadorska, Regina Włostowska, i synowie dwaj: Felicyan, którego z Anny Golańskiej syn Tom II. 3

34

Archiliald— Arciszewski.

ARCEMBERSKI

HERB

jeden Wojciech, Jan trat Felicyana, najprzód się z Jadwigą Chłapowską, a po niej z Ziemięcką zręczył. Stanisław miał synów dwóch, Walentego biskupa Kijowskiego opata Po- krzywnickiego , i Jana burgrabię Poznańskiego, który się złączył z Heleną Grodzicką.

Krasicki dodaje: iź dom Arcemberski w Pomeranji ma swoje^sie- dlisko, po niemiecku nazywają się Hertzberg; dom ten rozro- dzony jest na wiele dzielnic, z których niektórzy do dzisiejszych czasów są w Księztwie Warmiiiskiem.

Areliibald herbu Glower, patrz pod Glower.

Arciecliowslii herbu Grabie. Z tych Piotr kano- nik referendarz koronny r. 1550. Jędrzej Jana Kazimierza, Jakóh Władysława IV. z ziemią Zakrocimską podpisali elek- cye. Tegoż Jakóba trzech się synów zostało, Jan dziedzic na Wielęcinie, sędzia grodzki Zakrocimski, o którym Kon- stytucje r. 1678. fol. 7. Kasper podsędek Liwski z tegoż Sejmu komissarz do uspokojenia pogranicznych kontrowersyi z Margrabstwem Brandeburskiem Constifut. fol. 13. i do ułożenia i przepisywania ^ ksiąg, tak grodzkich jako i ziem- skich Liwskich fol. 36. Zonę jego Annę Bej down ę Rzewuską wspominają tamże fol. 34. ba i Constitut. 169. fol. 13. z której się syn został Alexander. Samuel Henryk, trzeci brat wyżej wspomnionych. Nadto Kazimierz i Michał z ziemią Zakrocimską Jana III. Wojciech z województwem Krakowskiem, Stanisław z Sieradzkiem , Wiktoryn z ziemią Warszawską Augusta II. podpisali elekcye.

Arciszewski herbu Prawdzie. Tobiasz Arciszew- ski miał dwóch synów Krzysztofa kasztelana Przemysłskiego, starostę Kamienieckiego, generała artyleryi koronnej i Pio- tra kasztelana Sanockiego, starostę Pilznienskiego, pułko- wnika Królewskiego, i córkę Elżbietę za Ezdraszem Dorna-

Arciszewski. 55

radzkim Jastrzębczykiem. Ci dwaj bracia wyszedłszy polem z Polski, w cudzych państwach wielkiemi ludźmi słynęli z których jeden hyl admirałem Holly Holenderskiej.

Krasicki dodaje: o Arciszewskich herbu Prawdzie tak mówi ma- nuskrypt famijyi Pruskich dawny z Bihl. Heidel. — Paweł Ar- ciszewski u S. p. Anny Królewny Szwedzkiej . i w Szwecyi i tu w Polszczę chwalebnie ochmistrzował ; ten od Króla Zy- gmunta III. za zasiągi swoje daniny wziąwszy i na majętności dziedzicznej Buchowaek usiadłszy, poselskie i deputackie funkeye na sobie nosił. Zniżyło było nieszczęście dom ten znacznie, gdy okrutne i haniebne zabicie Kaspra Brzezyńskiego , Eliasza Arciszewskiego i Krzysztofa uczciwości pozbawiło. Nagrodzili to wielkiemi dziely, potem we Francyi, Niderlandach, i Indy ach.

— Krzysztof w Aiderlandzie przeciw Wojskom Hiszpańskim z narodu Polskiego najpierwszy admirałem i generałem zosta- wszy Fernambuk szturmem zdobył, na morzu Botty przeciwne zwyciężył. — Eliasz u Królów Duńskiego i Francuzkiego czas niemały z wielką sława imienia swojego fortunnie służył. Na- koniec dla wielkich zasług swoich , obydwa do pierwszej czci przez dekret sejmowy przywróceni. — W województwie Po- morskiem jest wieś Arciszew , pewnie gniazdo tego domu.

Wielailek zaś przydaje jeszcze: iż dom Arciszewskich jest w wo- jewództwie Mazowieckiem w ziemi Zakroczymskiej w Wólce Czos/ioicskioj possessyą mających, z któr\ch Antoni z Wero- niką Borowską zostawił jednego syna Jana w usługach publi- cznych J. K. 31. i Rzeczypospolitej przy pocztamcie Warszaw- skim będącego. Tenże Antoni z drugą małżonką Teresą Boho- nowną miał trzech synów, Filipa w artyleryi kor. służbę czynią- cego. Józefa i Aloizego: córek dwie Annę i Maryannę.

— Krzysztof burgrabia grodzki Warszawski brat Antoniego umarł bezpotomnie. — Także Antoni Arciszewski stolnik Lwowski. — Antoni Prawdzie Arciszewski pisał się na elek- cyą Stanisława Augusta Króla z powiatu Orszańskiego.

Aj*cis*ewslil herbu Rola, w województwie Łęczy- ckiem. Paprocki w Poczcie herbów Arciszewskich, Prawdzi- ców położył ; Roliczów nie ma. Z Arciszewa Jakób Kano- nik Krakowski, któremu nadgrobek w r. 1533. w Katedrze na zaniku wystawiony, to przyznaje, że miłosierdziem na ubogich, życia niewinnością, zarobił sobie u wszystkich na wielką opinią świątobliwości. Okolski fam. 2. fol. 028. Jan Arciszewski r. 1587. podpisał statuta zjazdu Proszowickiego. Constit. 1587. fol. 422. Bogusław w Poznańskiem, Alhracht brat jego w Chcłmińskiein podpisali elekcyą Władysława IV. Paweł zaś Jana Kazimierza w Krakowskiem województwach. Krzysztof syn Albrachta wr Polskiem wojsku szarży cudzoziem- skiej oberszter, którego dwóch synów, Józef i Stanisław, i córka za Bonifacym Kwiatkowskim. Arciszewska matka Stanisława Morsztyna kasztelana Czerskiego. Seweryn pod- pisał konfederacyą Krakowską r. 1705.

36 Archiszkiowicz — Axamf towski.

Arci liszki ćwicz herbu Swierczek, świadczy Roja- łowicz in MS. ze kwitnęli w powiecie Słonimskim.

ArdeR. O tych ani Paprocki, ani Okolski niema nie, i ja herbu niemogłem się doczytać. Ardek Piotr z Po- morskiem województwem pisał się na elekcyą Jana Kazi- mierza Króla.

Arynel*. herbu Lubicz: w Mazowieckiem wojewódz- twie kładzie ich lak Paprocki , jako i Okolski tom 2. Jol. 193. a Sarnicki lib. 4. domyśla się, ze jeszcze od Go- tów idą.

Audziewicz herbu Ślepowron^ świadczy o nich /To - jal. in MS.

Auglistyiiowslii herbu Ogończyk. Ten im herb przypisuje MS. familji Pruskich. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. W Prusiech kwitnęli: z których Stanisław Augustynowski najprzód elekcyą Władysława IV. potem juź będąc burgrabią Malborskim , elekcyą Jana Kazimierza pod- pisał w województwie Malborskiem.

Tadeusz Augustowski czyli Augustynowski podpisał się na elek- cyą Stanisława Augusta Króla, z powiatu Grodzieńskiego. — Heraldyka fVielądka.

AURSZWALD WlBn^BllW HERB.

Vi

Herb ich tak opisuje przerzeczone MS. o familiach Pru- skich. Dwa Lewki białe, jeden nad drugim, w czarnem poluj labry żółte i czarne koło tarczy. Na hełmie nie masz korony, ale tylko Żubrza głowa czarna z rogami. Z tych za swego wieku wspomina Jana Aurszwalda męża w tru- dnych okazyach doświadczonego serca: w Prusiech ta Familia kwitnęła. Jerzy miał za sobą Rrantownę.

Axamitowski herbu Gryf s Jaksów. Dom ten starodawny miał swoje dziedzictwo w woje w. Mazowieckiem w ziemi Łomżyń- skiej, nad rzeką Biebrza wieś Axamiły.) jeszcze przed r. 1556.

Bahecki. 57

w aktach grodzkich Łomżyńskich bardzo liczne znajdują się i do- wodzą tranzakeye o mianej possessyi dóbr ^l.ramity. Stanisła- wa Axamitowskiego, który miał trzech synu w: Piotra. Mar- cina i Hieronima. — Pierwszy syn Piotr z Agnieszką Żmi- jewska miał dwóch synów, Marcina i Macieja, ci zeszli bez- potomnie. — Drugi syn Stanisława Marcin spłodził synów Leo- narda i Stanisława bezpotomnych: Sebastyana «»d którego Maxymiiian, Anzelm zeszli bezpotomnie: Wojciecha, z tego synowie -Mateusz. Piotr i Maciej także bezpotomni, Jan zaś zostawił Adama bezpotomnego i Jana od którego po- zostali synowie Stanisław w duchownym stanie .Michał i Paweł bezpotomni. — Trzeci syn Stanisława Hieronim zo- stawił po sobie Walentego i Mikołaja: Walenty zaś Ma- cieja bezpotomnego i Stanisława proboszcza Czerwińskiego. Mikołaj trzech synów Mateusza i Stanisława bezpotomnych i dwie córki, Łucyc za Lr. Hałońskim . Apolonią za Ir. Czerowskim, i Marcina trzeciego syna który z Katarzyną Głę- bocką . córką Jakóba Głębockiego wszedłszy w stan małżeński w r. 1634. w aktach ziem. Ostrołęckich uczynili sobie dożywo- cie na dobrach dziedzicznych Debi-k. Adamity . Glębocic. Ci zostawili Jakóba który z Małgorzatą Magnuszewską, miał syna jednego Jana. Tenże syn burgrabia grodzki Warszawski w r. 1724. w trybunale Piotrkowskim otrzymał dekret adji/dica- tionis dóbr Malinowo . Przyborowice , i Rynek, do poprzedni- ków swoich należących dziedzictwem. Rzeczony Jan wyniósł się potem z 31azowsza na Podole gdzie z Petronellą Mirowi- cką małżonką swoją zostawił potomstwo: córkę jedne Józefę Kazimierza Turskiego skarbnika Inflantskiego , burgrabiego grodź. Kamienieckiego małżonkę, i jednego syna Ignacego, który nabywszy w wojew. Podfdskiem dobra Rzepinice z przyległo- ściami . z tegoż wojew. był posłem na elekcyą Stanisława Au- gusta Króla , potem postępując w urzędach . został łowczym Po- dolskim , i orderem S. Stanisława od Króla Jmci ozdobiony. Tenże ożeniwszy się z Teklą tfittoicną generałowną, zostawił z nią potomstwo cztery córek : Balbinę zakonnicę. Katarzynę Lr. Lisowskiego, — Maryannę Wgo Michała Obrębskiego cześnika burskiego. — i Annę Lr. Jana Krzysztofowicza as- sessora sądów nadworn. i sekretarza J. K. 31. małżonki , oraz dwóch synów, Józefa w stanie duchownym, i Jakóba. — Przypisy Krasickiego. Heraldyka Wielądka.

Babeekl herbu Cholewa. W Płockiem województwie i ziemi Dobrzyńskiej. Jan kilka lat nakładem, i zdrowia i Fortuny przytarciem , o wiarę i wolność z Turkami, w ró- żnych okazyach wręcz się zcinał: wszakże w zasługach od- wagi swojej wziął od nich kajdany, któremi do galer przy- kuty, tamże /ye przestał. Paprocki w (liiiazdzie. Jakóh r. 1582. z konia zsiadłszy, pieszo do szturmu idąc, Psków mia-

58 Bablckl— Babiński.

sto ubiegł. Idem o herb fol. 405. luboć go tam omyłką Ba- bickim napisano , przecież przydano herbu Cliolewa. Stani- sława, Pawia, Zygmunta, Jana, Mikołaja i Marcina, Okolski męztwo sławi. Jędrzej i*. 1648. Łukasz r. 161)7. z ziemi Dobrzyńskiej podpisali elekeye Królów. Anna Babecka, Zygmunta Zbierzchowskiego podkomorzego Łomżyńskiego małżonka. Jędrzej kanonik Smoleński , proboszcz w wiel- kim Książu r. 1G63. to ołtarzami, to bogatym apparatem, przybytki Bozkie zdobiąc, siebie w płatne przed niebem cnoty przystroił. Hisłor. Mirac. B. Marinę Cracor. ad S. Joan. Stanisław w Sierpskim kościele pamiętną fundacyą, duszę swoje błogosławionej wieczności zalecił. Łaski Cudów. Pu- proc. fol. 27. Dobrosielskicb i Wielickich familie, Babe- ckim początki swoje powinny, o których na swem miejscu. Tenże dom Babeekich herbu Cholewa znajduje się teraz w Litwie, gdyż Antoni Cholewa Babeoki sędzia kapturowy i poseł po- wiatu Kowieńskiego pisał się z tegoż powiatu na elekcyą Sta- nisława Augusta Króla r. 1764. — W r. 1788. żyjący Stani- sław koniuszy Starodubowski, Dominik sędzia Starodubowski. Vrzyj)isy Krasickiego. Wielądek.

Bahiclii herbu Dołęga. Przed lat stem i kilkadzie- siąt, już im to przyznał Paprocki, że starodawny dom, i jednejże z Służowieekiemi dzielnice, z Warszawskiej ziemi, atoli o nich nigdziem więcej nie czytał.

ISilbiiiow slii* O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał: w Żmudzi possessyonaci, godnemi sprawami serca so- bie wszystkich ujęli. Z tych Mateusz Babiński kanonik Zmudzki r. 1634. imieniem biskupa swego, i całej kapituły, na synodzie (zda mi się) Warszawskim , i roztropności nie- nagannej , i wysokiej mądrości nieszczupłe zostawił dowody. Acta Synod i. A przedtem jeszcze tylko Kanonikiem Miedni- ckim w r. 1621. na synodzie Piotrkowskim, honor biskupa Zmudzkiego, swoją osobą zastąpił. Acta Stjnodi. Tenże sam Mateusz r. 1632. w Żmudzi elekcyą Władysława czwartego podpisał.

Babiński herbu Bończu. Metryka Wołyńska jeszcze w r. 1528. wspomina Siemiona Babińskiego. Paprocki także sławi Babińskiego u Książęcia Oslrogskiego Konstantyna wo- jewody Kijowskiego , nie tylko jako przedniejszego wodza, ale też któremu, wszystkich jego tryumfów z Moskwy i Tata- rów, wielką część przyznaje: jakoż był mąż właśnie chciwy sławy, i ojczyznę kochający. Jerzy r. 1648. z wojewódz- twem Wołyńskiem pisał się na elekeyą Jana Kazimierza. Mar- cina komornika Bełzkicgo syn Mateusz, Alexandra zaś brata jego syn Tomasz stolnik Smoleński r. 1720. któryś z nich, tych czasów zkolligował się z domem Młodzkich.

Balionaiiliek— Bachowski. 3fi

]lal»oiiaiif»ck. Na inszem miejscu czytam go Bau- bonaubck. Urodzeniem Persa, imieniem Daniel Tadeusz, wojenną szarżą rotmistrz, nieustraszonym za dobro ojczyzny meztwem godzien , którego Polska jako swego obrońcę mie- dzy synów koronnych policzyła, i do wszystkich jura nobili- taiis przypuściła. O czem Konstytucya Koronna foL 41. kędy ezpedycye jego we wszystkich za Jana Kazimierza kam- paniacb z lekką chorągwią , swoim nakładem wystawioną i snstentowaną chwaląc, potomnej' pamięci zapisała: Wspo- mina go i Konstytncya r. 1070. Jol. 48. Paprocki i Okolski nie mógł o nim wiedzieć.

II a liski herbu Radwan. Piszą się z Babska w wo- j*ewództwie Bawskiem. Dom starożytny, z których jeden u Książąt Mazowieckich był kanclerzem. Od Adama z Babska bvł syn Bartłomiej, który sześci synów, chwały swojej suk- cessorów zostawił. Teofila i nauką i mcztwem zaleconego w szczególny respekt Jana Zamojskiego kanclerza i hetmana. Gabryela, ten z Mieleszkowny stolnikowny nowogrodzkiej, dwóch synów swoich, Wojciecha i Alezandra, Bogu przez śluby zakonne, w zakonie S. Franciszka poświęcił; trzech innych na usługę ojczyzny i męzkie dzieła wydzielił, to jest; Floryana, Stanisława i Piotra. Alexander, trzeci syn Bartło- mieja, długo w wojennych tumanach śmierci szukając, na- koniec znalazł, od Tatarów porażony, zwłoki ciała jego w Kamieńcu Podolskim złożone, z wieczną na duszę jejjo pa- miątką, fundowaną tamże u 00. Dominikanów: miał za sobą Zofią Kiemliczownę, z której córka z Janem Chodorowskim stolnikiem Lwowskim dożywotnie zmówiona. Ludwik i Eze- chiel bracia Ale.\andra, w AYołoszech także poległszy, krwią swoją zapisali, jak im miła ojczysta swoboda. Alexander i Jan r. 1074. Władysław z Płockiego, Adam z 'Łęczyckiego, Jerzy i Stanisław z Poznańskiego r. 1097. podpisali elekeye. Konstaneya Babska była za Piotrem Oskim. Druga kancle- rzanka Mazowiecka za Stanisławem Lassockim podkomorzym Łęczyckim. Okols. Jol. 152. Siostra zaś jej za Tomaszem Kozarskim.

Józef i Stanisław Babscv pisali się na elekcyę Stanisława Au- gusta Króla w r. 1764. z ziemi Łomżyńskiej. — Filip podko- morzy nadworny J. K. 31. syn Jana herbu Radwan z Babska W wojew. Rawskimi, wnuk Mikołaja, prawnuk Tomasza Bab- skiego. — Józef Komornik ziemi Rawskiej, — Filip Komor- nik graniczny Sochaczewski. — Heraldyka Wtelądka,

■lachowski herbu Korwin. W województwie Ma- zowieckiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Se- bastyan z Bieńków Bachowski z ziemią Ciechanowską pod-

40 fiączalskl— JBądzyńskf.

pisał się na elekcyą Augusta II. Z tego poznać, ze Ba- chowscy jednąz dzielnice mają z Bieńkowskiemu.

l£ł}t*Zillski herbu Gozdawa. Dalcchowice g-niazdo domu tego: w Podgórzu osiedli, luhoć i w Płockiem dzie- dziczyli , wszędzie i nauką i dzielnością na dobro tej ojczy- zny pracując. Seweryn wydal do druku książkę Ochrona Jioronna. Hieronim dziedzic na Strzyżowie za czasów Pa- prockiego. Jan r. 1665. z Stanisławem Potockim hetma- nem wielkim koronnym po Usarsku służył.

Baczyński herbu Sas. W województwie Ruskiem. Paprocki i Okolski o nich nie pisali : piszą się z Baczyna pod Samborem.

Stanisław Baczyński wojski Owrucki. Wspomnia go Konst. kon- wokacyi r. 1764. fol. 168. iź był wyznaczony na koraissyą między województwem Kijowskiem a powiatem Mozyrskim o dyf- fereneye. — Antoni Baczyński podsędek Zytomirski w r. 177(5. — Stanisław Kostka Baczyński pisarz metropolji sadów Prvm. którego wspomina konstytucja za panowania Stanisława Augusta Króla. —

Badeni herbu Bońcsa. Tytuł Konstytucji Sejmu r. 1767. fol. 334. — Objaśnienie Dyplomata na Szlachectwo dla Ba- deniego opiewa iż Leonardowi Badeni emu r. 1563. za zasługi w Rzeczypospolitej nadane było szlachectwo, co stwierdził Stefan Król r. 1577. Stanisław regent kancell. M. Kor. — Krasicki. Marcin Badeni w r. 1812. za czasów księztwa Warszawskiego był radcą stanu, później prezesem sądu najwyższego a nakoniec ministrem sprawiedliwości. —

Sadkowski. O tych cicho u naszych Genealogi- stów: atoli w Dobrzyńskiej ziemi Jan Bądkowski r. 1632. na elekcyą Władysława IV. a Stefan r. 1648. na Jana Ka- zimierza pisali się. Stanisław zaś tego r. 1648. ale w Ino- wroclawskiem. Zofia Benedykta Zaborowskieg-o małżonka Okolski tom, 3. fol. 596. Ludwik Bądkowski, na elekcyą Stanisława Augusta Króla, pisał się z województwa Kaliskiego. — Chryzostom towarzysz pan- cerny na tegoż Króla elekcyą 1764. pisał się z wojew. Sie- radzkiego. — Her al. Wielądka. Roku 1788. Józef Bądkowski regent ziemski Kujawski. — Krasicki. Badowski. Tomasz komornik Sochaczowski , r. 1632. którego syn Jan tamże komornik r. 1670. Adam z województwa Sieradzkiego, Wojciech i Stanisław z ziemi Warszawskiej podpisali elekcyą Augusta II. |

Kazimierz Badowski z powiatu Braclawskiego podpisał elekcyą Stanis. Augusta Króla. — 31ichał wojski Mszczonowski. — N. komornik gran. Sochaczewski. — Adam komornik gran. Lubelski. — Józef wice -regent Rawski. — Stanisław re- gent grodzki i ziemski Zambrowski. —

Bąt&zyiiski herbu Junosza. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Jan Bądzyfiski miecznik Wołyński, poseł

Baffieiiskl— Ba&rniewskl. 41

na sejm r. 1627. Constit. fol. 8. Synów jego dwóch : Fran- ciszek, który te/, posłował na sejm r. 1633. i ztamtąd de- putowany był do opatrzenia prowiantów, wojsku na Ukrai- nie będącemu Constit. fol. 15. i Ludwik wojski Chełmski człowiek rycerski : wspomina go Konstytucya rolni L662. Jol. 39. Siostra ich z Stanisławem Węglińskim sędzią Chełm- skim zmówiona. Micha] podkomorzy Lubelski, którego z Druszkiewiczowny syn Kazimierz podkomorzy Chełmski. Dom ten od Ilościszewskich dzielnicę swoje ciągnie. Antoni Bądzyński regent grodzki Drohicki. — Antoni z Bq- dzy/ta Bądzyński na elekcyą Stanisława Augusta Króla pisał się z ziemi.*} Mielnicką . będąc komornikiem ziemi Nurskiej . tenże był i komissarzem skarbu Litewskiego, także w r. 1787. bvł deputatem na tryb. kor. z wojcw. Podlas. później sędzią ziem. Mielnickim. — Michał pisarz Grodzki Mielnicki. — Ignacy regeut ziemski Mielnicki. — Krasicki. Wielądek. Kamieński herbu Slepowron. W województwie Ma- zowieckiem. Paprocki świadczy, że się przedtem z Wąsosza pisali, alec teraz, już się niektórzy z nich z Bagienic piszą. Adam wojski ziemski Łomżyński r. 1632. Jan z ziemi Cie- chanowskiej , Jakóh z Łomżyńskiej , Paweł z Czerskiej, Stanisław z województwa Kaliskiego, Kazimierz z Płockie- go r. 1G97. podpisali elekeye Królów Polskich. Salomeą Bagieńska profeska klasztoru Sudeckiego r. 1700.

Maciej Bagieński w r. 1778. podsędek Zawskrzyński z wojew. Płockiego. — Mikołaj burgrabia Płocki z tegoż województwa. ■ — Wojciech, — 31ateusz, — Antoni, — Stanisław, — Adam. — Antoni, — wszyscy pisali się na elekcyą Sta- nisława Augusta Króla z wojew. Płockiego. — Paweł z ziemi Za- kroczymskiej, — Stanisław z ziemi Różańskiej. — Meteusz komornik gran. ziemi Wizkiej. — Jacek i Tomasz komor- nikowie ziemscy Wizcy. — Aloizy oboźny Witebski. — (Obacz niżej Bagnieki.) — Krasicki. — }l'iolą<h'k.

Baffiiicki herbu Slepowron. — Duńesewski T. II. fol. 400. pod lierbem Slepowron wspomina tych Bagnickicb iż maj,-} przy- domek Kłus zowie i są w koronie Polskiej i W. Ks. Litcwskiem, zaszczyceni w powiatach różnemi urzędami. — Jan Bagnieki syn Baltazara Bagieńskiego który miał dobra na Podlasiu w po- wiecie Braóskim w parało Topczewskiej Bagieóskie zwane; ten podczas rewolucyi Szwedzkiej i Moskiewskiej, gdy był Szwedom przeciwnej partyi, unikając od Szwedów do Litwy: i chcąc się przed niemi lepiej utaić . W Litwie zmienił sobie przezwisko Ba- gieńskiego: służąc potem po Husarsku pod złot.-) chorągwią Kró- lewską, która w Połocku stała, nabywszy dobra w powiecie Li- dzkim pojął w małżeństwo Joannę Winczankę siostrę stryjeczną sędziego grodzkiego Wińczy, z którą miał czterech synów. Ka- zimierza. C liryzostoma, Łukasza, Floryana i dwie córki Tereso i Miir\;innc.

llsi£iiic*v*ki herbu Bawół. To jest Bawola głowa takim kształtem jak w herbie Wieniawa albo Pomian : tylko

42 Bahryiiski— Bąjerski.

że ani pierścienia w nozdrzach u niej nie masz, ani miecza przez głowę* "W Chcłmiilskiem województwie pamiętne ich na dobro ojczyzny przysługi. Paprocki i Okolski o nich za- milczał. Kok 1043. Stanisława widział Bagniewskiego, przeora Konwentu Oliwskiego zakonu S. Bernarda ; równie się w nim i zakonna pobożność, i nie pospolita nauka wydawały, które mu łez do tego pomogły, ze go opat swój, na synod pro- wincyalny warszawski, w tymże roku, aby tam osobę jego zastąpił, wysłał. Constit. Synod. jol. 4. Bliższe lata, to jest w r. 1699. Michała, Krzysztofa, i Marcina miecznika Inflant- skiego głoszą j z których ostatni z województwa Chełmiń- skiego przydany był ad Consilia marszałkowi Konfederacyi Sendomirskiej 1704. Acta Confaederat. Bartłomiej chorąży Michałowski, i marszałek trybunału koronnego r. 1722. a temi czasy, gdy to piszę, kasztelan Elbląski. Bagniewska była za Jerzym Sartawskim.

Antoni Bagniewski sędzia ziemski wojewódz. Chełmińskiego, był posłem na Sejm elekcyi r. 1764. i podpisał Suffragia z tegoż wojew. na Króla Stanisława Augusta. — Jan i Franciszek Bagniewscy z Chełmińskiego pisali się na tęź elekcyą. — Wielądek.

Baliry liski. W województwie Kijowskiem, których przodek Stefan Bahryiiski setnik Kozacki dla męztwa i od- wagi nobilitowany w r. 1676.

Bajecki* O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Bajecki Teofil marszałek Lidzki poseł na sejm Coronationis Jana III. w r. 1676. ztamtąd komissarz deputowany, do rewizyi przywilejów Ksiązęcia Kurlandzkiego na Piltyńską ziemię. Constit. fol. 32. Bajewski Lesko ziemianin Wołyński w metryce Wołyńskiej r. 1528.

Bajer herbu Leliwa. Autorowie Paprocki, Okolski i Nie- siecki niewsopminają domu tego, liuropatuicki zaś w zbiorze na- zwisk domów z ich herbami, umieszcza. — Andrzej Bajer bi- skup Chełmiński i Pomezanji. ■ — Kajetan Dominik Bajer S. K. P. P. Ch. pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z województwa Sandomirskiego. — Dziś Bajerowie w Krakow- skiem , gdzie znaczne dobra posiadają. — Wielądek. Bajer dziedzic na Bronowicach w Sandomierskiem z Polanowskiej spłodził dwóch synów — z tych starszy Andrzej najprzód ka- nonik Gnieźnieński , proboszcz Kruszwicki , opat Węgrowiecki, prałat wielkiej ludzkości i pobożności, dwa kroć prezydował w trybunale koronnym, nakoniec po śmierci Leskiego wziął bi- skupstwo Chełmińskie , później przybrał sobie za koadjutora Krzy- sztofa Szembeka proboszcza Płockiego , — umarł r. 1785. — Brat jego miał za sobą Szaniawską podstolankę koronną i z niej syna i córkę. ■ — Manuskrypt Heidelbergski daje im nazwisko Bajerscy alias Szumowscy. — Przypisu Krasickiego.

Uajerslti herbu Fogefiumdcr. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Starożytny to dom w Prusicch : bo

Bair— Baka. 45

llistnrta Polono. Prut/ten. Posselii fol. 626. jeszcze w r. 1477. kładzie Jana Bajerskiego wojewodę Pomorskiego. Łu- kasz Paprocki laski cudowne fol. 57. wspomina Bajerskiego, który się był dożywotnie złączył z Maryanną Łosiowną. Al(>xander z Bajerza, (ho się zt;{d wszyscy pisz.*}) poseł na Sejm z województwa Chełmińskiego r. 1663. syn jego Mi- kołaj posłując także na sejm r. 1697. deputatem hvł ad Pacta Conrenta Augusta II. które podpisał. Constit.fol. 24. Franciszek sędzia Michałowski , deputat na trybunał koronny r. 1722.

Jan Bajerski podsędek powiatu Pińskiego w r. 1764. Akt konfe-

der. gener. W. Ks. Litcw. w grodzie Wileńskim wraz z innemi

podpisał. — Heral. Wielądka.

Bair. O tych ani Paprocki ani Okołski nie mógł wie- dzieć. Jędrzej Ignacy, w różnych językach, i obyczajach wy- polerowany, Morsztynowi podskarbiemu koronnemu, wierną usługą i skrzętnym przemysłem zalecony, w nadgrodę prac swoich pisarzem najwyższym skarbowym uczczony, w rychle potem między synów koronnych policzony, zprzysiągł się w dożywotnią przyjaźń, z Euphrozyną Gratowną , i podpisał elekcyą Jana III.

ISsik herbu Zadora. Ci od Góry Bąkowej nazwani Bąkami. Pierwszy tego nazwiska autor, Piotr Lanckoroński dziedzic na Bąkowej Górze, w r. 1570. którego syn AVa- lentyn chorąży Podolski , ale o nich obszerniej mówić się będzie pod Lanckorońskiemi.

Baka herbu Massalski. Luboc o nich tak Paprocki, jako i Okolski zamilczał, Kojałowicz jednak w MS. pisze iz dom ten z Siewierza wyszedł osiadł w wojew. Trockiem i Mścisławskiem. — Bąkowie dwaj rotmistrze dzielni i odważni za Zvjniiunta Augusta Króla. — Hrehory starosta Roha- czewski za Króla Henryka. — Iwan dziedzic Mobilnej, któ- rego w wierszach swoich wspomina Jan Benedykt Protasze- wicz. — Oslafi sędzia grodzki Trocki, syn jego AYasil pod- czaszy Trocki. — Bazyli Baka władyka Chełmski mąz pobożny r. 1546. Susza w Cudach Chełmskich. Michał Baka podsta- rości 3Iścislawski podpisał elekcyą Władysława IV. Króla, r. 1632. a z Trockiem Jan i Jerzy. Elekcyą zaś Jana Kazi- mierza, Jan Kazimierz podczaszy Trocki, luboc go juz nie Baka, ale Balia piszą: Adam i Samuel stolnik Smoleński z tegoż : tak jednak rozumiem , ze to jedenze dom Baka i Baba. I owszem tychże samych, juz temi czasy zda mi się Bakanow- skiemi zowią. Tak czytam Jana Bakanowskiego horodni- czego Nowogrodzkiego, który z lego/, województwa, przy- dany był ad Consilia marszałkowi konfederacyi Sendomirskiej

44 Bakanowski— Bąkowski.

r. 1704. Alexander zaś podpisał ją. Tenże, czyli inszy tegoż imienia deputatem był trybunału koronnego, z województwa Brzeskiego Kujawskiego r. 1703. Bazyli podstoli Smoleński r. 1704.

Uakaiiowski herbu Lubicz. Podług- 3Is. Kojałowi- cza wyszli oni z Czerniechowskiego województwa, i prze- nieśli się do Litwy za Króla Alexandra , gdzie za wierne za- sług;!, nadano im dobra w województwie Smoleńskiem. N. Bakanowski bvł jeden z gubernatorów miasta Smoleńskiego. Bazyli Szarapa z Bakan Bakanowski, pod czas wyprawy Mo- skiewskiej odważnie stawał w różnych okazyacb, klasztor i ko- ściół 00. Dominikanom fundował w Nieświeżu, tamże po- chowany, zostawił z Kierznowskiej syna Jana horodniczego Nowogrodzkiego, który młodsze lata przy różnych dworach, dalsze w obozie polerował.

Oprócz tych , i wyżej pod nazwiskiem Baka umieszczonych przez Niesieckiego Bakanowskich , Józefat Bakanowski 28. Kwietnia r. 1704. podpisał się na akt konfederacyi generalnej W. Ks. Li- tewskiego w Wilnie. —

Bakowiecki herbu Wukry. Mokosiejów i Deni- szków , kilką wiekami przewleczone zasługi , w dom Bako- wieckich i ze krwią oraz spłynęły, ile jednegoz z niemi udziału, i szczepu płonki. Z tych Józef Mikosiej dziedzic na Bakowcach pierwszy nazwany Bakowiecki. Józef episcop Wło- dzimirski i Brześcijański , na dworze Zygmunta III. lat sze- snaście sekretarski urząd z pochwałą sprawował, skarbnikiem potem Wołyńskim będąc, zęby był sobie niebo, tym pewniej uskarbił, wszystkie nadzieje podeptawszy, świat porzucił ; a w zakonnem życiu smakując, obrał sobie hyc wzgardzonym w domu Bożym; atoli jednak i w cieniu klasztornym, nie utaiła się przed ścigaj ącemi godnościami głęboka pokora ; bo naprzód archimandrytą Zydyczyńskim od Króla, a wkrótce władyką Włodzimirskim wyniesiony, nietylko , ze obciążone wielkiemi długami dobra, swoim własnym kosztem z Zydy- czyńskiego Manasteru oswrobodził, ale też i katedrę swoje, zamkiem i wałami tak opasał, że w r. 1653. gdy Tatarowie do Włodzimierza, zaciekłszy się, ogniem go w popiół palić chcieli, wypadłszy z okopówr , coś niewiele ludzi, i nieprzy- jaeieli wystraszyli, i pożar wygasili: umarł ten przezacny mąż r. 1G55. którego roku żył jeszcze Benedykt 3Iokosiej archimandrytą Zydyczyński. Kazanie na pogrzebie Józefa, Stefanowskiego zakonu kaznodziejsk. Łukasz z Wołyńskiem województwem pisał się na elekcyą Jana III.

Bifkowski herbu Gryf. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Piotr z Bąkowca podsędek Krakowski

Bąkowski. 45

w r. 1410. ■ NakieUk, w Miechov. fol. 3S3. Walentego i męstwem na wojnach Moskiewskich, i chrześcijańską szczo- drotą na Boga sławnego, Śmiertelny we Lwowie, kędy spo- czywa, gprobsztyn głosi, umarł r. 1017. StarowoUki m mo- num. Paweł wstąpiwszy do zakonu Soc. Jesu, ośmdziesiąt lat i pięć' życia swego przepędziwszy, poszedł po koronę r. 1647. ozdobił zakon nasz, niełylko wytworną nauką, ale i cnotą niepospolitą, z tą o świątobliwości swojej opinią, ze gdy kollegium Kaliskie, wkrótce po jego zejściu zagorzało, ze się w popiół nie spaliło, jego zasługom przed Bogiem, wszyscy przypisowali jednostajnie. Nowieyat nasz Krakowski, między swoich policzył go dobrodziejów, który go na samem wejściu do zakonu r. 1602. pewną summa w potrzebie cię- żkiej ratował. Hist. Coli. Caltss. et Cracou. Do mus probat. Krzysztof dziekan Chełmski, sekretarz królewski, Deputat na trybunał koronny r. 1613. a w r. 1631. uproszony do kom- pozycyi pewnych kollizyi inter Słatum Ecclesiusticum et Se- cu/urem, stawił się i z sławą swoją, i z pragnieniem mąż pokoju, jako i synod prowineyalny Warszawski r. 1643. Constit. Synod. Jol. 3. Ze był tego herbu, świadczą elogia, jego pobożności po różnych miejscach przypisane. "Wojciech pisarz grodzki Przedecki w Łęczyckiem r. 1674. AYojciech w województwie Sieradzkiem. Tomasz w Sendomirskiem elek- cyą podpisał Augusta II. — Potem m Societate Jesu apostolski missYonarz w Chinach Bąkowski tejro domu , którego brat rodzony i dwie siostry mieszkały w Sieradzkiem. Kazimierz Mikołaj z Zaborowa Bąkowski z Sieradzkiego z Teodorą AVo- roniczowną, spłodził Jędrzeja stolnika Kijowskiego, który z Nowicką z domu "Węgrowską miał syna Antoniego, cześnika Chełmskiego, ten z Anną Dobrzyńską zostawił Adama ste- rilem, Felixa starostę Berezańskiego, ablegata do Porty Otto- mańskiej, ten z Bujnowną pisarzowną Liwską, miał syna Jó- zefa, i córkę Teodorę. Michała chorążego Trembowolskiego, tego z Baworowskiej zostało synów dwóch , a córek pięć. Kaspra, ten z Przestawką sterilis 3Iacieja, ten z Humnicką spłodził córek trzy. Konstantego stolnika Owruckiego, ten z Krosnowską miał synów dwóch.

Michał Bąkowski Jaxa cześnik powiatu Radomskiego pisał się na elekcya Stanisława Augusta Króla r. 1764. z wojew. Sando- mierskiego. — Mikołaj z województwa Sieradzkiego. — Mi- chał stolnik Radomski. Heraldyka Wielądha.

BĄKOWSKI HERBU RYS.

Jest Ryś w prawą stronę tarczy bieżący z szyją i głową skręconą, jak gdyby w tył poglądał obzierając się, korona

46

Bąkowski.

BĄKOWSKI

albo RYŚ

HERB.

na głowie jego, nad hełmem trzy Lilie, z których średnia trochę wyższa nad insze, a w środku trzcinki na której stoi średnia lilia, gwiazda o sześciu graniach, czyli promieniach, tym kształtem jako tu widzisz: luboe na innem miejscu wi- działem, ze się trzy lilie, jako trzy gwoździe końcami do kupy zchodziły, czyli raczej trzcinkami. Podobny temu herb znajdziesz w kościele Pelplińskim 00. Cystersów, na mar- murowym nadgrohku wyryty, Eleonory de Langnau zony Adryana Rembowskiego : to jest rysia, tylko bez korony, i bez szyi skręconej, na hełmie także trzy lilie : położony ten nadgrobek w r. 1649. O początkach tego herbu, nigdziem się doczytać nie mógł, to tylko wiem, ze się Jackowscy i Bąkowscy w Prusiech nim pieczętują.

Paprocki i Okolski , o nich ani namienił. Są zaś z Lemburskiego powiatu, w Pomorskiem województwie, luboć temi czasy niektórzy z nich, już w Mazowieckiem osiedli. Je- denże dom z Jackowskiemi, ale Bąkowskich imienia od Bąko- wa dóbr nabyli, i lubo z razu pisali się Jackowskiemi z Bą- kowa, potem jednak koło r. 1500. już Bąkowskiemi zawo- łani : bo w tym roku czytam Krzysztofa Bąkowskiego, albo Jackowskiego. Panegiryk Sałeckiego: Łzy żałobnej Minerwy biskupa Kamifiskiego (imienia jednak jego nie położył) przo- dka tej familji sławi, fundacyą Kartuzów blisko Gdańska od siebie zaczętą, pamiętnego. W siedmnastym zaś wieku ci kwitnę li.

Jan chorąży Malborski, starosta Kiszewski, które sta- rostwo, lubo dawno zaległą summa przywiązane, w tym domu zawsze chodziło, atoli on, z samej miłości ku dobru ojczyzny, wszystkich swoich do niego pretensyi dobrowolnie na sejmie 1616. ustąpił: za co, wdzięczna Rzeczpospolita, dożywotnie trzymać go mu pozwoliła. Do pogranicznych kontrowersji, między Pomeranią koronną, i Książęcą uspo-

Bąkowskf. 47

kojenia uproszony. Constit. fol. 16. et 20. 1616. jako naj- lepiej mógł, przysłużył się ojczyźnie. I na Boga nie mniej sic szczodrym pokazał, Collegio Gdańskiemu Societatis Jesu, na erekcyą kościoła Szotlandzkiego, piec- tysięcy hojną ręką wysypał; a żona jego tenże sam dom Boży, w piękny i Pański apparat przystroiła. Była to Dorota Zalińska , córka Macieja kasztelana Gdańskiego z Kostczanki urodzona, biało- głowa rozsądku wielkiego i ludzkości. Żyła z nim bezpo- tomnie : a po jego śmierci powtórzyła małżeńskie związki, z Konarskim wojewodą Malborskim. Historia Collegii Ge- danensis 1616. i MS. Konopatscianum pod Zaliński. Du- ry ew. fol. 45. Umarł ten Jan, nie mniej cnotą, jak uro- dzeniem zalecony. P. Argentus de rebus Soc. fol. 395. Bą- kowski Piotr, brat rodzony Jana chorążego Malborskiego : po trzykroć go (ile się doczytać mogę) zgromadzona na walne sejmy, posłem widziała Polska, raz w r. 1613. drugi raz w r. 1628. trzeci raz w r. 1631. zkąd uważając w nim, i gładkiej wymowy biegłość, i publicznych obrad zdrowie, i bez zakału sprawiedliwość, za każdym razem, równy cno- cie jego nienadwerężonej, deputacyi trybunału Radomskiego ciężar włożyła. Constit. 1613. fol. 8. 1628. fol. 5. 1631. fol. 14. tam kiedy się z niezmienionym przy Bogu i praw- dzie statkiem stawił, w koronnym potem trybunale, sumie- nia najmniej nie uszczerbił. Zyć przestał 1640. z Działyńskiej potomstwo zostawiwszy: MS. Konopatscianum: po której przybrał był sobie, w dożywotnią przyjaźń, Izabellę Zaliń- ska, Samuela wojewody Malborskiego córkę, która mu na dowód nieumierającej z życiem miłości ; nadgrobek w Lu- bawie wystawiła. Starowolski in Monumentis. Córka jego była za Jerzym Sartawskim. Z Bąkowa Mikołaj sędzia ziemski Malborski (podobno syn Piotra, o którym się dopiero mó- wiło) umarł w r. 1668. Zona jego Katarzyna Stolińska. Mo- nim. Resid. Mariaebur.

Bąkowski z Bąkowa Krzysztof, podkomorzy Pomorski, brat rodzony Piotra i Jana, na dworze królewskim młodsze lata pędząc, do wszystkich w ojczyźnie funkcyi, nie bez po- chwały sposobił się: MS. Konopatscianum. Jeszcze go pod- komorzym w r. 1622. kładzie. Historia Pol. Pruf/i. fol. (534. Złączył się był z Radziejowską siostrą rodzoną wojewody Łęczyckiego, z której córka, naprzód za 3Iikołaja (Czapskie- go /dani i się) wydana, potem za Jeremiasza Dębińskiego. Zwłoki ciała tejjo Krzysztofa, w Chełmnie złożone, i mar- murowym nadgrobkiem przyciśnione w r. 1653. MS. Kono- pafsc. Alexander z Bąkowa hrabia z Nostyc , czy z Nostwic, brat stryjeczny Jana, Piotra, i Krzysztofa, deputat na try-

48 Bąkowskl.

bunal koronny 1620. z Pomorskiego, z Wiesiołowskiej Ka- tarzyny, siostry kasztelana Elbląskiego, córki dwie Alexandrę i Zoli;$ Annę, i tyleż synów, Ludwika i Jana Ignacego na świat wydal. W Toruńskim S. Jana kośeiele pochowany, ostatniego dnia oczekiwa, i z zoną swoją, czego świadkiem jest kamień grobowy marmurowy w r. 1063. położony. MS. A'o»opatsc. Ludwik podwojewodzy Malborski, syn Alexandra, podpisał się z tym tytułem na elekcyą Jana Kazimierza Króla w r. 1648. i z bratem swoim, ts^

Bąkowski Jan Ignacy, naprzód podkomorzy Chełmiński, dalej wojewoda Pomorski, podskarbi ziem Pruskich, Bro- dnicki, Skarszewski, Borzechowski starosta, nakoniec woje- woda Malborski; syn także Alexandra. W Kiszporku, pod tytułem S. Ducha, rezydeneyą 00. Reformatom 1685. fun- dował, otrzymawszy na to konsens od Rzeczypospolitej, kon- stytucyą koronną obwarowany w r. 1678. fol. 2(\. Catalog. Coiwentuum Reformat, a przedtem w r. 1666. w Gdańsku, pod tytułem Ś. Antoniego Padewskiego tymże 00. Refor- matom, zgruntu i kościół i klasztor wystawił, swrojej na Boga szczodrobliwości nieumierającą pamiątkę. Collegium tez Gdańskie Soc. Jesu, jako jego dobroczynną ręką żyło, tak i teraz z niekrzepnącą nigdy ku swemu Dobrodziejowi tchnie wdzięcznością. Znamienite jego ojczyźnie przysługi, kiedy jej swobody, dowcipnym przemysłem, i wolnym językiem bronił, którego mu nigdy żadna prywata nie plątała; trzy razy na walne sejmy posłując, w r. 1659. 1661. 1662. Zkąd upewniona o nienadwerężonej jego ku sobie życzli- wości Rzeczpospolita, na różne, ale i trudne narażała go transakeye, jako w poselstwie do Cara Moskiewskiego, na rekognicyą pretensyi Kurfirszta Brandeburskiego do Elbląga, Constit. 1678. fol. 12. do zapłaty wojsku. Constit. 1676. fol. 16. do rozporządzenia ekonomji Malborskiej. Constit. 1661. fol. 12. do pisania informacyi na pewną komissyą. Constit. 1662. fol. 15. ale najbardziej kiedy go komissa- rzem deputowała do oddania pannom zakonnym kościoła S. Jakóba w Toruniu , który już była herezya osiadła. Constit. 1667. fol. 39. Popisała się tam pięknie jego ku Bogu żar- liwość, którą mu ojczyzna krzesłami, Bóg koroną w niebie, jak nadzieję mamy, sowicie nadgrodził. Dwa razy kontrakty małżeńskie ponawiał, pierwsze z Elżbietą Czeszewską, ta mu córkę jedne, i dwóch synów, Stanisława i Jacka powiła, dru- gie z Cecylią, P. Młodzian, ded. libr. Medit. czyli raczej z Konstancyą Anną Donhoflowną.

Bąkowski Stanisław Ignacy podkomorzy Chełmiński, syn Jana Ignacego wojewody Malborskiego, poseł na sejm koro-

Bakrynoviski— Bal. 49

naeyi Augusta II. Króla 1697. kędy Con/irmntioncm Juriritrt Gentium podpisał. Constit* fol. II. i w r. I699r. a przedtem i na konwokacyą generalną Warszawską w r. 1696. gdzie zwyczajną konfederacyą ręką swoją utwierdził! Jacek drugi syn Jana Ignacego, wojewody Malborskirgo : z Jackowskiej zony, czterecli czv pięciu synów jego jeszcze dziś żyje: z których jeden Józef życie poświęcił Bogu w zakonie naszymi Franciszek Stanisława i Jacka brat stryjeczny rodzouy, znad Ludwika podwoiewodzejjo MalborskiejfO svn Ki/.'}. Bakow- skiego Jana podkomorzego Chełmińskiego w r. 1687. wspo- mina Historia Collegii Gedarten&is S. J. Bykowska matka Mirosława Konarskiego podkomorzego Malborskiego. MS. Konopatscianum.

Mateusz Bykowski podczaszy i poseł ziemi Halickiej r. 1764.

Sisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z tejże ziemi. — lareiu Stanisław Kostka pisarz Grodzki i poseł z ziemi Ha- lickiej na elekcyą tegoż Króla r. 1704. — Jozef stolnik ziemi Chełmińskiej, z tejże podpisał elekcyą Stanisława Augusta Króla.

ESuBiryiHmski . albo Bahrynowski , herbu Leliwa. Z książąt Ruskich od Włodzimierza jedynowładcy Kuskieg-o, niektórzy ich początki zasiągają a w dalszej linji od Michała, który sic książęciem Druckim pisać począł. Bahrynowice od których się zowią w województwie Kijowskiem , w powiecie Zytomirskim leżą. Temi czasy w zakonie S. Dominika kwi- tnął Bokrynowski, doktor i przeor konwentu Łuckiego.

■Sili herbu Gozdawa. Ze z Gotów i imię, i oryginem domu swego zabrali , przed stem lat i więcej do druku podał Sarnie, lib. 4. czego żeby poparł, Balię książęcia Gotskkgo wspomina, z którego imienia, jak bliskie podobieństwo do Balów, kto nie widzi. Procoptus fez lib. 1. w swojej hislo- ryi w r. 1533. pisze, że Balas, wielkiego męztwa pułkownik w wojsku Justyniania Cesarza, sześciuset Masagetom, albo Słowakom, przeciwko Wandalom regimentowa!. Ballow tak- że familią nad morzem Baltyekiem, dawnemi wieki zastarzałą, Czytaj u historyków. Cóżkolwiek bądź to pewna, że ten dom w Polszczę naszej starodawny: bo i J$akielski w Miechowii Jol. 'MW), na liście .lana Tęczyńskiego, kasztelana Krakow- skiego tiifer ])>tiescntes , wypisał Mściuga z Balowa burgra- hiego Krakowskiego w r. 1401. luboc się polem pisać po- ezęli z iNowegotanca, gdy Mikołaj Bal pojął Zdowską^ dzie- dziczkę tych dóbr, aż też się potem i z Oczwi, i z Średni l\ lutowali.

Jan z Aowegotańca stolnik Sanocki, klórego synów pię- ciu. Michał, ten w wielkich respektach będąc u Króla Ka- zimierza, dla swojej we wszystkich procederach dzielności,

Tom II. 4

Bal.

której nie sk;me dal dowody w różnych legaeyach do po- stronnych monarchów podjętych, w niemniejszej nadziei, o przyszłych na wysokie godności snkcessach, świat sobie zmierził, do zakonu S. Franciszka Ordin. Min. de Obseryan. od S. Jana Kanistrami przyjęty, tak wkrótce w świętych cnotach postąpił, ze go ledwo na ten czas dyakona, do Czech, na jiawrócenie Hussytów wysiało posłuszeństwo: rozpasanej na wszystkie niecnoty hcrezyi, właśnie się stawił po apo- stolsku, jednych w wierze utwierdzając, drugich z drogi nieprawości sprowadzając : czem tak na siebie rozwiozłych ludzi zaostrzył nienawiści, że mu i na życie jego sidła bez- bożność stawiała, za zbawienne napomnienia, kontemptami, za miłość złością, za słowo bozkie biciem płacąc. Kapłanem potem poświęcony, gdy mu dla życia przykładnego arcybi- skupstwo Praskie ofiarowano, tąż umysłu wspaniałością, którą raz idąc do zakonu, podeptał czekające się dygnitarstwa i Palliuszem wzgardził. Prowincyi jednak Polskiej, lubo po- niewolnie rządy przyjąwszy, po trzykroć, łaskawością i nie- spracowanem pieczolowaniem , którem chciał każdemu z braci dogodzić, tak sobie ujął ich serca, że go statecznie kochali wszyscy. Konwent Samborski , swoją industryą w rzeczy do- czesne należycie opatrzył ; konwentowi Bydgoskiemu, za kon- sensem Kazimierza Króla, za dozorem Zbigniewa Oleśnickiego miejsce naznaczył, nakoniec i laty i pracą, i długą niemocą zwątlony, pełen zasług świat w Krakowie pożegnał w r. 1495. Fadingu* in Annal. Minor um tom. 6. m. 28. 1475. et 1480. n. 31. et t. 7. et 1481. n. 16. luboć tenże Autor wyżej o nim napisał, że r. 1475.

Maciej kasztelan Sanocki, z tym tytułem podpisał list Alexandra Króla dany miastu Lwowskiemu r. 1506. a przed- tem podkomorzy Sanocki, drugi syn stolnika, siostra jego z Mikołajem Ulińskim zmówiona. Mikołaj trzeci syn, z pisarza ziemskiego Sanockiego , podkomorzym tamże zawołany r. 1526. o czem czytałem list Zygmunta I. in MS. Petricovien. którego potomstwo Stanisław tejże ziemi podkomorzy w r. 1550. i Jerzy, którego córka jedynaczka Odnowska. Samuel podobno syn Stanisława, z Dymitrem 3Ioskiewskim Carem zmyślonym w Moskwie poległ. Petriciiis lib. 2. Hist. Mo- schou. Oric/iorio dialog. 4. de Execut. o tym domu namicnia, że się był nowinek Geneweńskich chwycił.

Piotr podkomorzy Sanocki, z Hoczwi, dziedzic na Ba- logrodzie, syn Stanisława także podkomorzego. Komissarz z sejmu r. 1611. do rozsądzenia krzywd od pogranicza Wę- gierskiego Constitut. 1611. fol. 7. Starowolski in Monumen. Zostały się dwie córki tego Piotra: jedna z nich Anna z Je-

Bal. 51

r/.\m Drzewickim, której padgrebek z Kruszwicy wypisał 57a- rowolskt in Monwnen. druga z Bełźeckim Ale.\andrem Stani- sławem wojewoda Podolskim zręczona. Synów zaś czterech. Samuel chorąży Przemysłski, syn Piotra podkomorzego : wspominaj.} go konst\ tucye r. L637 '. f. ponnll. Stefan drugi syn, i on podkomorzy Sanocki, a przedtem chorąży Prze- mysłski, złączył się l>vł dożywotnie , z Zofią Ostrowską, z której potomstwo Jan, Stanisław i Michał. Krasuski in Re- gina Połonino. Adam trzeci svn Piotra, chorąży Przemysł- em . i . i

ski, poseł na sejm koronacyi w r. !(>.'].'>. ztamtąd deputo- wany, do nprowiantowania , wojska naszego w Ukrainie le- zącego, i na trybunat Radomski. Constit. 1633. fol, 14.21.

i 55. na którym sejmie otrzymał wiecznemi czasy przywilej na skład winny w Balogrodzie, dziedzicznem swojem mia- steczku. Pojął Reginę z Konar Słupecką, kasztelankę Ra- domsk;}: tego syn Stanisław podkomorzy Sanocki, z sejmu H>70. i 1076. komissarz do uspokojenia pogranicznego od Węgier, Constil. fol. 27. et 31. Córka jego Agnieszka z Piotrem Firlejem kasztelanem Kamienieckim zmówiona. Sy- nowie zaś dwaj, 3Iikołaj i Jan: Mikołaj stolnik Sanocki, którego z Leszczyńskiej herbu Wręby, sędzianki Sanockiej, córka Mikołajowi Gołuchów skiemu zaręczona: syn Stefan w r. 1696. pisarzem grodzkim Sanockim umarł, bezpotomnie żyjąc z Stadnicką kasztelanką Przemysłską. Jan drugi syn Stanisława podkomorzego, sędzia Sanocki, z Teressy Rab- sztyńskiej czterech synów spłodziwszy, to jest, Józefa który młodo umarł, Antoniego podkomorzego Sanockiego, a przed- tem cześnika PrzeniYsłskiego deputata kilka razy na trybunał koronny: z Heleny Rupniewskiej , która primo rolo była za Alexandrem Drohojewskim, chorązycem Przemyslskim córka jego Elżbieta: Jana podczaszego Trembowolskiego , zona jego Maryanna Drohojewska kasztelanka Czerniechowska : Ignacego dziedzica na Balogrodzie starostę Taborowskiego, ten pierwszym związkiem pojął Teressę Wasilewską slaro- sciaukę >arewską, pozostałą wdowę po Wasilkowskim łow- czym Podolskim: drugim związkiem Andrazownę z Węgier: Jan czwarty svn Piotra podkomorzego Sanockiego z Tar- łowny, z bratem Samuelem cudze kraje zwiedziwszy z sejmu w r. 1627. komissarz do rozsądzenia krzywd pogranicznych od Węgier. Consfil. fol. 13. a w r. 1633. pod czas inter- regnum poseł na konwokacyą.

Maciej Bal, bral rodzony Piotra podkomorzego Sano- ckiego , umaił przed r. 1017. Piotr dziedzic na średniej wsi, zdami się svn Macieja, albo wnuk, miał synów. Bo- gusława, Jana i Stanisława. Z tych Bogusława potomstwo,

\ '

52 Balakicr— Balicki.

Michał który z Mokrska, Adam który ż Ubyszowną weszli w kontrakty małżeńskie.

Ilalakier. O łych ani Paprocki, ani Okolski nic pi- sał: Uniwersał jednak poborowy fol. 354. Balakiera Fiedora pisarza Mozyrskiego, w tejże ziemi, poborcą łanowym na- znaczył.

Halicki herbu Ostoja , w województwie Ruskiem. Jacek z Balic Balicki, miał za sobą Katarzynę Rogusk;j w ziemi Przemysłskiej , i z niej córki dwie , jedna z nich żyła z Filonem Jałowickim , sędzią grodzkim Krzemienieckim, druga z Janem Gorzkowskim w r. 1647. Alexandcr w r. 1097. N. Balicki podwojewodzy Urzędowski za Króla Stanisława Augu- sta. ~ W r. 1788. Stanisław Balicki Regent Grodzki Sie- radzki. — Przypisy Krasickiego.

ISiiBiclifl herbu Topor. Sendomirskiego województwa ziemianie: po Węgrzech, Czechach i koronie naszej, chwałę imienia swego roznieśli , którą od lat prawie czterechset, cnotami swojemi, coraz w znaczniejszą krzewią. Początki swoje z Tęczyńskich zabrali ; bo i Balice zkąd się piszą , w domu Tęczyńskich przedtem dziedziczyły, i Paprocki z przy- wileju wypisał, Mikołaja z Balic Tęczyńskiego , kasztelana Radomskiego w r. 1447. Jędrzej z Balic w Węgierskim wojsku żołd prowadząc w r. 1413. wspaniałym we wszystkich okazyach Marsem pokazał, jak mężnie o ojczyste granice, życie na placu synowie koronni kładli, kiedy i o cudze tak się kawalersko zastawiali. Bielski fol. 313. Hynko z Balic, Turków w Bulgaryi na głowrę poraziwszy, zabrane w tej potyczce chorągwie, w Budzyniu w kościele Najśwr. Matki powiesił w r. 1443. Bielski. Cromer. wszystkie swoje tryum- falne powodzenia, tej S. Pannic przypisując. Jedenźe to zaś dom Balickich i Hynków, o których imienia początkach, to nam historycy podali, Bielski, Cromer, gdy albowiem w r. 1345. Toporczykowic pojmali Hynka pułkownika czeskieg-o, od tego czasu Hynkami pospolitym głosem byli zawołani. Paweł Balicki w r. 1471. od Kazimierza Króla poseł do Czech na sejm elekcyi , aby był syna jego Władysława na tron czeski zalecił. Bielski fol. 453. Cromer lii). 27. Piotr kuchmistrz koronny w r. 1488. podpisał list Kazimierza Króla, dany miastu Lwrowskiemu. Rok 153 I . Balickieg-o rotmistrza męztwo u obertyna w Wołoszech światu ogłosił. Orichovius. Stanisław i Prokop bracia rodzeni w r. 1550. Tych zaś cza- sów Jan z Krakowskiego , Kazimierz z ziemi Nurskiej pod- pisali elekcyą Augusta II. — Balicka była za Felicyancm Ma- jem sędzią Sieradzkim. N. Balicki miał za sobą Agnieszkę

Halika Kaliński. o5

Podlaską, z tej synowie Stanisław slcrtlis, Jan pod Kamień- cfin od Tureckiej szabli poległ, Franciszek l>yl kanonikiem : i córki, Kuiiegunda primo roto Chwalibogowa , od której syn Antoni, i córka Maryanna , secundo voto Stadnicka, z tej został sir svn Bogusław, tertio Falecka, od tej svno\\ie Fe- li\ i Jan. Druga córka Ludowika Czaplicka, której potom- stwo Agnieszka Tclatycka, Lidwina Szklowska, Magdalena, Józef i Marvanna. Trzecia Magdalena najprzód żyła z Kon- stantynem Byliną , secundo z Jasińskim.

I2;ilikii. Izajasz i Jerzy Purkulapowie , szlachta Wo- łoska, zasłużeni w ojczyźnie naszej, wzięli w rekompense od rzeczypospolitej indygenat, w r. L607. o czem konstytucys sejmowa Jol. 857. toz namienia i Okolski tom. 3. fol. 359.

If i)liń*ki herbu Jastrzębiec. W Sieradzkiem gniazdo ich. Z Halina Baliński, wojski Sendomirski : ten urodzony z Buzeńskiej, podskarbiego koronnego córki, i pobożnością życia, i umiejętnością u wszystkich wzięty. Synów je^o dwóch było, z tych jeden podstaroścj Dobczycki, miał za sohą Konopnicką, kasztelankę Spicimirską, z której córka Małgorzata, najprzód z Stanisławem Mijakow skini, po nim z Mikołajem Ligęzą żyła. Syn zaś jego Marcin umarł bez- zenny. Michał bur«rrabia Bobrownicki , instygator trybunału Piotrków skiego w r. 1690. Dorota księni Zwierzyniecka pod Krakowem r. 1512. Przywileje miast a Krakowskiego.

Maliński herbu Ogończyk. Bułatami ich kiedyś zwano w województwie Rujawskjem. Adam kasztelan Bydgoski, sta- rosta Kruświrki, w Tczewskiej batalii, z rolą swoją mężnie na nieprzyjaciół nacieraj w r. 1577. z Inowrocławskiego po- tem województwa posłował na sejm w roku 1589. kędy i tranzakcyą Będzińską podpisał : tak gdy sir i odwragą swoją i zdrową radą ojczyźnie zalecił, kasztelanią Bydgoską uczczony w r. 1595.

Ifaliński herbu Przosna. Jednejze z Wiłzeńskiemi dzielnicy, w Prusiech i na Dobrzyńskiej ziemi rozkrzewicni. Jan Baliński wojewoda Pomorski, którego cnotę, i wierność ku sobie , Król Kazimierz sowitą płacą ubogacił, to Okolski ; ale Historia Possclii Mikołaja mu imię daje. Jan kasztelan (■duński, podskarbi ziem Pruskich, ekonomji Malborskiej ad- ministrator , snu wojewody; starością do ruiny nachylony za- mek Malborski dźwignął i restaurował: Historia Pttsselii w r. 151 9. Jol. 631. i 1530, Jol. 634. ^ za co w pewnej summic, królewskie dobra PripendorU', na Żuławach niniejszych od Kazimierza Króla otrzymał, co mu listem swoim, którym ja czytaj in MS. /}e(ricorien. Zygmunt 1. utwierdził, który go tez na różne komissye zażywał, kędy zawsze słusznośe i dobro

M Ballus-— Balalian.

ojczyzny, pierwszy u niego respekt miały, jako te/, i W ten czas. kiedy posłował na sejm Warszawski z województwa Malborskiego. Historia Possclii fol. 418* J\a pięciu synów swoich, tęż ku rzeczypospolilej chęć podzielił, to jest na Jakóba podczaszego Dobrzyńskiego, o którym Constit. 1590. fol. 604; Jana wojen nemi twpedycyaini wsławionego: Wa- cława: Piotra kasztelana Kruświckiego, którego z Kołudzkiej córka, za Sierakowskim kasztelanem Lędzkim : i Stanisława podczaszego Dobrzyńskiego. Był to najstarszy syn Jana ka- szlelana Gdańskiego: od niego pięciu także synów zostało. Jerzr sędzia Malborski. Okolski, ja go czytam in MS. Ko- nopa fsc. w r. 1613. chorążym 31alhorskim , i na domy bo- skie łaskawie szczodrym: z Barbara, Lokowną, umarł bezpo- tomny przed r. 1619: Jan w cudzych krajach żołd prowa- dząc, Zttaczną szarżą ozdobiony: Michał z Kuczborskiej po- tomstwem szczęśliwy: Paweł i Jakób w Polskiem wojsku z Zamojskim hetmanem Moskwie silni. Z tych któryś po bracie Jerzym, był sędzią Malborskim, i miał za sobą Liehtyanownę, z której synowie, Jan i Jakób sądowi 3Ialborsey, dobra ich Węgier blisko Malborka. Stanisław Baliński sądowy Mal- borski, r. 1671. umierając, ostatnią wolą swoją, biblioteki Malborskiej naszej rezydencyi, zacnemi księgami przyczynił. His tor. Resid. Mariach. Michał i Bartłomiej w r. 1697.

ISalllis. Z tych pierwszy, indygenat otrzymał w ko- ronie Polskiej Stefan Ballus w r. 1085. O czem konstytucya tegoż roku.

łSalafmil herbu Korczak. I ojczyznę nasze, i całą Europę, rycerskiemi dziełami napełnili. Bałabana Badcrę, wojsk Tureckich najwyższego hetmana w r. 1465. w Kroacyi szczęśliwie wojującego, wspomina Rainaudus w Historyi Ko- ścielnej. Skanderb ergowi pamiętnemu tryumfatorowi , mę- ztwem swem, i chciwością sławy, zwycięzkie zbierali żniwo. Z Albanji potem, przyciśnieni jarzmem Tureckim , na złotej wolności swobodę, w królestwie naszym wyszedłszy, w Ru- skich najprzód krajach, a wkrótce i w ksiezlwie Litewskiem, i szablą i językiem, i rada i siłą, nienadwerężenia jej bro- nili. Pierwszy tu w tych krajach osiadł Gedeon Bałaban władyka Lwowski, i z bracią Arsenim także władyką Lwow- skim i Bazylim : ten dobra pospolitego ochraniając, zdrowia swego, na najcięższe nieprzyjacielskie sztychy nadstawiał: tąż odwagą serca służyli tej ojczyźnie synowie jego trzej z Żółkiewskiej spłodzeni. Jan z Mieleckim hetmanem pamiętny żołnierz, ale bezpotomny. Jerzy w księztwie Litewskiem osiadł- szy, zostawił potomstwo; siostra jego Anna, z Józefem Pio- trowskim zręczona. Alexander trzeci syn Bazylego, starosta

Balaszko. 35

Winnicki, Koliats ński , Trembowolski •, rotmistrz królewski, H<lv pod Cecora wręcz sir z Tarkami zeina, i póki sil sta- wało, broni, mnóstwem bardziej pogan, ni/, męstwem zła- many, ręce w pęta podał; któremu pulem, gdy się z nich uwolnił, ojczyzna w rekompensę zasług jego, klóremi się od młodych lat wsławił* dziesięć* tysięcy z skarbu koronnego wyliczyć na okup kazała, przez konstytueyą w r. 1623. fol. \. na którym sejmie posłem będąc, uproszony komissarzcin do rozporządzenia Zaporowskiego wojska Censtit. fol. 16. et i 631. Jol. 2S. z Barbary Jarmolińskiej, córki Iwana, zo- stawił synów, Jerzego i Alezandra. Trembowolski zamek jemu powinien swoje restauracyą. Jerzy starosta Tremho- wolski rotmistrz królewski, syn Alexandra, z bratem swoim Ahwandrcm do Włoch zaszedłszy, z świętym, się kościołem przez przyjętą unią pojednali* Któremuś z nich, nie lepiej szczęście płuiyło, niżeli ojcu, ho pod Korsuniem także się w niewolą dostał. Kochowski climact. 1. lib. 1. Pastor, lib. 1. Bałaban Alexander na sejmie coronationis Jana III. Króla w r. 1676. do prerogatyw rycerstwa Polskiego ? tak w koronie, jako i W. Księztwie Łitewskiem przypuszczony, za zgodnym całej rzeczypospolitej konsensem, za promocyą znacznych jego nakładów , szczodrze na wojnę Turecką wy- sypanych. O ezem konstytueyą folio 65. świadkiem. Domy- ślam się , ze go Bałaban o wie do herbu swego przyjęli. Od r. L624. Dymitr i Daniel Bałabanowie bracia, gdy się dzie- lili w województwie Wołyńskiem, powiecie Łąckim , aa Dymitra przyszedł ]{///<>//, SertUyn i Rzeczyca W Lilwie, a na Daniela Chrochoryn także w powiecie Łuckim. — Teodor Bałaban z Serbinowną spłodził trzech synów, rzeczonego Dymitra, 3Iar- cina który poległ pod Cliocimem za Władysława IV. i Da- niela który z Katarzyną Stup?iicką zostawił dwie córek Annę i Ale.\andrę, Dymitr zaś z Alexandrą Jałowicką miał dwóch sy- nów Al ex a n dr a i Andrzeja. Pierwszy Ale.\andcr z Ma- ryanną Grabowiecką . córkę jedne Anastazyę i trzech synów Da- niela. Adama i Michała, ten z Kordy sztywną zostawił dwie córki Annę i Franciszkę, i syna Antoniego od którego z Wislocką w pici niewieściej jedna córka prrcrdrncy,). Dragi syn Dymitra Andrzej z Radzikiewiczowną miał syna także Dymitra, ten zaś z Ratuszowską trzech synów S t e la na. Eliasza bezpo- tomnych , i Jana którego synowie Stefan zakonnik, Paweł i Józef stolnik Przemysłski mający potomstwo trzech synów F-e- Iixa, Ignacego i Aloizego. — W r. 1788. Antoni 15a- łahan l>\ i w ice-regentem ziemi Łuckiej. — Przypisy Krasickiego. — Heraldyka Wtelądka.

llałaNzko /terbu Łabędź. — KojałowiCZ in J/s. po- wiada, ze w województwie Wileńskiem i powiecie Ośmiań- ^kini kwitną: z tych Krzysztof Dunin Balaszko, zostawił syna Jana. — Kazimierz w r. 1700.

o<; ISanrtiiielli — Baranowicz.

Ifiliidiiielli* Franciszek i Mikołaj Bandinelli w kom- put rycerstwa polskiego policzeni na sejmie Grodzieńskim r. 17^0. o czem konstytueya tego/ roku.

|g;)ii<lB*o?i ski herbu Sas. O tych ani Paprocki , ani

Okolski nie pisał, są zaś w województwie Ruskiem, z któ- rego Jan podpisał elekcyą Władysława IV. tego podobno wnuk Bazyli hyl pisarzem grodzkim Sanockim, z Konstancji Szczawińskiej, kasztelanicowej Kruświckiej z domu Chojna- ckiej, miał syna Karola, i córkę Helenę za Zawadzkim.

Uaiftkowslii. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Z Bań czy c Klemens podstoli Łęczycki w r. 1436. podpisał pokój Brzeski u Łask. w Siat. jol. 141. a w r. 1496 i Piotr z Bańczye, sędzia Sieradzki, Cou/irmal. Jurium Gent. Ale,ramlra Kr. Mikołaj i Alexander Bańkowscy z Podlaskie- go , elekcyą Władysława IV. podpisali.

Bańkowski z Bańczye podpisał w r. 1764. dnia 28. Kwietnia akt konfederacji generalnej W. Ks. Lit. w Wilnie. — Michał w r. 1703. pisał się w aktach Wileńskich na manifest de illegiti- mitale trybunału W. Ks. Litewskiego. Herał. Wielądka.

fiSaran herb, patrz •Junosza.

ISarailiecki herbu Sas. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Stanisław miał za sobą koło r. 1550. Katarzynę Stankowską, dziedziczkę na Stankowie, Dołhyni, Morszynie , Faliszowie i Strzelkowie ; synów z nią dwóch, Jana i Stanisława, i córkę Jadwigę, za Stanisławem Orze- chowskim, pisarzem Przemysłskim. Stefan złączył się z Do- maniewską na Wołyniu. Damian Baraniecki sędzia kaptu- rowy Lwowski r. 1737.

Bazyli Baraniecki herbu Sas był dziedzicem in certis sortibus Baczyna w ziemi Przemyślskiej : syn jego Marcin wszedł w do- żywotnią przyjaźń z Anną Wróblewską z których urodzony Jan Baraniecki subdelegat grodzki Halicki 1757. — Herbarz Duh- czewskiego . —

Uaraiicm icz. O tych ani Paprocki , ani Okolski nie pisał. Z Trockiego województwa podpisali elekcyą Władysła- wa IV. Józef Jelowski Baranowicz, i Kazimierz z Jełowego : z Ciechanowskiej zaś ziemi Paweł. Jana III. elekcyą Kon- stantyn podstoli Lidzki , i Michał , z Lidzkiego powiatu.

Niesiecki nieumieszcza herbu przy Baranowiczach , lecz Kuropattii- chi to zbiorze nazwisk Szlacheckich* Małachowski i inni , dają im herb Junosza i Syrokomla. Wielądek w swej heraltyce do- daje : — Kazimierz Baranowicz strażnik polny Litewski za Augusta III. — Jan podpisał z powiatu (J^rszuiiskiego akt kon- federacji W. Ks. Lit. 17G4. r. w Wilnie. Na tenże akt (]y- pryan, Michał, Franciszek podpisali się. Z tych Franci- szek podpisał także elekcyą Stanisława Augusta Króla, i był potem horodniczym Grodzieńskim. —

Baranowski. 57

Baranowski herbu Grzymała, Sendofliirskie woje- wództwo początków ich gniazdo, a hoduj nic Baranów nad Wisłą lezący, z którego i po dziśdzień się piszą. Jakóh z Baranowa podstoli Sendomirski podpisał pokój Brzeski u Łask, r. 1436. w Stał. Jo/. 141. Stanisław opat Tyniecki zakonu S. Benedykta, a przedtem proboszcz Tnchowski, w karności swoich, i pilny i mądry, i na Boga szczodrze hojny. OO. Dominikanom w Opatowcu, od swoich antecessorów osadzo- nym, znacznie i'ondac\i przyczyniwszy , kościół Tyniecki , w apparat kościelny przystroiwszy, klasztorne budynki, (Jawno- ścią nadwerężone odnowiwszy, siehie świętej wieczności za- lecił. Wincenty najprzód Orłowski, potem i Tyniecki opat, stryja swego Stanisława sukcessor, którego śladem idąc, wszy- stkie o dobra klasztorne, kłótnie ułacnił, mą//, pokoju, w któ- rym zasnął r. 1558. Szczygieł, in Tynec. fol. \)7 . i 100. Piotr, Jan i Stanisław, ustawy zjazdu Koprzywnickiego w r. 1587. podpisali, Constiłat. Jol. 427. ostatniego z tych Stanisława Paprocki chwali szczęście, w jednaniu brater- skich serc, i kojeniu rozerwanych sąsiedzkich dyssensyi , zo- stawił potomstwo. W r. 1000. było dwóch braci rodzonych, Wojciech którego wspomina Konsłytucya r. 1602./©/. 805. wojski Parczowski, z Zofji Cieciszewskiej syn jeg-o Krzy- sztof: ponowił tenże "Wojciech związki małżeńskie z Dorotą Podleska : i Zyjnnunt na Baranowie Trześni i Malinach dzic- dzic: tego dwaj synowie Mikołaj i Hieronim. Mikołaj stolnik Kijowski r. 1050. pojął Jadwigę INieinściankę , i z nią miał syna Stanisława podczaszego Lwowskiego, od którego z Anny Osolińskiej slarościanki Knyszyńskiej córka Joanna z Leonar- dem Koniecpolskim kasztelanicem Bracławskim zmówiona. Sta- nisław pisarz ziemi Łomżyńskiej, a podohno tenże sam Sta- nisław podkomorzym Wiskim braterskiemi "losami zawołany,

I J o •/ i

W r. 1641. z sejmu komissarzem uproszony, do uspokojenia kontrow ersyi pogranicznych , między księztwem Mazowie- ckiem, i Prusami ksiązęeemi Conslit '. Jol. 20. zona jego An- nibalowna Strocka, a z niej córki Zofia z Alhrachtem Ro- żnem , druga z Samuelem Chrząszczem śluby małżeńskie utwierdziły. I w Kaliskiem tegoż imienia herhowni r. 1007. znajdowali się. I na Wołyniu: z tych jeden miał za sobą Wasiczyńską , córka jego Ulanicka. I w podgórzu: z łych jeden stolnik Latyezowski , którego syn Józef podczaszy Ła- tyczowski r. 1697. złączył się z Wiktoryą Ostrowską. Franciszek Xawery Baranowski komornik ziemski Zyloinjrski i skarbnik Zwinogrodzki orderu Sgo Stanisława kawaler. Żyjący za panowania Stanisława Augusta Króla, niewiadomo jednak z pewnością czv do lierlm Grzymała czy do innego należał. — Heraldyka ff Ir ląd Im.

58 Baranowski.

łlariliiowski herbu Jastrzębiec. Baranów nad Go- nieni jeziorem leżący, imienia ich okazyą. "Wojciech arcy- biskup Gnieźnieński i prymas, na Zygmunta Anglista dwo- rze, pierwsze ślady dalszych swoich progressów położył: kantorem Gnieźnieńskim, scholastykiem Łęczyckim, i sekre- tarzem koronnym prędko urósł; a po Janie Baranowskim, wszystkie się na niego honory zlały, to jest, biskupem Prze- mysłskim, podkanclerzym koronnym, proboszczem Płockim, podwyższył go Król Stefan, dźwignęła promocya Jana Za- mojskiego kanclerza i hetmana. Na tej funkcyi, z pańskim się stawił animuszem ku Bogn; bo gdy z heretyczałe miasto, pewnej swojej sprawie nie dufając, prócz pieniędzy i in- szych bogatych upominków, obciążony wóz wybornym wi- nem podtykało, żeby mu tylko, w interessie nie owszem sumiennym faworyzował, on gorliwą o honor bożki żelozyą zdjęty, nie tylko nic z tego nie przyjął, ale i tych, którzy cnoty jego łakomą korrupcyą doświadczali, zgromił. Do- wiedziawszy się o tem, wielkich umysłów nie mniejszy sza- cownik Król Stefan , nie skorrumpowany przy słuszności statek, i pięknie z chwalił, i owę dobrowolną stratę, z swoich piwnic sowicie zastąpił. To w nim zdała się wiciom, rzecz osobliwsza, że lubo torem inszych, bawiąc się po akademiach Włoskich, Franeuzkich i Niemieckich, przewoźnej mądrości, w młodszej porze nie szukał, przecież prywatną, ale usilną applikacyą, w takiego mówcę powstał 5 że, czy w senacie wotował, czy od tronu odpowiadał, do podziwienia oczy na siebie, i serca inszych kierował: mądra, i jakąś powagą utemperowana, każda jego mowa ; że na tenczas w senacie Polskim, skutecznego do wyperswadowania oratora kształt, w nim się samym zdał prym trzymać. Znać to w tenczas hyło, gdy Zygmunta III. świeżo inaugurowanego do korony Polskiej u portu Gdańskiego, od całego królestwa witał, i publiczne prawej elekcyi instrumenta do reku oddał. Znać hyło , gdy temuż królowi za ojcem swoim do Szwecyi wy- bierać się zamyślającemu, imprezę tę, z niemałym ojczyzny pożytkiem, gruntownemi, cale obalił racyami , i do Polski nazad, pański powrót wykierował: którego i rzeczypospolitej imieniem, poselstwo do Jana Szwedzkiego Króla fortunnie za- kończył. Po Piotrze Wolskim, biskupem Płockim deklaro- wany. A lubo Zamojski na sejmie \Varszawskim r. 1590. chciał to krzesło z pieczęcią mniejszą nad prawo koronne pogodzić, atoli on wiedząc, że się ta liga, ani królowi, ani prymasowi Karnkowskiemu, ani inszym ojczyzny synom, po- dobać nie miała, gwałtem ją i przeciwko woli Zamojskiego rozerwał, i pieczęć oddał. Tak tedy od dworskich tumultów

Baranowski. 59

uspokojony, wszystek się udał na pomnożenie czci boskiej, przez piętnaście lat, przez które na tein biskupstwie sie- dział. Ze dobrego pasterza na sobie urząd nosił, pokazał; bo najprzód, albo sam przez siebie, owc dyeeezyą wizyto- wał, albo gdy go intrygi publiczne trudniły, przez swoich arebidyakonów , od którycb polem, pilnej się informacyi do- magał : a żeby był karności duchownej pewniejszą utorował drogę, kilka synodów złozyl : które i do druku podał. Na dekanaty, pierwszy swoje dyeeezyą podzielił. Seminarium na kleryków blisko dwudziestu, w Pułtusku, pod dyrekcyą PP. Societatis Jcsu fundował, plebanią Królewiecką i fol- warkiem Pąkowo uposażył, biblioteką prowidowal, rezyden- cją dla nich murowaną dość wspaniałą i obszerną swoim kosztem wyniósł: a kollegium tamże naszego czwartą prawie część przyczynił, niź od pierwszej swojej fundacyi opatrzone zastał. Sławy zakonnej , pamiętny w oczach całej rzeczy- pospolitej na sejmie r. 1607. protektor: za co gdy mu nasi z dziękczynieniem drogę zastąpili, odpowiedział, Quidquid egi\ minus laude vestra egi. Pałac także biskupom Płockim w Bartodziejowicach wymurował, w Płocku zaczął: a z prze- dawszy pomniejsze i rozwlekłe niektóre wioski , dobra Gró- deckie w województwie Podlaskiem z wielką Płockich infu- łatów wygodą kupił. Juz był i drugi w Warszawie pałac dla nich zaczął, grunta niektóre na niego zpłaciwszy i no- wcmi strukturami opasawszy : atoli tę wolą swoją publicznym konsensem utwierdzoną, odmienił potem, arcybiskupom Gnie- źnieńskim, wiecznem prawem, tę fabrykę swoje przyłączy- wszy, którą sukcessor jego na prymasowslwie Jan Lipski daleko okazalszą nakładem swoim pokazał. Słyszał te jego, koło dobra kościelnego zabiegi Jlzym, i pochwalił; a gdy sam się tam peregrynując stawił, od Klemensa VIII. z któ- rym niegdy, gdy w Polszczę papiezkim był ablegatem, pod imieniem Hippolita Aldobrandyna kardynała, zył poufałej, mile przyjęty, po pańsku traktowany do znoszenia cięższych dla chwały boskiej stosów, goręcej się zachęcił. Jakoż skrzętny tak w kościele Bożym pasterz, jako i pilny w oj- czyźnie senator; siła burzy na siebie, nieulękniony wytrzy- mał. Po zejściu Stefana Króla, tak sobie zajątrzył serca malkontentów z rządów pobożnego i mądrego Pana, ze blisko O konfuzyą znaczną na konwokacyi "Warszawskiej nieprzy- szedł. Stanisław Kryski wojewoda Mazowiecki i starosta Pło- cki, dóbr Ziębińskich dziedzic, wielką część gruntu w Gó- rznie wsi biskupiej sobie przywłaszczył, czego gdy Baranow- skiego antecessorowie prawem dochodzili, i on zaczętą sprawę chciał kończyć; gniew takim impetem poburzonej szlachty

BO Baranowski.

zaostrzy] na siebie, ze z Raciązkiego sejmiku p. 1592. przed nim umvkac musiał; i ledwo potem za inlerpozycyą godnych senatorów, do komplanacyi na sejmie Warszawskim przyszło. Ale i o karność kościelną rozw iozłym był w nienawiści : przymawiałi mu o zbytnią surowość, cenzurowali w nim wytworne do duchownych kanonów7 określenie, czego im i w >Av\ ludzie pomagali , ale niewinnie. Naj ciężej zawsze temu, co pierwszy lód lamie. To pewna, ze w calem życiu swoim i statecznie poważnym, i gdzie było trzeba szczo- drym, i niezmyślenic pobożnym wszyscy go dobrzy sądzili. Najmilsza do ukontentowania jego zabawa ksiąg czytanie, osobliwie pisma §. Concilium Trydentskiego, i wizytacyi S. Karola Borromeusza. To też w nim szczególnie uważano, że gdy kogo łagodnemi sposobami poprawie niemogąc, klą- twą kościelną obłożył, i niebo samo, te cenzury jego appro- bowac sic zdało; bo tacy, albo roku całego niedożywszy, gwałtowną scbodzili śmiercią , albo ciężkim przypadkiem ści- śnieiii jęcząc, przyznawali swojem nieszczęściem wyuczeni, jak niebezpieczna matki kościoła niesłuchać. W roku potem J 607. na Kujawskie z Płockiego przeniesiony, najpierwej od synodu dyecezańskiego począł, na którym wiele, zacnie i mądrze postanowił. W Wolborzu trunków pod noc, prze- dawac, chyba gościnnym ludziom zakazał. Niewstyd, albo podejrzanych o niego ludzi, tamże precz rugował, chcąc i miejsce świętym uczynić gdzie sam mieszkał: atoli tegoż roku na arcybiskupstwo nominowany, w następującym od Pawła V. potwierdzony wjechał, i w najwyższej godności teg-oż zawsze ku Bojju umysłu co i przedtem. iidv kościół katedralny Gnieźnieński przypadkowym ogniem pogorzał, za- raz go i restaurować i pokrywać począł. W" Uniejowie, Łyśkowicach, Chrosinie, dla koronnych prymasów wczesnej rczydencyi pałace postawił; a w Skwierniewicach, gdy z jego hojności murowany powstaje, śmierć przerwała wzrost dalszy w r. 1015. życia GO. Siedział lat 7. Pochowany w kaplicy Gnieźnieńskiej od siebie z fundamentów' wywiedzionej, którą między inszemi najpiękniej ozdobił, marmurem i miedzią po- krył, czynszem i kapłanami opatrzył. Pisali o nim Łubieński in Monit. Gencr. Łubicns. in Vilis Episc. Ploc. Dumał, in fitis Episc. Vladisl. Idem in l^itis Archiep. Gnes. Eridc- ricus Barlscius S. J. tnpraef. ad tom. 2. suarum ('(me. St/- nodus Plociae celebr, ^inno 1593. et impressa. Sta/owo/, in Monum. Papr. sub Jastrzębiec. Okolski ibidem.

Krasicki w przypisach swoich do INiesicckicgo następujące czyni

dodatki : Wspomina Nicsiecki iż na Wojciecha po Janie Baranowskim wszy-

Baranowski. 61

stkic się honory zlały, t<> jest biskupstwa Przemysłskie , podkan- clerstwo i i. d. żadnej jednako tym .lanie wzmianki nie czyni; uic po Baranowskim więc ale po Borukowskim Janie herbu Ju- nosza, wziął biskupstwo Przemysłskie r. 1585. —

Piasecki, który może szczerości;} swoją historykom nader rzadką nie jednego obraził, pag. 210. pod r. 1603. pisze, iż znalazł się pod czas sejmu jeden z posłów który się uraził źwawszą do sie- nie mową Baranowskiego naówczas biskupa Płockiego: — ad peroralionem Baranóvn dieere non crubuit. tpswn potius esse degenerem cum neseiaiur quo loro sit natus. — Mniejsza podle urodzenie, którego zacnego nikt sobie dać nie może, ale przy- mioty Baranowskiego od wielkiego w tej mierze mistrza Zamoj- skiego poznane i zaszczycone, najlepsza tego zacnego męża po- chwala. — Według świadectwa tegoż Piaseckiego, Baranowski prymas umarł r. 1616. (nie 1615. jak chce Niesiecki) w Okto- brze , wkrótce potem jak Króla Zygmunta III. powracającego z Częstochowy u siebie w Łowiczu wspaniale przyjął i przez czas niejaki bawiącego hojnie traktował. —

Jędrzej kasztelan Ciechanowski; brat Wojciecha arcybi- skupa, którego z Doroty Fredrowny , córki Jana Fredra ka- sztelana Przeinysłskiego, córka dostała się Mikołajowi Miel- zyńskiemu stolnikowi Kaliskiemu, z tejże dwaj synowie: Jan starosta Czorsztyński i Praśnicki, a drugi Jędrzej, probo- szczem Łowickim kanonikiem Gnieźnieńskim i Krakowskim od stryja swego uczyniony, a od Pawła V. gdy był w Rzy- mie, kantorem Poznańskim ogłoszony, ztamląd powróci- wszy, w ośmnastym roku życia swego, od Zygmunta III. sekretarzem koronnym deklarowany, gdy się tak chciwie do niego honory cisnęły, śmierć im prędką rzuciła Łanię, gro- bowy kamień, pod który złożony w Krakowie u S. Piotra r. 1631. Sta?*owol. in J/onum. Constitut. Anno 1623. fol. 9. et 1627. Jol. 8. Maciej kasztelan Biechowski, z Katarzyny wojnowskij spłodził trzech synów, Jana, Olbrychta, i Ma- cieja. Jan wojewoda Sieradzki, starosta Nowomiejski i Przed- borski, po trzykroć z sejmu komissarzem do pogranicznych od Szląska krzywd uproszony. Constil. Anno 1627. /b/. 13. i 1629. fol. 16. /1631. Jol. 20. Żona jego Maryanna Pie- niązkowna dziedziczka na Marcinkowicach, cześnikowna Kra- kowska, z niej syn Stanisław kasztelan Wiski, tego zaś syn Mikołaj i córka Zofia za Stefanem Oborskim starostą Liw- skim, Olbrycht kasztelan Kamieński, zona Męeińska, był posłem na sejm r. 1613. zkąd wyprawiony na rozerwanie, związanych na zgubę ojczyzny chorągwi Constitut. Jol. 6. zyl jeszcze r. 1632. Ludwik z Marcinkowic podpisał elekcyą Augusta II.

Baranowski herbu Łodzią. W wielkiej Polszczę. Wojciech urodzeniem i męztwcm znaczny.

62 Baranowski.

Jan Baranowski podpisał elekcyą Stanisława Augusta Króla r. 1764. z woje w. Poznańskiego. — Her al. ffielądka. Baranowski herbu Ostoja. Od Jerzykowskich po- szli: Stanisław albowiem Jerzykow ski , pierwszy się z Bara- nowa Baranowskim pisać począł, któro imię i syn jego Mar- cin pisarz ziemski Inowrocławski, potomności w dziedzictwie podał. Z tyeh Jan pułkownik Ordynacki w r. 1690. na Ta- tarów, bogatym plonem z Polski wydartym oj uczony eh, pod Konstantynowem uderzył, i szczęśliwym Marsem cześc Ja- syru, juz był od drapieżców odzyskał, ale gdy Wildze w drugiej partyi z swojemi szwankującemu, na sukkurs przy- padł, wszystek impet Tatarskiej potencyi na siebie oburzył, gdzie w półtora tysięcy swoich, dwunasta, tysięcy pogaństwa wzmocnionej sile, wystarczyć nie mogąc, postrzelony, i w niewolą wzięty: z niej jednak wywikławszy się, na zapalo- nego serca folgę , cześnikostwo Lwowskie wziął od Króla. Dobra jego na pokuciu : syn Antoni.

Tego Antoniego potomstwo przeniosło się do Litwy. — Bazyli Baranowski pisał się z województwa Połoekiego na zjeździe wal- nym pod Olkinikami roku 1700. — Są także w województwie Mazowieckiem. Michał Baranowski z Irzykowa herbu Ostoja komornik grani- czny ziemi Czerskiej swem i Andrzeja , Józefa , Tomasza i An- toniego podpułkownika przedniej straży wojsk koron, z Anną Pę- cselską herbu Pilawa małżonką spłodzonych synów swoich imie- niem , podpisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z ziemią Czerską : tenże miał córkę Alexandrę za Łączkowskim burgrabią Sieradzkim, z których pozostał syn Wojciech. — Także An- drzej, Bogusławr, oraz Floryan z Irzykowa Baranowski, swem i Antoniego, Ignacego synów swoich imieniem podpisał się na tęż sarnę elekcyą r. 1764. z ziemią Czerską. Antoni wzwyż wspomniony svn Floryana został księdzem kanonikiem Smoleń- skim, surrogatorem Skrzyńskim. — J gnący drugi syn Floryana wprzód wice-regent ziemski i grodzki Czerski , a potem pisarz ziemiański. — Dziad tychże a ojciec Floryana Mikołaj miał lo voto Szatapską, Ho roto Laskowską. Brat tegoż Mikołaja Piotr Bogusław był marszałkiem związkowym za Augusta II. umarł bezpotomnie. — Jan Baranowski zostawił dwóch synów Jerze- go który zszedł bezpotomnie i Stefana skarbnika Zwinogro- dzkiego orderu Sgo Stanisława kawalera : ten z Korzalowiczo- wną spłodził córkę która poszła za Onufrego Węglińskiego cho- rążego Chełmskiego. — Heraldyka Wielądka. Eliasz Baranowski w r. 1788. komornik graniczny Żytomierski. — Przypisy Krasickiego.

Baranowski herbu Prawdzie w województwie Lu- belskiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Od Kaskicli swoje początki wzięli, z których jeden od dóbr Ba- ranowa począł się pisać Baranowskim. Jan stolnik Braclawski i Alexander r. 1632. Mikołaj Soc. Jesu, rządząc Krasno-

J

Baranowski. 65

st;i\vskieni kołlegium zyc przestał na ziemi : jego znacznej szczodrobliwości Lubelskie kollegium doznało. Franciszek i Mikołaj z ziemi Czerskiej, Jan z ziemi Warszawskiej pod- pisali elekcyą Augusta II.

UarailCMiNki herbu Rawicz w Krakowskiem woje- wództwie z Rzeplina dystynkcyą domu swego kładą. — Mikołaj z Zorawskiej licrbu Trzaska urodzony w p. 1497. umarł 1570. lat mając 73. zostawił z Kłoczowską Zofią córki Zofią, ta z Janem Dębińskim, Reginę ta z Józefem Zagórskim, Annę, ta z Jakóbem Kossowskim, Barbarę ta z Janem Łagiewni- ckim, Katarzynę ta z Jędrzejem Dębowskim , a potem z Pio- trem Łagiewnickim, Urzulę ta z Janem Wojkowskim we- szły w kontrakty małżeńskie. Synów także trzech 5 Mikołaja, Stanisława i Jędrzeja. Z tych Mikołaj kiedyś dworzanin u Kaspra Zebzrydowskiego wojewody Kaliskiego, a potem pojął Zofią Juskuleeką, pozostałą wdowę po Stanisławie Jarockim, atoli umarł bezpotomny w r. 1583. Stanisław drugi syn Mi- kołaja, kościół w Minodze szczodrobliwością swoją ozdobił, przy drugim w Skale u Panien S. Jędrzeja, kaplicę na ten czas S. Stanisława biskupa Krakowskiego wymurował, ka- płana przy tejże fundował, tamże po śmierci w r. 1G24. i z zoną swoją Elżbietą Stradomską z Kempanowa pochowany, która mu dwóch synów powiła, Krzysztofa i Stanisława. Krzy- sztof dwa razy ponawiał śluby dożywotnie, raz z Maryanną .Morską córką Marcina, drugi raz z Maryanną Jaroszewską córką Balcera, z tą zostawiwszy syna i córkę, zginął IG33. Stanisław także brat jego z Agnieszki Zbylitowskiej podsę- dkowny Krakowskiej , zostawił potomstwo Piotra , Zofią i Barbarę. Jędrzej trzeci brat Mikołaja z Kłoczowskicj, miał zon cztery. Pierwszą Katarzynę Stradomską siostrę rodzoną wyżej wspomnionej, z tej tylko jedna córka Zofia, w kla- sztorze S. Jędrzeja w Krakowie życie panieńskie Bogu po- ślubiła. Drugą miał Obrębską córkę Pawła , ale bezpoto- mną. Trzecią Annę Małuską córkę Adama, ta mu synów powiła czterech, Piotra, Jędrzeja, Samuela i Jana, córek zaś trzy, Jadwigę z Sebaslyanem Łodzińskim zmówioną, Annę w klasztorze Imbramowickim i Katarzynę. Czwarta miał zonę Krystynę Piotrowską, wdowę po Morskim ; od tej syn był Władysław. Z synów tego Jędrzeja, Piotr młodsze lata na chlebie żołnierskim strawiwszy, pojął polem Zuzannę Trzebińską córkę Jana, z niej spłodził syna Michała i córek dwie. Jędrzej brat Piotra na e.\pedyeyi Pruskiej przeciwko Szwedom poległ. Samuel w obozie całe życic swoje prze- pędził. To o swoim domu napisał Stanisław Baranowski w swoim MS.

64 Barberlus— Barilski.

llarlicriiis herbu P&bog. Kojałowicz iu MS. ten im

herb naznacza z tą tylko odmianą ie koło podkowy powinny hyc trzy gwiazdy", jedna z nieh pod podków;} na dole we środku , dwie z boku, każda podle krzyża nad podkową. Gwilhelmowi szlachcicowi Franenzkienm, przez wiele lat w Polskim wojsku, w rożnych kampaniaeh zasłużonemu , indy- grrat rzeczpospolita pozwoliła, za promocyą Jana Karola Chodkiewicza. O czem konslytucya sejmowa r. 1607. /b/. (S51. Bartłomiej Barberiusz mąż znaczny w księztwie Zmu- dzkiem. —

E£aE*l»owski. Jerzy chorąży Jana Bohusza, dla ry- cerskiej odwagi, W natarczywych wojennych upałach, wiele razy doświadczonej, między synów koronnych policzony przez konstytucyą sejmową r. 1662. Jol. 40.

Ambroźv Barbowski z ziemi Bielskiej pisał się w r. 1764. na elekcyą Stanisława Augusta Króla. — Heral. Wiclądka.

11 arcikowski herbu Jasieńczyk. Michał na Barczy- kowie, i Stanisław z województwa Płockiego, Akwander Sasin z Lubelskiego, Franciszek z ziemi Łomżyńskiej pod- pisali elekcyą Augusta II. - — Barcikowska Jana Mijakowskiego małżonka: a Collegium Soc. Jesu Rawskie, szczyci się ła- skami Jadwigi Barcikowskiej : umarła r. 1708. Stefan Bardzi- kowski tegoż herbu burgrabia Owrucki w Kijowskiem wo- jewództwie temi czasy.

Mikołaj Barcikowski stolnik Piński, — Piotr cześnik Dobrzyń- ski i Józef, pisali się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z województwa Sandomirskiego. Filip w tymże r. 1764. na elek- cyą podpisał się z województwa Płockiego. — Józef podwojc- wódzy Ostrołęcki 1769. — Felicyan w r. 1778. podwojewo- dzv Braclawski. — Krasicki i Wielądek. Karelski herbu Szaszor w wielkiej Polszczę. Od Bar- dy zamku imię Bardskich wywodzi Okolski, o którego deso- lacyi Kromera lib. 27. Jol. 91. świadkiem stawia, ale w księ- gach piątych swojej historyi, o tern mówi Kromer, kiedy Przecław albo Predysław książę Czeski, nad Nissą rzeką, w koło kraj pustosząc , Bardę zamek i z ludzi , i z oręża ogołocony, bez żadnego odporu posiadł, a potem i w pe- rzynę obrócił, za czasów Władysława Hermana książęeia Polskiego koło roku tysiącznego setnego : przecież tenże Okolski tom. 3. Jol. 94. z Bielskim trzyma, że z Węgier do Polski naszej herb Szaszor i herbowni jego dopiero przed Jagiełły na tron Polski wstępem, to jest koło r. 1431. (ale i tu w roku omyłka) zawitali: co trudno z pierwszym pogo- dzie. Lepiej tedy inni mówią, że z królestwa Węgierskiego z familji hrabiów na Bardyowie tu do nas Bardsey przyszli, za czasów Ludwika Króla koło r. 1370. Z tych Okolski

Bardziński. <*S

kładzie Mściuga wojewodą Poznańskim i starostą Bydgoskim, roku jednak nie położył, u haskiego w Stal. fol. 141. pod- pisałci w prawdzie Brzeski pokój Mściug z Barczewa, ale nie ma tytułu. 3Iiał być" Władysławowi Jagiełłowi, z wiel- kich natury przymiotów miły, stąd jednak najbardziej mu do serca przypadł, ie wpadających do wielkiej Polski Krzyżaków liczne siły, i fortunnie nie raz łamał, i na sobie' wstrzymał: świadkiem tego przywilej Kazimierza Króla, synowi jego Ma- ciejowi koniuszemu nadwornemu, staroście takie Bydgoskie- mu dany w Piotrkowie r. li.")?, na którego dworze ten Ma- ciej, panięcemi obyczajami, przykładnem życiem, wiernością ku majestatowi, roztropnością w akcyach, wsławił się nie mało. Floryan z Wrześni syn Macieja kasztelan Lędzki, z Swidwy Szamotulskiego kasztelana Kaliskiego córki , syna zo- stawił Macieja stolnika Poznańskiego, któremu Anna Gostyń- ska herbu Odrowąż sędzianka Wieluńska trzech synów po- wiła, to jest Krzysztofa, którego dzielność" w różnych oka- zyach, Zamojskiemu dobrze doświadczona, i w potomkach jeg"0, z Anny Mielżyńskiej podkomorzanki Kaliskiej siostry dwóch kasztelanów Gnieźnieńskich dziedziczyła : bo krom Jadwigi Sobockiej sędziny ziemskiej Łęczyckiej córki ; syn jego, Jędrzej, którego męztwo z książęciem Zbarawskim, aż się o Moskiewską stolicę oparło, pojął in S octom ntae He- lenę Markowską od której syn Wojciech. Łukasz drugi syn Macieja stolnika Poznańskiego , z Grudzieckiej kasztelanki Miedzyrzyckiej dwóch miał synów, Krzysztofa kanonika Po- znańskiego, i Felicyana, ten pierwszym związkiem z Pogo- rzelską starościanką Powidzką sterilis, z ^Vilczyńską potom- stwo zostawił. Córka Łukasza, Maryanna, Jakóba Borzę- ckiego małżonka. Maciej surrogator Poznański trzeci syn Macieja stolnika, powagą rozsądku, i biegłością rzeczy, tak koronie naszej zalecony , że go też do kompozycyi między Cesarzem i Królestwem naszem przybrała w r. 1591. Jego z Anny Opalińskiej kasztelanki Rogozińskiej córka primo roto Chobieniecka, secimdo Broniewska podkomorzymi Poznańska, synów dwóch 3Iaciej i Jan , z tych ostatni złączył się był dożywotnie z Elżbietą Niszczycką wojewodzanką Belzką , z której potomstwo Piotr i 3Iaeicj, w różnych przeciwko Gu- stawowi Królowi Szwedzkiemu kampaniach, mężnie i z chwałą stawającw W r. 1097. z województwem Poznańskiem pisali się na elekcyą Augusta II. Łukasz, Antoni, Jan, Michał, Maciej i Mikołaj.

łłartfziiiski herbu Abdank. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Kwitną zaś w województwie Inowro- clawskicm, od Warszyckich swoje dzielnicę wzięli, od Bar-

TumII. 5

6G Barlottl.

dżina nazwani Bardzińscy. Z tych było dwóch braci Piotr bezpotomny, i Jan od którego syn Marcin, tego zaś trzech synów, Maciej, Stanisław i Jan. Maciej czterech synów zostawił, Szymona, Pawła, Wojciecha, i Stefana, którego córka z Maryanny Grzybowskiej, Ewa, z Wojciechem Wie- trzychowskim sędzią grodzkim Radziejowskim zaślubiona. Jan Wincenty drugi syn Jana pisarz ziemski Łęczycki: wspomina go konstytucja 1(361. fol. 69. miał za sobą primo roto Ja- dwigę Kosińską, secundo Annę Milońską stolnikównę Łęczy- cką: pierwsza mu syna powiła Bartłomieja, druga córek sześć, Katarzynę z Mikołajem Psarskim miecznikiem Łęczyckim, Jadwigę z Adamem Skrzetuskim zmówione , Teressę Joannę, Maryannę i Franciszkę: synów zaś pięć. Z tych Jan w za- konie Ś. Dominika życie swoje Bogu poświęcił: Wojciech suffragan Kujawski, Marek pisarz grodzki Przedecki z Mniew- skiej kasztelanki Konarskiej, zostawił synów dwóch, Jana który z Rudzką wojskiego Radomskiego córką wkroczył w przy- jaźń, i Wojciecha. Zygmunt z Barbary Pruskiej miał synów dwóch Leopolda i Jana Soc. Jesu, i córek dwie Annę za Szymonem Dąbrowskim, Zofią za Dobieckim. Hieronim osta- tni syn z Milońskiej, Bartłomiej zaś z Kosińskiej urodzony spłodził dwóch synów, z tych Jakób Cystersem został w Ko- ronowie, Kasper zszedł bezpotomnie, siostra ich Elżbieta za Wojciechem Wysockim.

Wojciech na Bar dzime Bardziński chorąży i poseł z wojew. Łę- czyckiego wraz z synem swoim Józefem pisali się na elekcyą Stanisława Augusta Króla. Tenże Wojciech był deputatem na try- bunał koronny z wojew. Łęczyckiego r. 1756. a potem z sejmu wyznaczony był komissarzem do ułożenia kwarty z królewszczy- zny i starostw w wojew. Łęczyckiem będących r. 1766. — Jó- zef Bardziński cześnik Inowłodzki. ■ — Jan Franciszek skar- bnik Bydgoski. — Heraldyka Jtieladka. — Krasicki w przypisach dodaje: Do tych podobno Bardzińskich na- leżał Jan Alanus zakonu Dominikańskiego, którego księgi do druku podane są następujące — Konsolacya Jilozo/ji Buccy asza — Farsalia Lucana z argumentami Sewera Safpicyasza — Lu- cy ana o podagrze wierszem polskim 1680. r. — Seneki Trage- dye, tłómaczone w Toruniu r. 1696. — Wincenty Bardziński w r. 1788. podstoli Łęczycki. — Flory an podczaszy Prze- decki — Ignacy kanclerz Gnieźnieński. —

Bariotti* O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pi- sał: bo Bariotti Jerzy w wojsku Łitewskiem cudzoziemskiem obersztleitnant, na Kozackich i Moskiewskich expedycyach, heroicznego serca i miłości ku tej ojczyźnie, dawszy oczy- wiste dowody, do wszystkich rycerstwa Polskiego i wolności prerogatyw dopiero prawo otrzymał na sejmie r. 1662. O czem Iionsfi/tuci/a Litewska fol. 22.

Barkman— Bartliiiski.

67

Itarkmaii. Z tych pierwszy Grzegorz Barkman se- kretarz Gdański , na sejmie Warszawskim nobilitowany r. 1G58. O czem Konstytucja.

Iłarowski w księztwie Litewskiem. Barowski We- rych Alexander z Trocklem województwem podpisali elekcyą Władysława IV. r. 1632.

llartkouski herbu Przegonią w województwie Beł- zkiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Wa- lenty najprzód podwojewodzy, potem sędzia grodzki Bełzki, o którym konstytucya r. 1634. Piotr z ziemi Chełmskiej podpisał elekcyą Augusta II.

Bartkowski herbu Taczała, Paprocki ich osadza w

Sieradzkiem, Okolski w Sendomirskiem.

Kuropat/iiclii w $. V. w extrakcie , apud tabulas Regni GalUciae cl

Lodnmcriac immatriculatorum magnatom eąuitum kładzie Xa-

w er ego Bartkowskiego inter eguttes cum voce pod dniem 10.

Września 1782. r.

BARTLINSKI

HERB.

Na pawimencie kościoła Pclplińskiego u 00. Cystersów, Bartlińskicmu osierociała po mężu przyjaźń Anny Rembow- skiej, marmurowy nadgrobek położywszy, taki przy nim dzie- dziczny tego domu klejnot wyrysować kazała. Sowa pyskiem w prawą stronę skierowana, skrzydła do lotu w górę wspięte, na pieńku stoi, o dwóch sękach, z których jeden z jednej strony, z drugiej stronv, drugi; właśnie się zda Korwin, ale bez pierścienia, .i inszym kształtem udany. Zkądby zaś po- czątki swoje ten herb zabrał, nigdziem się tego doczytać niemógł. MS. tylko Jionopul.sc. wspomina Jerzego Bartliń- skiego, sędziego ziemskiego Tczewskiego, którego z Reginy Wiesiołowskiej kasztelana Elbląskiego siostry, dwie córki Ma- ryaona i Alexandra i tyleż synów było Lenard i Jerzy: z tych któryś podwojewodzy Pomorski, w r. 1043. niewyga-

5*

68 Bartnicki— Bartocliowski.

siej ku matce Bozkiej miłości, srehną przy obrazie jej w Sierp- sku cudami wsławionej zostawił pamiątkę. Lucas Paproć. Laski Cudowne Jol. 26. Władysława IV. z województwa Pomorskiego Wojciech, Jan, i Marcin z Czernicwa podpisali elekcyą, i czwarty tenularz Rakowski poseł ż powiatu Tczew- skiego. Tyburcy Bartliński kiedyś podczaszy koronny, miał za sobą Maryannę Wielogłowską. O tycb ani Paprocki, ani Okolski nie pisał.

Krasicki w przypisach dodaje. — Manuskrypt Ilclsb. o familiach Pruskich Barllińskim daje przydomek de fralenbach. Herb zaś tak opisuje. Ma być w modrem polu szpak czarny na dębowym pieńku o pięciu korzeniach dwie gałęzie. Szpak jakoby chciał przypadać podniesione ma skrzydełka. Jest teź ten herb w Pel- plińskini kościele w oknie, ale pieniek stoi na ukos. — Bartlhi- scy na Pomorzu ludzie rycerscy, gospodarni i cnotę kochający, jest jeden podslarościm u księcia Radziwiłła na Gniewie, człek i animuszu wspaniałego i ludzkości wielkiej, ma za sobą Brzeską herbu Ciołek. — Szwarcenbachowie Czerniewscy piszą się z Bartlina.

Bartnicki herbu Dołęga. Ciechanowska ziemia Bar- tnickich ojczyzna. Mikołaj z Bartnik kustosz Płocki, pro- boszcz Kaliski, sekretarz koronny w r. 1501. podpisał elekcyą Alexandra Króla. Jxarnkoivski. de Pr imał u. wspomina go i His lory a Possel. na liście tegoż Króla fol. 641. Z tegoż domu jedna Ninogniewa Kryskiego wojewody Płockiego Sta- tut. Łask. fol. 120. druga Mikołaja Narzymskiego kaszte- lana Sierpskiego secundo voto Jana Podoskiego kasztelana Raciązkiego małżonki. Paprocki o herbach Jol. 251. Woj- ciech Bartnicki, kasztelan Zakrocimski , o którym listy świad- czą Bolesława książęcia Mazowieckiego w Statucie Mazo- wieckim pod rokiem 1472. i 1482. fol. 126. i 128. i 133. Stanisław cześnik Liwski r. 167 4. Bartnicki komornik Chełm- ski, pisarz grodzki Horodelski.

Krasicki ze przypisach kładzie: Tomasz z Bartnik kasztelan Pło- cki podpisał w r. 1512. 10. Febr. intercyzę ślubną między Zy- gmuntem I. Królem a Barbarą de Zapo/ia. — Cod. Dipl. Vol. 1. fol. 120. SartocllOWSlii herbu Rola w województwie Łęczy- ckiem. Jana sekretarza królewskiego liczy Okolski, którego stryjeczny tegoż imienia brat, w prawie polskiem biegły, sy- nów miał dwóch. Wojciecha zakonu S. Dmninika doktora, i przeora konwentu Poznańskiego w r. 1665. i Jana starostę Babimojskiego , od którego był syn Franciszek. Siostra tycb dwóch braci, dostała się w małżeństwo Tomaszowi Łętko- wskiemu. Zakon Ś. Franciszka Conventualium w Poznaniu szczyci się dobroczynnością jednego z nich, który tamże ka- mienicy swojej pod zamkiem , ustąpił im na klasztor. Jfiier-

Bartodziej ski— Bartoszewski. 69

nocki m apeculo Minor. Jol. 286. Wojciech Soc. J. rektor kollcgji Bydgoskiego, dowcipu bystrością w kilku dodruku podanych panegirykach wsławiony, umarł w Krakowie r. 1708.

Władysław Bartochowski łowczy Sieradzki l>yl deputatem z zie- mi Wieluńskiej na trybuna] koronny r. 17'iC>. potem kasztelanem Wieluńskim. — Wojciech syn Władysława podczaszy Wieluń- ski pisał sir na elekcya Stanisława Augusta Króla z wojew. Sie- radzkiego r. 1764! — Bartochowski l>yt rotmistrzem Węgierskiej chorągwi buławy wielkiej koronnej 1763. ■ — Wielądek.

W r. 1778. Wojciech Bartochowski podstoli ziemi Wieluńskiej. — Slanisław podstoli Bielski. — Przypisy Krasickiego.

Bartotlziejski herbu Łabędź, w województwie Sen- domirskiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Księgi grodzkie Ostrzeszowskie w r. 1594. wspominają Mi- kołaja, którego siostra z Skrońskim poślubiona. Stanisław i Jędrzej Duninowie Bartodziejscy, podpisali elekcyą Au- gusta II.

Bartolaillis. Stanisław z Włoch do Polski naszej przyszedłszy, pod buławą Zamojskiego hetmana, piesze roty na Wołoskich, Multańskich, Inflantskicli okazyach do po- trzeby przywodził, tak szczęśliwym duktem i umiejętnością, ze mu teź i artyleryi obozowej straż powierzono. Poselstwa do Hiszpan ji, Anglji, i Aiderlandu, jego przemysłem for- tunnie zakończone, umarł r. 1618. w Scndomierzu u S. Ducha pochowany, kędy jego nadgrobek podziśdzień wi- dzieć. Jest jego mowa w druku, na pogrzebie Wojciecha Radziwiłła marszałka Litewskiego miana, kędy się Eauttem Połonum zowie.

Bartold herbu Grzymała w województwie 3Iazowie- ckiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. ^Nie- którzy początki tej familji od książąt Andeeeiiskich,, albo Tu- ry ngj i wywodzą, podobno pozorem imienia uwiedzieni; Woj- ciech Bartold koło r. 1470. W ziemi Ciechanowskiej spłodził syna Stanisława, ten z Doroty Pagiewskiej Marcina, ten Jana, od tego Marcin. Bliższych zaś czasów Maciej, Marcin, Jan i Jakób z Brzozowa, Jędrzej z Bartoldów Bartoldowie z zie- mią Ciechanowską pisali się na elekcyą Augusta II.

Błażej Bartold w r. 1788. był stolnikiem Prasnyskim. — Przy-

ji isy hi 'as u \kiego .

Bartoszewski herbu Bończa. Tych dziedzictwo w Chełmskiej ziemi zakłada Okolski, więcej o nich nie czy- tałem.

Bartoszewski herbu Jastrzębiec. O tych ani Pa- procki, ani Okolski nie pisał. W Wielkiej Polszczę possessyą mają, jakoż Wojciech z województwa Poznańskiego, pod-

70 Bartoszewski— Bartoszowicz.

pisał elekcyą Augusta II. tych czasów gdy to pisze , jeden był pułkownikiem królewskim, drugi miał za sobą Slonecką, i z niej córkę jedynaczkę.

Bartosz ewski herbu Zadora. I o tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał 5 sam tylko jNakiclski w Miechowji swo- jej o nich namienia, z której familji powiada, ze Jan Bar- toszewski, był proboszczem Miechowskim w r. 1470.

Kuropatnijjjki tu §. V. w extrakcie legitanatorum Galliciae et Lo-

domeriae umieszcza Franciszka Bartoszewskiego inter egmtes ci/m voce pod dniem 15. Listopada 1782. roku. Wielądek zaś pisze: Józef i Felicyan Bartoszewscy, lecz nie- wierni do którego herbu należą, pisali się na zjeździe walnym wo- jewództw , ziem i powiatów pod Olkinikami 1700. r. z powiatu Wilkomierskiego. — Józef podpisał manifest 1763. r. w aktach Wileńskich de illegżtimitate trybunału W. Ks. Lit. wraz z in- nemi senatorami i liczna szlachta. — Jan, miecznik, rotmistrz i sędzia kapturowy powiatu Wilkomierskiego podpisał się na elek- cyą Stanisława Augusta Króla , był potem sędzią grodzkim Wił- komierskim.

Bartoszowlcz* I o tych ciz genealogistowie nie pisali. Stanisław wojewoda Brański, (jako pisze Sfri/Jkowskt lib. 21. cap. 7.) gdy na powitanie Alexandra ksiązęcia Li- tewskiego wyjechał, zdradą mieszczan i Brańsko od nieprzy- jaciela wzięte , i on pojmany. Bartoszowiczówna zona Jana Chlebowicza, wojewody Połockiego w r. 1540. Tych cza- sów Lemnicki Bartoszowicz, podpisał z Witebskiego elekcyą Jana III.

Stanisław' Kaźmierz Bartoszowicz był sekretarzem J. K. Mci i pisarzem grodzkim Orszańskim , oraz posłem na sejm 1698. z powiatu Orszańskiego. — Władysław z powiatu Lidzkiego, Jan z powiatu Wilkomierskiego, Mikołaj i Jan z Trockiego, Jerzy Koszka z województwa Połockiego, Alcxander z po- wiatu Orszańskiego Bartoszowiczowie. Ci wszyscy pisali się na zjeździe walnym województw i powiatów pospolitem ruszeniem pod Olkinikami r. 1700. Maciej, Tomasz., Jan i Ludwik Bartoszowiczowie pisali się na akt konfederacja generalnej W. Ks. Lit. w Wilnie 18. Kwietnia 1704. r. Tadeusz sędzia ziemski Orszański pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z powiatu Orszańskiego r. 1764. Tamże Adam rotmistrz po- wiatu Orszańskiego był lustratorem do pogłównego żydowskiego w Litwie, świadczy konstyt. konwokacyi 1704. r. fol. 169. był potem sędzią ziemskim Orszańskim. W tymże roku Antoni Ka- zimierz na tęż elekcyą pisa) się z powiatu grodzieńskiego. — Paweł podczaszy Orszański był komissarzem do ułożenia kwarty sprawiedliwej w starostwach, królewszczyznach i dzierżawach do województwa Witebskiego konstyt. 1764. r. — Jan syn tegoż Pawła pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla. — Aloi- zy komornik ziemski Nowogrodzki. — Heraldyka Wielądka.

Wielądek nadaje Bartoszowiczom herb Lada i zwie ich Bartosze- wiczami, jednak w żadnym innym pisarzu tego nicznalazlem. —

Bartsch— Bary czka.

71

BARTSCH

JIKUB.

Jest wiewiórka, tak na tarczy, jako i na hełmie prze- dniemi nogami wspięta do góry, tąż symetryą, jako i u Bazeńskieli: ztąd poznać, ze jednejże są dzielnicy z Bażeń- skiemi, luboć ci aukcyą w herbie potem otrzymali, o czem niżej, nawet i Bazyna potem, dziedzictwa Bazeńskieli nabyli, jako świadcz;/ JfS. Konopatsc. Piszą się de Demutli Bartsch, wszakże Polskim akcentem Barszcz inni kładą. Z tych sławny Bartsch generał w wojsku koronnem cudzoziemskiem, od mło- dych lat w obozie wychowany, przecież wzorem był zołnier- skim ludziom^ pobożnością i żarliwością o wiarę S. Okopy albo forteca S. Trójcy na Podolu, fortylikacyą swoje, pie- czołowaniu i kosztowi jego , nawrócenie zaś swoje do pra- wowiernej wiary, wiele znacznych oilicyalislów w Polskiem wojsku, a między niemi, tegoż imienia i domu Franciszek Bartsch, major w regimencie Kamienieckim, na sług Bozkich dobroczynny przypisuje. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał.

BARYCZKA HERB.

W samej rzeczy są dwa krzyże, jeden z nich w górę prosto, drugi nadół obrócony, w jedną linią obadwa się schodź.}, dwie poboczne podpory górny krzyż wspieraj';}; kolor herbu złoty. Widzieć takich herbów siła w Warszawie w kościele Ś. Jana Alb. Samborski titulo Jas on Academtcus 1640. tak go opisał. Z Pannonji niższej albo Węgier, i herb ten i dom Baryczków przeniesiony; bo lubo w tamtych pro- wineyach i starożytnością i znamienitych dziel wielkością od dawnych czasów słynął, przecież urodzonym do wolności, niechciało się pod jarzmem Bissurmafiskiem jęczeć. Dla czego W r. 1207. Iwo albo Jan Bary czka, zostawiwszy rozwlekłe i pańskie w ręku Otomańskich włości, i majętność swoje,

Tl

Baryczka.

BARYCZKA

HERB.

od której przodkowie jego teni się imieniem zwali, na Ruś się udał, już to dziesiąty od początku domu swego, tego herbu, imienia i cnót Antenatów swoieh dziedzic, tam równą sobie urodzeniem Jadwigę, z domu Rożyców, w dożywotnią zmówił przyjaźń. Gdy jednak wkrótce Ruś domowemi woj- nami zagorzała, Iwo do Konrada książęcia Mazowieckiego i Mazowsza przeniósł się , kędy affekt Pański , pięknemi natury i cnoty przymiotami skrępowawszy, do honorów przypuszczo- ny, dwiema nadto wioskami opatrzony, w potomstwie swojem na dobro ojczyzny podziśdzień żyje. Z trzech synów albo- wiem jego, Bartłomiej Litwę w Mazowsze wpadającą, gdy od granic Polskich mężnie tamuje, na placu poległ. Henryk przeciwko Henrykowi Brodatemu z lepszem w boju szczę- ściem stawał. Jan Zegotę z domu Grzymałów małżeńską złączywszy sobie ligą, familią swoje rozmnożył. Baryczka Marcin syn Jana, pisma S. doktor, wikary i kaznodzieja ko- ścioła katedralnego Krakowskiego. Mąż którego życie chwa- lebne, świątobliwość nie na pozór, umiejętność do podziwie- nia, żarliwość o honor Bożki nieustraszona, miłością prawdy, pogardą roskoszy światowych u wszystkich wzięty. Ten, gdy publiczne wszeteczeństwa Kazimierza Króla, oczy dobrych raziły, jęczało poddaństwo przeładowane pod nieznośnemi podatkami, Pańskim przykładem pogorszeni, na niecnotę hur- mem lecieli, chcąc na drogę praw Bozkich monarchę złego, wykierować, kiedy się inni lękali, i ci do których to z Urzędu należało milczeli, on nieulękniony i na najcięższe dla Boga stosy odważny, najprzód go tajemnie o zbrodnie upominał, potem i jawnie strofował. Oślepieni jednak w grzechach, w nałogach zakamicli, pospolicie na zbawienne rady i prze- strogi głuszeją. Kazimierz jakby żadnem nie był określony prawem, tak nie tylko rozpustnego życia nie ukrócił, ale

Bary czka. 73

jeszcze bardziej rozpuścił. Z klątwą tedy od Klemensa szó- stego Papieżu wyprawioną Bodzęla biskup Krakowski Ba- ryczkę do Króla wysyła, aby martwy członek i drogich za- rażający cenzurą od kościoła odciął. Szedł posłuszeństwem

przyciśniony pobożny kapłan, na wszystko dla Boga uzbrojony, sława przy tronie, excessa wymawia, nakoniec z społeczności go wiernych wyłącza, Tein Kazimierz rozjuszony, o niezem więcej bardziej nie myślał, jako, żeby upominający sic w

apostolskim kaznodziei głos przytłumił: dla tego pojmać go kazał, i do więzienia wtrącić: mało na tern, zdała się sobie niebezpieczną roskosz, pókiby tchnął w ciele Baryczka, więc w wyciętej na Wiśle zamarzlej przerębli utopie go kazał w r. 1349. ósmego dnia Stycznia. Nie mogły się długo taić, i królewskie okrucieństwo i niewinność kapłańska: nad tern właśnie miejscem, gdzie go na dno popcbnięto , poty Aniel- skie głosy brzmiały, światłość niezwyczajna wyj strzała, póki się lód nie roztopił. Ciało jego w górę przeciw wodzi*1 pły- nące, bez najmniejszego naruszenia nalezione, jakby świeżo do wody wrzucone , wonność jakąś wdzięczną z siebie wy- dawało. Co gdy postrzeżono, z wielkim konkursem ludzi obojej płci; w Krakowie w kościele, S. Katarzyny u 00. Aus:ustvanów, w kaplicy Brackiej S. Michała z Tołentynu pocbowane, z tym krótkim nadgrobkiem : Obiit bonae >:itae^ occisus Jfartinus Boryczka. Kędy wiele dobrodziejstw, za przyczyną tego swego męczennika, Bóg uciekającym się do nieuo udziela: który też wkrótce zemścił sic niewinnej śmierci sługi swego, bo krom powietrza morowego, którem cale trzy lata chłostał Polskę, cztery prowineye od królestwa się oderwały, Belzka, Włodzimirska, Chełmska, i Brzeska; sam zaś Król w dzień narodzenia Panny Maryi, na łowy wyje- chawszy, gdy w pędzie za jeleniem skoczył, koń pod nim w chrapęcinie padłszy, nogę mu złamał: a potem i mizernie umarł, żadnego z potomków swoich sukcessora na tron Pol- ski nie zostawiwszy. Pruszcz Forteca Monarchów. Archi- rum Ecclesiac Cathedral. Craeov. Cromer lib. 12. Bielski lib. 12. Historia Monasl. Xcnodochii S. łledrigis Strado- niiae ad Cracoriam.

Baryczka Jerzy drujń syn Jana: Barbara z Wyszkowie • ■ o . . . ■ ,

małżonka iegro w Czersku nadgrobek mu wystawiła, który

i podziśdzień widzieć. Baryczka Henryk trzeci syn Jana, którego z Barbary z Domniewa herbu Dołęga, dwóch sy- nów, Wacław kanonik Wrocławski, Wojciech zaś pod Warną z Władysławem Królem Polskim i Węgierskim, życie na placu położył; przecież miał cnoty swojej dziedziców, i na- śladowców: bo Szymon syn jego, to w Polszczę, to w Cze-

74 Bar j czka.

chach tak mężnie wojował, że się zdał być" do wojny uro- dzonym, a dragi syn Piotr, długi na dworze Konrada wtó- rego książęcia Mazowieckiego, wiek strawiwszy, w War- szawie osiadł, od którego potomstwo i podziśdzień jeszcze kwitnie. Z tych Piotr był kanonikiem Warszawskim. Jerzy w różnych cudzoziemskich językach przećwiczony, wszystek się udał na ozdobę kościoła Warszawskiego S. Jana, do któ- rego tez wniósł krucifix, prawie z stosu wyratowany, pod- czas owego pożaru, kiedy heretycy święte palili i lżyli obrazy. Jan, trzeci ich brat, u Ludwika Króla Wigierskiego, długo żołd prowadził, zkąd w r. 152G. powróciwszy, od Królowej Anny, między dworskich był policzony. Stanisław syn Bar- tłomieja z Fukeryanki sławnego w Niemczech domu urodzo- ny, to pod Gottą fortecą, to w Polszczę w każdej kampanji odważnego serca dał dowody: z Kulińskiej herbu Odrowąż, trzech miał synów, Wojciecha, Stanisława i Jacka. Jacek doktor i prowincyał zakonu kaznodziejskiego , Teologią i Fi- lozofią dla swoich w Warszawie fundował, tamże kościoła i klasztora swego , piękną był strukturę zaczął , ale śmierć świętym jego zamysłom przeszkodziła. Stanisław brat Jacka: ten dla biegłości w różnych językach, powagi rozsądku, wy- boru umiejętności, między konsyliarzów dworu Cesarskiego policzony; wrodzoną wymowę jego chwaliła cała swego czasu Europa, przyznał w liście swoim Klemens VIII. męztwa do- świadczył Żółkiewski hetman, szczodrobliwość oświadcza za- kon S. Dominika w Warszawie, i Panny zakonne S. Teressy tamże, jako swemu fundatorowi; nadto ołtarze i kościoły, osobliwie S. Jana w Warszawie, S. Józefa, S. Krzyża od niego wyniesione. Pobożność głosi, czynsz wiecznemi czasy ugruntowany, na większe uszanowanie sakramentalnego Boga, gdy go do chorego niosą, więcej cnót jego, śmiertelny w Warszawie kamień opowiada. Wojciech starosta Ujazdow- ski, trzeci brat Stanisława i Jacka pod Strygoniem prze- ciwko Turkom mężnie nacierał, kędy też na harcu, Ture- ckiego olbrzyma, i wzrostem, i siłą strasznego zabił, za co od Rudolfa wtórego Cesarza w komput szlachty Niemieckiej w r. 1590. policzony; atoli milej mu ojczysta swoboda sma- kowała, przetoż do Polski wróciwszy, do oblężenia Smo- leńska siła dopomógł; i Kircholm odwagi jego doznał: zkąd Zygmuntowi III. i Władysławowi IV. miły, koniuszym na- dwornym i sekretarzem królewskim uczyniony. Starowol. in Monum. umarł 1643. mąż na domy Bozkie szczodry. Expe- dycyi swoich wojennych, miał zawsze świeżą pamiątkę, ranę, której mu nie mógł nikt uleczyć aż do śmierci.

Baryczka Stanisław na Małachowicach i Czosnowie dzie-

Barzl. 75

dzic, podczaszy Czerniechowski , sekretarz królewski, które- mu indygenat w Polszczę przyznała rzeczpospolita na sejmie r. 1658. Wojciechowi także i Janowi. W obozie Polskim zrósł ten Stanisław, kędy do rycerskich dzieł, biegłość w architektonice siła mu pomogła; dla czego Jan Kazimierz Król w Zborowskiej, Beresteckiej , Zwanieckiej i inszych oka- zyaeh, na nim siła polegał, jego przemysłem Szwedom To- ruń, Kraków, Warszawę odebrał, jakoż szczęśliwy był w puszczaniu ogniów, stawianiu machin wojennych, min pod- sadzaniu. 00. Dominikanom Warszawskim bibliotekę księ- gami napełnił, na inszych duchownych szczodrze łaskaw, żvł jeszcze w r. 16S0. Jan, Płocki i Pułtuski kanonik, Koleński proboszcz, jeszcze w średnim życia swego wieku żyć prze- stał. Wojciech synowiec podczaszego, nie lepsze miał szczę- ście ; bo gdy się wielu języków umiejętnością sposobił do zasługiwania ojczyźnie, w niedoroslym wieku, dług śmiertel- ności wypłacił. Michał kapitan, a bodaj nie tenże sam podał do druku Quanfum Poeticum , aceurata authoritate Poeta- rum recognitum in 12mo w r- 1658. Jędrzej łowczy So- chaczewski, podpisał elekcyą Augusta II.

To wszystko z Tylkowskiego dedicat. part. 6. Physiae wypisałem, atoli wiele w tej relacyi znajduje się punktów, które w wątpliwość tę osnowę pociągaj;}. A najprzód w tym wieku który autor kładzie, ani tknął Węgier Turczyn, i tym krajom, jak daleka od nich, tak też i mało znajoma była tych pogan poteneya: koło roku dopiero 1.301. Ottoman Państwo objąwszy, szerzej się rozpościerać począł, i ku nam zbliżać, jako pisze Miechowita fol. 234. raczejby tedy miał mówić, że z Kolomanem Królem Halickim na Ruś Iwo przy- szedł. Potem Bartłomiejowi Baryczce syna przyznaje Sta- nisława, to jest, od r. 1280. prędko poskoczył do r. 1500. Trzecie, powiada, że u Nankera biskupa Krakowskiego, 3Iar- cin Baryczka był Vicarius in Spiritualibus , który według komputu Starowolskiego in J^itis Episcop. Cracou. umarł 1326. a ten męczennik zabity r. 1349. kiedy już Bodzęta nie Nankier prezydował na katedrze Krakowskiej. Czwarte, Jan Baryczka z Węgier powróciwszy, że między dworskich Anny Królowy był policzony, bardzo nie pewna ; bo ta Anna po zabiciu Ludwika Króla nierychlo się potem na świat urodziła.

JBarzi herbu Korczak. Jeszcze za Antonina Piusa Cesarza Rzymskiego w Perużu kwitnęła familia Barzich , nie tylko w bogactwa, ale i w wysokie godności, w tym tam kraju rozrosła, a co największa, krwią męczeńską uszlachciona w Świętym Konstancyuszu biskupie Pcrużańskim, w roku po

76 Ka.ZM.

narodzeniu chrystusowem setnym pięćdziesiątym) którego pa- miątkę kościół Boży, dwudziestego dziewiątego dnia Sty- cznia w Martyrologium obchodzi. Bollandtts zaś iii ylctis Sunctorum, lego/, dnia, z różnych bardzo dawnych autorów, kilka żywotów jego kładzie do którego czytelnika odsyłam, lam jawnie znajdziesz, ze len Święty Męczennik z domu był Barzich, wielce godnego. Ani się temu nie będzie nikt dzi- wował, ze> z takiej starożytności familią tę wywodzę, kto się dobrze przypatrzy Korczaków dawności, nie tylko w Pol- szczę, ale i po innych królestwach, rozplenionej, o czem i ja mówić będę pod herbem Korczak. Takbym tedy rozu- miał, ze z Peruża do Polski, za jak;jś rewolucy<i czasu prze- nieśli się Barzowie, od których polem Derszniakowie swój początek wzięli : pisali się zaś najprzód z Bloezwi , wkrótce i z Wiśnicza, luboc ten nie długo u nich gościł, bo się w dom Lubomirskich kupiony przeniósł.

Henryk, Mikołaj, Piotr bracia rodzeni, Bukowiec pod- dali 3Iaciejowi Królowi, o czem Długosz i inni Historycy nasi. Stanisław wojewoda Krakowski i starosta, któremu i Śniatyilskie potem w zasługach dano, z Bloezwi na Wiśniczu dziedzic, a przedtem marszałek nadworny koronny, z którym tytułem podpisał unią Podlasia z Koroną. Constitut. 1569. folio 154. Urodzony był z Kmicianki córki Stanisława Kmity wojewody Bełzkiego , siostry Piotra Kmity wojewody Kra- kowskiego , i marszałka wielkiego koronnego , ten gdy bez- potomnie żyjąc , ostatni z Kmitów Sreniawczyków imię i chwałę zakończył , siostrzeńcom swoim i temu Barzemu Stanisławowi, obszerną zostawił sukcessyą , a w niej Wi- śnicz. Był to senator owych zepsowanych czasów od here- zyi, w katolickiej wierze nieprzełamany , pobożnością, roz- tropnością i miłością ojczyzny wszystkim zalecony, rok ledwo na województwie Krakowskiem zabawiwszy, przeniósł się na wieczność w roku 1571. pochowany w kościele katedralnym Krakowskim, z którego nadgrobku wypisał to Paprocki. Jus Patronatus, które miał na plebanią Konińską ustąpił Col- legio Juridico akademji Krakowskiej. Biezanoiuski Mons Sacer. Z Tęczyńskiej Katarzyny, córki Jana wojewody Scn- domirskiego, zostawił syna Jana, który, Książ od matki w ten dom wniesiony przedał 3Iyszkowskiemu biskupowi Kra- kowskiemu} "Wiśnicz zaś Sebastyanowi Lubomirskiemu ka- sztelanowi Wojnickiemu , Paprocki pod herbem Korczak. Atoli tenże pod herbem Bonarowa pisze, że Książ Ayrócił się nazad do Tęczyńskich, z czego wnoszę, że ten Jan umarł bezpotomny. O drugiej tegoż Stanisława żonie tenze autor świadczy o herbach Jol. 466. że była Łaska herbu Korab,

Batory. 77

z której syn Stanisław, ale i ten niepłodny. Trzecią sobie po tej przybrał Dorotę z Ojrzanowic Goryńską herbu Poraj Kaspra wojewody Mazowieckiego córkę, pozostała wdowę po Mińskim wojskim Warszawskim, której jednak prędko od- nmaił wieku swego 41. Kazanie na jej Pogrzebie.

Piotr kasztelan Przemyslski, starosta Lwowski, którego Śmierć zasiała w Hiszpanji, dokąd od Króla Zygmunta Au- gusta posłował, juz. w inszych okazyach pełne dowody da- wszy, skutecznej swojej w każdej Funkcyi dzielności, z Dzia- dnską starośeianką Konińska herbu Jelita 5 sukccssorów slawv swojej zostawił , Paprocki o /terbach : atoli nie długo si< niemi cieszyć ojczyźnie pozwolono.

Jędrzej z Padniewską starośeianką Dybowską herbu No- wina, synowicą rodzoną biskupa Krakowskiego bezpotomny. Erazm z Drzewicka Adama kasztelana Inowrocławskiego córką herbu Ciołek zszedł bez potomstwa. Tak ten dom w ojczy- źnie naszej zniknął.

Ust tory /terbu trzy Zęby. O tych mówić się indziej będzie o familiach Królów wszystkich , którzy Polską koroną wladnęli.

Krasicki w przypisach swoich do Herbarza Nięsieckiego tak o Batorych umieszcza. 0 Batorych nie uiścił się Niesiecki śmier- cią podobno uprzedzony , gdyż osobnej księgi o familiach królew- skie!) od niego napisanej nie mamy. —

Bator albo Batory herbu Ir z// Zęby. Familia zacna W Siedmiogrodzkiej ziemi, dwie miała dzielnice. Z jednej z heli de Somlio, b\l Stefan ksiaźe Siedmiogrodzki, po ustąpieniu Henryka Waleźyusza Królem Polskim obrany r. 1575. d. 15. Grudnia: koronowany w Kwietnia 1570. r. monarcha -wielki tak w urzędach jako i w wojnie. Umarł w Grodnie 15. Grudnia r. 1586. od braci tego monarchy >/.li Zygmunt, Andrzej i córka Gryzelda, ta wkrótce po koro- nacji stryja swego wydana za Jana Zamojskiego kanclerza i het- mana w. kor. niedługo z nim żyjąc bezpotomnie zeszła. Oko- liczności jej nader wspaniałego wesela obszernie Gwagnin i inni aulorowie wypisali. • —

Andrzej kardynał, biskup Warmiński, koadjulorem od Marcina Kromera uczyniony, po jego śmierci r. L589. rz.jdy biskupstwa Warmińskiego objął. — Po śmierci stryja wsparty szwagra Za- mojskiego pomocą używał .spokojnie korzyści dobrego i ze wszech miar pożądanego stanu aż do r. 1599. \n którym Zygmunt Ba- lon książę Siedmiogrodzki brat jego stryjeczny Państwa mu i rządów ustąpił, natychmiasl przybył do ojczyzny swojej i spo- kojnie od poddanych przyjęty, wkrótce doznał przywar wyso- kiego stanu, usidlony wielorakiem] domu Austriackiego podstępy, zdradzony od swoich, gdy ostatniego ratunku w obronie mężnej szuka, od zbyt mocnego adwersarza pokonany, w ucieczce Zabity, w samym kwiecie młodości poległ tegoż samego roku, którego rząd\ Siedmiogrodzkie objął. —

78 Baur— Baworowskf.

Zygmunt Batory książę Siedmiogrodzki synowiec Stefana Iiróla, poj;jlbvł za żonę Maryą arcyksiężniczkę Austryacką, siostrę Anny, małżonki Władysława IV. Króla Polskiego , tem wspowino- waceniem wsparty, mniemał iź los swój przyszły ubezpicc/.\l. wkrótce jednak poznał omylność nadziei swoich i żonę albowiem niepłodną rozwodem postradał i przyciśniemy nieszczęściem z pań- stwa się wyzuć musiał. Po śmierci następcy swego Andrzeja kardynała objął powtórne rządy Siedmiogrodzkie ale zwyciężony od Cesarza r. 160.2. gdy znowu z pomocą jego do przyszłej go- dności już jako Austryacki holdownik powrócić chce , od party- zantów Bethlehem Gabor, gdy wojsko lustruje, zabity r. 16 13. nadgrobek kardynała Batorego i Zygmunta w Wartemburskim kościele Bernardynów^. — To Krasicki. —

Oprócz tych tu wymienionych , w dziele Panowanie Stefana Ba- torego , wryjctem z rękopismówr Albertrandego biskupa Zenopo- litańskiego , w zamieszczonej w końcu tablicy genealogicznej do- mu Batorych, znajdują się: Stefan roku 1589. Wielko- rzadzca w Varat. — Baltazar Wielkorządzca Siedmiogrodu r. 1594. — Gabryel po Zygmuncie Ragoczym obrany książę- ciem Siedmiogrodzkim roku 1608. złożony przez Turków i za- bity przez spiskowych roku 1613. — Andrzej którego żona Anna Zakrzewska. — Zofia Batorowna za Jerzym Ragoczym księciem Siedmiogrodzkim umarła roku 1682. ■ — Familia Bato- rych szeroko rozgałęziona trwa dotąd w Węgrzech. —

Baur* Z tych pierwszy Jędrzej Baur nobilitowany na sejmie r. 1673. O czem konstytucja koronna w tymże roku. Syn jego zda mi się Wojciech już do akcentu Polskiego na- zwany Baurski.

Baworowski herbu Prus 2do. Paprocki w Gnia- zdzie cnoty, inszy dom być rozumie tych Baworowskich, którzy z Czech do nas z własnym herbem przyszli, od tych co się Prusem pieczętują, dla tego tym tam, Wacława, i syna jego przyznaje Jana, tych zaś" od Mikołaja rotmistrza zaczyna: poświadcza mu Okolski^ gdzie też tych, co z Czech przyszli, nie Baworowskiemi, ale Baworskiemi zwać każe, z tem wszystkiem, tak tym, jako i tym jednych przodków po- łożył. Ja za fundament kładę Balbina historyka Czeskiego, ten lib. 3. c. 15. roku 1315. pisze, iż Bawor z Baworowa, z tej familji, która w herbie staroświecką strzałę nosi, kla- sztorowi ylureae Coronae 7 czyli jako na marginesie nano- tował Spineae Coronae, pięć majętności wiecznemi czasy zapisał. Ztąd wnoszę, że się myli Paprocki, gdy powiadaj że Wacław, który pierwszy w te tu kraje zawitał, kupiwszy dobra Baworów na Podolu, od nich się Baworowskim nazwał, ponieważ na dwieście lat przedtem, już to imię w królestwie Cześkiem dziedziczyło. Wnoszę i przeciwko Okolskicmu, że nie z Szląska jako on twierdzi, ale z Czech te się przeno- siny stały. Herb zaś ich taki :

Itaworowski.

79

BAWOROWSKI

HERB.

To jest w polu błękitnem strzała złota, od końca roz- darta, od zelczca wierzch jej złamany, i nakrzywiony z lewej strony, przez strzałę krzyż od szabli środkiem, a między roz- dartemi końcami liczba zwyczajna ośm 8. przydana. Na heł- mie pięć piór strusich Paprocki w Gniazdzie fol. 1212. Oholski tom. 1. fol. 30. Pierwszy go do Polski przyniósł Wacław z Baworowa Czeski parcntelat; na dworze Zygmunta pierwszego , gdy się i liczno i z pochwałą wszystkich zakazał, w nadgrodę zasług swoich, wziął pisarstwo polne koronne, przy której funkcyi, i nieprzyjaciołom ojczyzny był straszny, i Polskiej kawaleryi z nieustraszonego serca miły. Baworów potem zamek i miasteczko z przyległemi włościami, na Po- dolu kupił, czyli raczej fundował, i od imienia swego na- zwał, a herb swój z Czech wyniesiony na Prus odmienił: pojąwszy tez Katarzynę Kolanowską dziedziczkę na Iwańcu, córkę z niej Annę z Buczackim zkolłigował. (3Iatka to była Buczackiego starosty Barskiego i innych.) Jan syn Wacława z tejże Kolanowskiej mąż właśnie rycerski. Druga zona Wa- cława Elżbieta księżniczka Zbarazka, siostra Stefana woje- wody Trockiego, z której córka Anna, dostała się w doży- wotnie związki Alexan drowi Korybulowiczowi ksiąźęciu Po- ryckiemu. Paproć o herb. fol. 052. Syn zaś z tejże Zbara- zkiej 3Iikołaj rotmistrz, w wielu opałach doświadczonej for- tunnej odwagi, kiedy Baworów i Ostrów zamki swoje, od Tatarskiej inkursyi zwycięzko obegnał, na każdą potrzebę w licznym kompucie ludzi swoich stawał : złączywszy się potem dożywotnie z 3Iałgorzatą Skarbkowną, swojej chwały naśla- dowców, potomków się doczekał. Temu to Mikołajowie przez nieprzyjacielskie wycieczki nadrujnowane dobra, chcąc ojczy- zna dźwignąć, pewną summę przez konstytueyą koronną r. 1503. zapisała. Jacka córka (koło r. Kii)?.) Anna, z Ste- fanem Podhorodeńskim miecznikiem Miclnickim zmówiona.

80

Baylmza.

Józef jeszcze tych czasów kwitnie , zona jego Jordanowna. Szymon brat jego z Trzcszkowską żył niepłodnie. Trzeci bral ich Jerzy.

Wiktor Baworowski konsyliarz gnbernji Galłicyi i Lodomeryi, ka- waler orderu Sgo Stanisława. — Aloizy stolnik TrembowoLski, wprzód podczaszy Halicki 1073. r. — Heraldyka Wielądka.

Onul'rv Baworowski poją] C karczewską kasztelanki,' Przemyską dziedziczkę dóbr Balic w ziemi Przeim słskiej , z niej miał po- tomstwo, Jana i córek dwie w roku 1778. — Pr zapisu Kra-

sickiego.

BAYBUZA

HERB.

O tym ani Paprocki, ani Okolski nic pisał. Jest zaś strzała na dół żeleźcem obrócona : głowę węża nawyłot prze- szyła, który się, tak koło strzały okręcił, ze piór jej og-o- nem się tyka, między trzema grzybami utkwiona, z tych jeden przed żeleźcem strzały, drugie pojednemu z obudwu stron rozłożone, w polu czerwonem, nad hełmem korona zwy- czajna sama. Początek tego herbu, jako i innych, które się w Litwie albo na Rusi urodziły, mało co ma pewności: przecież to o nim powiadają, ze gdy jeden znaczny Miirza na dworze książęeia Litewskiego , długi czas z honorem ba- wił, trafiło się, ze jadącemu w pole książęciu assystował, a wtem postrzegłszy, czołg-ającego się węża , tak dobrze w niego z łuku ugodził, że strzała z góry lecąc, głowę mu do ziemi przybiła. Patrzał na to, z licznym swoim dworem książę, a tak fortunną ucieszony sztuką, tegoż samego węża, jak się był w koło strzały skręcił, za herb mu nadał: a że się na temże miejscu, trzy grzyby, w takiemże położeniu, jak w herbie widzisz, znalazły; i te do węża przydał., Jeg-o zaś Hrybunem nazwał, od któreg-o długą linią i podziśdziefi jeszcze Hrybunowie w Moskwie słyną i w województwie Czer- niechowskiem, tymże się herbem pieczętując. Z tych jeden po Kaliskiej balalji przybiegł byt do Zólkwi do Cara Mo-

Baykowski Bazalski. 31

skiewskiego , w pewnym sekretnym komisie ; znad bvło i po assystencyi, i po bogatych sprzętach, w jakie dotychczas dostatki kwitną w ojczyźnie swojej.

Od tych niektórzy w bliższe przeniósłszy się. kraje, dobra czyli kupiwszy, czy przez sukcessyą nabywszy , ezyli tez j>r<t bcue meriti.s od Panów swoich wziąwszy, pisać się poczęli od Baybuzowa na Rajgrodzie Baybuzami. Ten Rajgród w województwie Bracławskiem jest i teraz jeszcze w ich pos- sessyi. Zęby zaś pamiątka potomności była niezagluzowana, z którego źródła wyszli , Baybuzami Hrybunowiczami zawsze się pisali, i zwali. O czem są świadectwa w księgach ró- żnych grodzkich i ziemskich. Baybuza Hrybunowicz Michał w zasługach swoicli wziął od Króla Stefana, niektóre grunta, nad Sułą rzeką lezące, które potem od niego otrzymał Ale- xander książę Wiśniowiecki , o czem świadczy Konstytucya roku 1590. Jul. 588. zona jego Anna Jelcowna. Siemion wojski Bracławski r. 1648. z Bracławskiem, Paweł i Michał z >Vołyriskiem r. 1607. podpisali elekeye: Konstantego syn jeden temi czasy w województwie Ruskiem. Tymże herbem ze się pieczętują Ambroźewiczowie w Litwie, miałem ustną informacyą.

l!aykovtski herbu Lubicz , luboc niektórzy i Ja- strzębca im potrącają. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. W Podlaskiem kwitną, luboć teraz i po inszych województwach. Jan saffragan Poznański i oflic\ał greneralay, archidyakon Srzemski, kanonik Gnieźnieński deputat trybunału koronnego żył jeszcze r. 1643. Paweł Stanisław na Zalesiu Władysława IV. Jan z te^oź Zalesia Jana Kazimierza, Jerzy z województwa Kaliskiego Augusta II. Jan i Stanisław z ziemi Bielskiej r. 1670. podpisali elekeye. Mikołaja syn Ale.\ander r. 1630. Jan życie swoje Bogu poświęcił w zakonie Soc. Jesu, które zakończył r. 1717. Synowiec jego Ale\ander. Michał Baykowski na zjeździe publicznym województw, ziem i powiatów pod Olkinikami roku 1700. podpisał się z powiatem Oszmiaiiskim , — Michał podstoli Smoleński podpisał akt k<m- federacyi generalnej W. lis. Litewskiego w Wilnie dnia *2<S Kwietnia 1704. r. — Baltazar z ziemi Bielskiej i Wikto- ryn, pisali się na elekevą Stanisława Augusta Króla r. 1764. — Michał Baykowski wice-regent ziemski Kaliski. — Miko- łaj stolnik Lobaczewski kolo r. 1792. żyjący. — Mikołaj ko- mornik graniczny Owrucki r. 1793. — Heraldyka Wielądka. — Wice n ty Baykowski cześnik Trembowolski. — Przypisy Kra- sickiego ■ Ruropatmcki w dziele swoim utrzymuje, iż są także Baykowscy herbu Krzywda 0 czem jednak żaden inny autor niewspomina.

H;t*;tKki. O tych ani Paprocki , ani Okolski nie pisał : gdyż Bazalski Kazimierz w pieszym regimencie kapi- Ton li. (>

82

Bażeński.

tan, dopiero r. 1062. nobilitowany, o czem świadczy kon- stytueya koronna teg-oż roku fol. 40. a niżej fol* 42. jego expedycye i trudy, we wszystkich z pamiętnym wojownikiem Czarneckim kampaniach, ale osobliwie w Danji, szczególniej chwali, w których rekompensę między synów koronnych po- liczony.

BAZENSKI

HERB.

Paprocki ani Okolski tak o herbie jako i familji nic nie pisał. Jest zaś Murzyn, na którego ręku wiewiórka, na dwóch nogach stojąc , przedniemi do góry wspięta orzech gryzie, ogonem grzbiet nakrywszy, sama szara w polu czer- wonem. MS. Ronopatsc. Treterus in Varmiensibus Eptsc. czyli raczej jako piszą w książce o klejnotach Polskich, wie- wiórka czerwona , w polu żółtym , na hełmie murzyn trzyma chorągiew, na której taż sama wiewiórka co i w herbie. Widzieć i po dziśdzień , siła takich herbów w Skarszewach przed wielkim ołtarzem, na pawimencie i grobowych kamie- niach, w Gdańsku w kościele farnym na proporcu i indziej. Kiedyś się Panowie de Baisen, a po naszemu Baźeńscy tym klejnotem szczycili, a teraz jeszcze Bartschowie takąż wie- wiórką, tylko że Murzyna, tak na tarczy, jako i na hełmie niemasz. Z tego poznać, że to kiedyś jednaż była familia Bartschów i Bażeńskich , a z czasem Murzyn przydany. 3f ię- dzy przodkami ich pierwszegom się doczytał Konrada de Zei- lingen Eąuitem de Hantschc , ten po owej sławnej pod Grun- waldem Krzyżaków klęsce, w r. 1410. wieś kupił w Warmji Baisen z Niemiecka, Bażyn po naszemu nazwaną, od Hen- ryka biskupa Warmińskiego, od której i jemu i sukcessorom jego nowe nazwisko urosło Bażeńskich. A Kromer Basze- nicnii ich zowie: atoli ten Konrad, samej tylko od Antena- tów swoich wziętej w herbie zażywał wiewiórki, dopiero synowi jego aukeya uczyniona, z tej okazyi.

Bażciiskl. &>

Jan de Beisen wojewoda Gdański (bo się jeszcze tak na len czas zwali) i gubernator Pruski, syn Konrada, w młod- szym wieku, w obozie Piotra Arragoóskiego Króla, kilką lat nakładem żołd prowadził; tym czasem między pomienio- nyiii monarchą i mamami, gdy wojna zagorzała, a fortuna równym losem, raz tej, drogi raz tej partyi służyła, użalcni nad lieznemi, z trupów swoich usłanemi mogiłami, obojga wojsk hetmani, spólnyin konsensem zmówili się, aby dwaj z ohudwu stron wystawieni rycerze, szczególnym pojedyn- kiem, o wygraną zcierali się, tak, ze jeżeliby Manrus an- tagonistę swego pokonał, Arragończykowie, wiecznemi czasy dannikami Maurom hołdowali. Jeżeliby zaś chrześcijanin z harcu z tryumfem odszedł, żeby Maurowie Arrajrończykom, coroczny liczyli trybut. Wyszedł z obozu pogańskiego, na umówiony plac, zbroją okryty, orężem uzbrojony, w siłę nieprzełamany liarcownik , ustraszyc mógł to posturą, to barczystym zamachem i najmężniejszego : przeto ź żaden się z Hiszpanów ośmielić niechciał, żeby był bezpiecznie marsem patrzącemu nieprzyjacielowi w oczy zajrzał. Jeden ze wszy- stkich odważył się Jan de Beisen , stanął do utarczki i sto- czywszy bitwę, tyle to umiejętnością, to chybkością, to mę- ztwem przemógł, ze w ciężkim razie salwując życie, poddać się musiał poganin. Za ten kawalerski e.yperyment, wziął pas rycerski, i siła innych bogatych upominków od Króla, z któremi do ojczyzny, ze czcią puszczony powrócił. Przy- niósł z sobą dzieł swoich świadki, królewskie listy, do naj- wyższego krzyżaków mistrza, przyprowadził przekonanego od siebie adwersarza, a potem niewolnika Murzyna, a co naj- większa, ojczysty klejnot na pamiątkę swojej odwagi, w ten kształt jako widzisz, ułożony od Króla otrzymał. To Trete- rus iii Episc. fnrm.foL 41. Atoli co się tycze Piotra Ar- ragońskiego Króla, tego zdami się pod len wiek żadnego niebyło, ale Ferdynand, Alfons, znowu Ferdynand Arra- gońskiem królestwem rządzili tego czasu.

Stanąwszy w Prusiech Jan, dobra niektóre skupił: w tern zaszła między nim, i biskupem Warmińskim Franci- szkiem kontrowersya, o pobliższe jezioro, od którego odsą- dzili Jana Bażeńskiego, deputowani na to komissarze ; po- twierdził ich dekret, mistrz Krzyżacki. Apellował, od nie- słusznej na siebie senteneyi, do wszystkich stanów Pruskich Jan, od których przeciwko biskupowi Warmińskiemu, de- cyzya padła. Rozgniewany o skasowanie dekretu sweero mistrz, dobra jego Wszystkie konfiskował i złupił ; tak, że się musiał udać pod obronę Kazimierza Króla Polskiego. Już też i Prusacy tyranią Krzyżaków zajątrzeni, o niczem bar-

6*

84 Bazeńskl.

dziej nie myśleli, jako zęby tak nieznośne jarzmo z karków swoich Strącić" mogli 5 przetoż za namawiającym ich Janem, tym z większą chęcią poszli, a na potem nieprzerwanie, je- dnem sercem i umysłem z Polakami trzymali. A tn każdy snadno wnieść sobie 1110/c, jak silą temu domowi, ojczyzna nasza powinna, kiedy jego przywodem, tak wielka prowineya Pruska, tak się ściśle z koroną złączyła. I Kazimierz Król, po niedotrzymanych od Krzyżaków paktach, po exorbitan- cyach od nich nad wymiar wypełnionych, tylko pogodnej wyglądał chwili, przy której swego do Prus prawa, bezpie- czniej mógłby się upomnieć: dla tego Bazeńskiego Jana w protekcyą przyjąwszy, województwo mu Gdańskie i guber- nium Prus do siebie należących konferował, świadkiem tego Bielski fol. 394. i list który z bratem swoim Gabryelem, natenczas wojewodą Elbląskim podpisał , kędy imieniem Gdańszczan, pewną corocznią daninę Królom Polskim obie- cują w r. 1454. Cromer lib. 22. Bielski fot. 400. Trete- rus in Varmien. Episc. fol. 41.

Gabryel najprzód Elbląski , potem juz Chełmiński wo- jewoda, o którym Cromer lib. 27. Bielski fol. 400. w r. 1467. brat Jana. wojewody Gdańskiego. Historia Po łono Pru- fhenica, Gabryelowi, na krześle województwa Chełmińskie- go, czas przeciąga, aż do r. 1476. w którym też roku, między nim i Jakóbem Kostką, niektóre dyfereneye uspokoił Jan Sę- dziwoj z Czarnkowa, kasztelan Santocki , czego dowodem są księgi grodzkie Malborskie. Scibor najprzód gubernator Pruski, potem Malborski wojewoda, trzeci tych brat. Hi- storia Posselii. Bielski fol. 433. Kromer się tu myli: bo w księgach 25. kiedy go liczy między komissarzami do tra- ktowania o pokoju z Krzyżakami, wojewodą go Chełmiń- skim zowie w r. 1464. a w księgach 27. w r. 1467. tak pisze: Król Kazimierz na usilne żądanie stanów Pruskich, zniósł gubernatorstwo Pruskie, a Elbląskie województwo w Malborskie zamieniwszy, Scibora Bazeńskiego onem dosto- jeństwem uraczył. Wojewoda zaś Chełmiński Gabryel Ba- żeński żył jeszcze natenczas, toć w roku wzwyż wyrażonym Scibor nigdy nie był Chełmińskim , ale tylko gubernatorem Pruskim: inaczej wziąwszy Malborskie po Chełmińskiem, by- łoby to z poniżeniem jego, ile że sam Kromer przyznaje, że wojewoda Chełmiński, przedniejszy jest po biskupach w senacie Pruskim : dla tegoć Historia Posselii między Cheł- mińskiem! wojewodami Scibora nie położyła.

Taż historya w tymże wieku fol. 632. i 633. wspomina dwóch podkomorzych Bażeńskich, Jana Chełmińskiego w i\,

Bażcński. 85

1408. i stryja te goi Jana, Malborskiego, starostę Tolmi- ekiego. Ja się dorozumiewam , że każdy z nicli byt naj- pierwszym w swoim województwie podkomorzym; domysłu tego mam fundament z Kromera lib. 27. który tak mówi. Król Kazimierz urzędy Pruskie nie dopiero postanowione utwierdził , i nadto trzeeh podkomorzych przydał , którzy takie w senacie Pruskim miejsce, i wolne do wolowania głosy mieć zwykli, działo się to r. 1468. Do tegoż wieku należy Jakól) Bazefiski , który kommendę mając sobie powie- rzoną, zamku i miasta Heilsbergi przeciwko Krzyżakom, nie nadwerężoną wiernością stawał zawsze przy Polakach. Tre- tcrits in fannien. Episc. Jol. 43.

W wieku szesnastym kwitnął Mikołaj Bazefiski , woje- woda Malborski, na które krzesło wstąpił z kasztelanii Gdań- skiej, syn to był Scibora, według Długosza. Po nim toż samo województwo, wziął Jan Bazefiski, z którym honorem w r. 1515. assystował Zygmuntowi pierwszemu Królowi Pol- skiemu , na kongressie Wiedeńskim, o czem Bielski Jol. 529. znać jednak, że tegoż roku umarł; bo w tymże roku Historia Posselii Jol. 029. Jerzego Bażeńskiego wojewodą Bfalborskim pisze, nie wiemże , czy nie tegoż samego Jana, taż historya kasztelanem Elbląskim tytułuje, w r. 1478. a podskarbim ziem Pruskich w r. 148G. Jerzy Bazefiski, pod- komorzy najprzód, potem i wojewoda Bf alborski , starosta Gniewski: temu Król Zygmunt, w protekcją oddał Panny zakonne Toruńskie w r. 1521. o czem list czytałem tejroż Króla m Ms. Pętricovten. Bielski Jol. 573. jeszcze go ko- missarzem kładzie do Gdańska w r. 1535. Jego to zdami się syna także Jerzego, chwali tak Historia Posselii, że na dworze Zygmunta, i urodą i symetryą ciała, i dowcipem, i inszemi przymiotami, celował wszystkich r. 1550. Tenże Posseliusz trzech liczy Janów Bażeńskich: z tych dwaj pod- komorzymi Chelmińskiemi byli , jeden w r. 1543. Trzeci podkomorzym Bfalborskim w r. 1546. którego roku tenże sam postąpił na kasztelanią Gdańską. Prócz tych wspomina Jana kasztelana Elbląskiego w r. 1547. Z tychże Bażeń- skich jedna była za Sokołowskim, herbu Poniian, druga za Cenią herbu Wczele , matka dwóch Cemów wojewodów Bfai- borskich, w który dom wniosła, wieś Lichtenfeldt, sześć- dziesiąt tysięcy dobrej monety taxowaną. MS. Nonopat- seianttm.

Tak przez półlorasta lal, i w honory w Prusiech naj- eclniejsze kwilnęli, i w fortunę dośf obfitą, kiedy dziewięć starostw, krom ojczystych dóbr, dziedziczncni prawie prawem

86 Bażeński.

trzymali, a między teml Sztum, Gniew, Skarszewy, Sobo- widz , od Kazimierza Króla, za swoje ku Polszczę wierność puszczone, poty, póki za Zygmunta Augusta te darowizny per legam e.reculionis nie były skasowane: przedali potem i Bazyn Bartschom de Demuth, aż tez wiek siedmnasty, wszvsłko z niemi oraz w śmiertelnym zasypał prochu. Ostatni z tej familji Ludwik Bażeński, zakończył chwalę, domu swego r. 1612. bezpotomnie z tego świata zszedłszy. Wkrótce po nim umarła Bazeńska z tej płci ostatnia, ta primo voto żyła z Janem z Sztemberku Kostką, ale niepłodnie, secundo roto z Samuelem Plemieckim , atoli i tu żadnego nie czy- tam potomka. MS. Ronopatscianum. Duryewski Jol. 64. Historia Posselii Pruthenica.

Krasicki w przypisach namienia : Manuskrypt starodawny biblioteki Helsbergski o familiach Pruskich, Baźeńskich albo von Beisen na pierwszem miejscu kładzie ; z niego się tu niektóre excerpta przy- taczaj;}: —

Sub Regę Caswiiro Joannes von Beisen gubernator Prussiae an. 1454. — Gabriel von Beisen palatimis Marcemburgensis an. 1454. — Slibor von Be/zen Kdn.igsbergisch.er Wojewodę. — Ga- briel von Be/zen Culmensis palatimis 1466. — Joannes eon Beisen Mar. et Elbing. castellanus 1478. — Nicolaus von Beisen castel lanus Gcdanensis 1478. — Joannes von Beisen castellanus Gcda- nensis 1546. — Joannes von Beisen succamerarius Culmensis 1468. — Joannes von Beisen succamerarius Culmensis 1532. — Joannes succamerarius Culm. 1542. — Hans von Beisen Haupl- inann von Tolckmitt 1468. — Georgius von Beisen succamera- rius Marcemburg. 1504. — Joannes succamerarius Marcemb. 1535. —

Trzymali niegdyś Sztum , Gniew , Skarszewy , Sobowids z Basy- nem pospołu dziedzicznem prawem , póki exekucya onym nie od- jęła Skarszew i Sobowidza, Baźyn na ostatek sprzedali panom Bartssom tegoż co i Baźyńscy herbu. — 0 herbie Baźyńskicli tenże manuskrypt inaczej opiewa niź jest w Niesieckim. Herb P. Beizen, wiewiórka w eserwonem polu ssara na nóżkach sie- dząca, orzech gryzie, a ogonem się nakryła. Na hełmie Mu- rzyn trzyma chorągiew , na której wiewiórka.

W Gdańsku u fary na czarnym proporcu takowy był napis:

„Tu Ludwik schowan owe cne Baźeńskich plemię ,,I ostatni potomek tych , co Pruską ziemie^ „Mocą, z mocy Krzyżaków hardych wydobyli, „I na luhej swobodzie pięknie postawili." —

Na drugiej stronie proporca:

,,Ludovieus a Baisen ultima ex 1 Hus tri Bassenorum prosapia mas- ,. cu lina pro pa go. Joaunis Elbingensis Castcllani ' J/lius, Georgii „et Nicolai Marcemburg. Palatinarum Nepós et Abnepos , Joan- ,,/«*• sub Caswiiro Rega in ter graces illas belli Prut henia ! pro-

Bazylik— Becli. 87

,,ccllas lattdatissłini terrarum Pruąsiae Gubematoris prone- „pos eżc."

Bazylik. O łych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Daniel Bazylik z Bełzkim województwem podpisał elekćyą Władysława IV.

Bcaulieil. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie mógł wiedzieć. Henryk de Beaulien oberszterleitnant, gdy nienadwei ę/.oną przez lat czternaście cnot."}, w Polskiem woj- sku służył, i na wojnach Kozackich, Tatarskich, Moskiew- skich, Szwedzkich, 'Węgierskich, inęztwa swego, chwalebne dał dowody, nadto różne, to fortyfikująe zamki, to ich bro- niąc: drugich tez, które hył na Podolu i w Prusiech pod- czas nieszczęśliwej i opłakanej rewolucyi w Polszczę, nie- przyjaciel opanował, dobywając, zasłużył sobie, ze mu i potomkom jego, wiecznemi czasy indygenat w tej ojczyźnie dano. Do wszystkich wolności prerogatyw przypuszczony na sejmie w r. 16G2. przez konstytucyą koronną jol. 36.

Przez tego Beaulien który we Francy? ojczyźnie swojej życia do- konał jest bardzo ciekawy opis Ukrainy i krajów przyległych. — Przypisy Krasickiego.

BclmoiTSki herbu Odrowąż, w województwie Sen- domirskiem , jedenże dom z Konieckiemi , z której raoi jeszcze się i podziśdzień z Końskich piszą. Z tych byl Ka- sper profess Wąchocki zakonu Cystercyeilskicgo r. 1582. Jan chorały nowogrodzki r. 1633. Constił. fol. 00. 1635. Brat jego 3Iarcin miał za sobą Annę Siedlecką herbu Grzy- mała. Krzysztof trzeci tych brat. Bębnowskiego podkomo- rzego Derpskiego wspomina historya cudów Jarosławskich r. 1645. Wojciecha, konstylucye r. 1678. fol. Wl. Jacek podczaszy Braelawski, stryj Alexandra w Rawskiem r. 1699. Mikołaj z Trzcian, cześnik Sochaczewski w r. 1G97. Ewa Bębnowska Kemigiana Bieleckiego małżonka.

Franciszek Bębnowski z województwa Poznańskiego, pisał się na elekcyą Contego 1697 '. — Adam z województwa Płockiego, Jacek Odrowąż podstoli i poseł Rawski, także Józef i P;i\\ • i pułkownik wojsk koronnych, z województwa Rawskiego pisali sil- na elekcyą Stanisława Augusta Króla. — 31 a ci ej cześnik So- cfaączewski, porucznik w pancernej chorągwi r. 1757. — He- raidyka // ielądka.

W r. 1788. Marcin lichnowski łowczy Bielski. — Przypisy Kra- sickiego.

llccłl herbu Kogala, a podobno juz lemi czasy Be- ehowsey. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Z tych Jan był pisarzem Krakowskim.

88 Beczka— Bedlewicz.

BECZKA \%f /^P« NT/7 II K KIJ

Okolski w tomie trzecim Jol. .357. namicnia , ze kie- dyś w Wielkiem Ksicztwie Litewskiem, Beczki złotej w her- bie zażywano, atoli go należycie nie opisał, i rozumiem, ze już po te czasy, nie masz żadnego domu, ktoby ją w herbie miał nosie.

ficflleiiski herbu Wieniawa, w województwie Po- znańskiem. Z Badlewa Bieniak, to jest Benedykt stolnik Poznański r. 1436. podpisał pokój Brzeski u Łaskiego w Statucie fol. 140. był potem chorążym Poznańskim r. 1444. jakom go czytał na liście Władysława Króla danym miastu Lwowskiemu. Wojciecha z Badlewa archidyakona Cirneń- skiego , kanonika Poznańskiego w r. 1374. wspomina Dłu- gosz in t^itis Episcop. Posnanien. Mikołaj scholastyk Kra- kowski, yicarius in Spiritualibus Generalis , którego na ubogich szczodrobliwość, kamień grobowy w kościele kate- dralnym Krakowskim, i podziśdzień głosi, nadto szkołę na zamku dla młodzi, dwie kamienice dla rezydencyi kanoników Krakowskich swoim kosztem wyniósł, umarł r. 1540. Sta- rowolski in Monumen, Nakiclski in Miech. Jol. 587. Woj- ciech kanonik Kujawski, rugowane od herezyi Gdańskiej z swojej klauzury Panny zakonne Brygilki, komissarzem na to od biskupa wysadzony, nic się ani pogróżek swywolnej bu- rzy nie lękając, ani ofiarowanemi sobie podarunkami złamać nie dając, znowu za świętą osadził kratę w r. 1612. Jan w Kaliskiem , Piotr w Sieradzkiem podpisali elekcyą Jana Ka- zimierza.

Bedlewicz herbu Korczak. Noszą trzy rzeki w krwawem polu na ukos idące w lewą stronę, zaczynając od spodu najwię- kszą. Na hełmie trzy pióra strusie. Paprocki , Okolski i Nie- siecki nie wspominają o nich, Du/iczewski zaś Tom. I, fol. 385. pisze : iź najprzód pochodzą z Smoleńskiego , temi czasy w wo- jewództwie Brzeskiem Litewskiem znajdują się. — Z tych Ale-

Bedlińskl— K< dzislawski. 89

\ and er Bedlewicz spłodzi! z Kołontajowną dwóch synów Fran- ciszka i Jerzego bezpotomnego. Franciszek z Katarzyną Za- rttnkowną Horbowską miał synów trzech, Szymona, Samuela, Karola i córkę Justynę Krzymowską. Szymon miał trzech sy- nów z których Józel' miał potomstwo, Jakób i Antoni bezzenni: — Samuel brat jego dziedzic na częściach Zabytynia z Kry- styna Gródecką miał syna Jako ha ożenionego z Chojnacką. — Karol syn trzeci Franciszka, dziedzic także w Zabytynie, z Maryanną Zalutyńsjcą spłodził trzech synów, Franciszka, Seweryna Kajetana dwóch imion, i Józefa. —

ISrtlli ńsK i herbu Leltwa , w województwie Krakow- skiem. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał, alem na nadsrrobku marmurowym suffragana Łuckiego widział ten lierh. Rafał na Bedlinie Bedliński sędzia grodzki Krakowski, z Lezeńskiej siostry biskupa Łuckiego spłodził dwóch synów, i córkę która była za Szczepanowśkim. Wojciech syn lta- Fała byl starostą Będzińskim. Stanisław drugi syn, biskup Cesareopolski , suffiragan i archidyakon Łucki, proboszcz Ko- deński , Boćkowski, życie to na ziemi w lepsze zamienił w r. 1088. wieku swego 67. Był człowiek wszystkim miły, każdemu przychylny, tak nad cudzą sarkał przygodą, jakby jego własna była, i w dojrzałej starości, w urzędzie paster- skim niespracowany : więcej jego pochwał, oadgrobek jego w Kodnie opowiada, który mu Stanisław* Bedliński kanonik Chełmski z marmuru postawił.

lfędoiiski. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Z Wołynskiem województwem Jędrzej pisarz grodzki V\ lodzimirski pisał się na elekcyą Władysława IV. z Łęczy- ckiem zaś województwem na Augusta II. Jan, Wojciech i Walentyn Będońscy.

W roku 1787. Michał Będoński pisarz sądów laski marszałkow- skiej koronnej. — Sławny Szymon Symonides pisarz Sielanek, sekretarz wielkiego Zamojskiego, Będońskim się pisał. — Przy- pisy Krasickiego . Uędziliski. I o tych tak Paprocki , jako i Okolski nie pisał. Jan i Jędrzej z Sendomirskiem województwem podpisali elekcyą Jana Kazimierza, a gdy potem jakaś kon- trowersja urosła o ich szlachectwie, Wojciechowi i 3Iiko- łajowi Będzińskim , tak w wojsku koronnem, jako i Litew- skicni rycerskiemi dziełami zaleconym, (z których tez jeden, czteroletnią niewolą cierpiał,) zawsze; z nienadwerę/oną ku ojczyźnie wiernością 5 jura nobilitatts^ bez żadnych nowych wywodów szlachectwa przyznała i potwierdziła konstyt. 10(31). pro Ltthv. jol. 15.

Kędzisławski herbu Jastrzębiec, Okolski ich w Ma- zowieckiem województwie osadził: więcej o nich czytać ni- gdzie mi się nic dostało.

90

Behm— "Rokosz.

Itcluii patrz Bem. —

Helu*. Z tych Jan Teodor Belir z Inflantskiem wo- jewództwem podpisał elekcyą Władysława IV. Króla Pol- skiego w r. 1632.

Fryderyk Behr konsyliarz Piltyński, kawaler orderu S. Stani- sława. — Heraldyka Wie.lądka.

BEKESZ

HERB.

Orla noga z wierzchu do połowicy czarna, niżej do pazurów złota, w hrunatnem polu, z jednej strony wyżej przy kolanie księżyc nie pełny, z drugiej strony gwiazda, na hełmie strusich piór trzy. MS. P. Rutka. Okolski tomo 3. fol. 358. Herh ten właśnie jest Węgierski, i do Topacza podobny, tylko aukcya do niego ztąd uczyniona. Kasper Be- kesz (którego niegdy ojciec do Solimana Cara Tureckiego, od Izabelli Królowy Węgierskiej posłował) na dworze Jana Zygmunta książęcia Siedmiogrodzkiego podkomorzym uczy- niony, od tegoż do Wiedeńskiego dworu w Legacyi wy- słany, pokój szczęśliwie utwierdził. Istimnsius Historia Un- gar. Tąż i serca wspaniałością i umiejętnością po dwakroć Ahlegatem do Konstantynopola jadąc, tak się obcemu mo- narsze zalecił, że mu do nogi orlej, z Antenatów swoich dziedzicznej , księżyc i gwiazdę w herbie przydał : wbił się potem w wielką u swoich powagę; tak, że też z Stefanem Batorym po śmierci Jana o księztwo Siedmiogrodzkie certo- wał. Idem ibidem; atoli zbity, z życiem uchodząc, i fortunę dostatnią i ojczyznę opuścił; wszakże jak na tronie Polskim Batory osiadł, przyszedł do niego Bekesz z suppliką, którego Król, nie tylko do łaski i z bratem jego Gabryelem przyjął, ale też nad piechotą Węgierską jednego z nich, drugiego nad jazdą generałami poczynił. Dali obadwa, swej ku Panu wierności, oczywiste dowody, bo Gabryel pod Pleszkowskim zamkiem przeciwko Moskwie do szturmu idąc , gdy konia

Bekferskl. 91

najprzód pod nim rażono 9 on sam potem dwiema kulami postrzelony zginął. Kasper zaś w różnych kampaniach mę- żnie stawając, siły i zdrowie stargawszy, zyc przesiał.

Od tych pozostali dwaj Bekeszowie Władysław i (la- bryel, którym przez respekt zasług ojca ich i stryja , indy* genat w Polszczę pozwolony, i akcess do wszystkich d\gni- tarstw tak w koronie, j;'ko i księztwie Litewskiem i ich po- tomkom r. 1593., Okol, tom. 3. fol. .358. Władysław tedy starosta Wschowski, dworzanin i rotmistrz królewski, po śmierci ojca swego, wzięty na opiekę od Stefana Króla, który mu na nauki to w Wileńskim, to w Pułtuskim kolle- gium koszt Pański nakładał, z szkolnej palestry wyszedłszy, do obozu się Zygmunta III. udał. W pierwszej zaraz pod Byczyną przeciwko Maxymilianowi ksiązęciu Austryi e\pedy- cyi , w szyję i rękę ranny , kroku z pola nie umknął, wła- snej krwi upustem, na dalsze okazye młodsze lata hartując : jakoż gdy się w Węgrzech pora wojenna otworzyła, zebra- wszy dość znaczny kompot ludzi, z niemi pod Jauryn , Ma- ciejowi ksiązęciu na posiłek przybiegł, tam jednym podjazdem sto Turków trupem położył, sto czterdzieści i ośm w nie- wolą zabrał, czterysta z pola spędził, czterdzieści i dziewięć wielbłądów i mułów dobrze ojuczonych z sobą do obozu przyprowadził. Powróciwszy z Węgier do Polski , na Szwe- dów za Zygmuntem Królem wojował : Kolmarskiejn> w Szwe- cyi zamku, nad którym miał kommendę, żeby był dotrzymał, siła trudności poniósł: za które swoje zasługi, krom Wschow - skiego starostwa, wziął od Króla Prenneńskie, Bastawskie, i Hanseleńskie starostwa. Camillus de Samboria Oni. praedic.

Bckierski herbu Jastrzębiec. O tych ani Paprocki, ani Okolski nic nie pisał. Od Jastrzębskich swój początek wzięli. Księgi grodzkie Ostrzeszowskie w r. 1005. pewną ich transakcyą zapisały. Przydomek ich Kosiorek. Z sta- rożytnej Kosiorków familii w województwie Lubelskiem, w ziemi Łukowskiej , Mikołaj na Kosiorkach dziedzic, spłodził z Barbarą Mościbrorką Stanisława, ten z Mikulińską Mikołaja, ten z Anną Zulińską, Jana Stanisława i Stefana który pod Wiedniem zginął. Jan zaś brat jego łowczy Zydaczow ski, z Katarzyną Boj emską zostawił Dominika Ignacego starostę Dolheckiego, który z młodości swojej w wojsku slo/.ąe, zo- stał generałem majorem. Posłował od rzee/.\ pospolitej skon- federowanej najprzód do prymasa koronnego, potem do Porty Ottomańskiej konsyliarzcm będąc w tejże konlederaryi. Po- słem na sejm w r. 1717. z Bracławskiego, deputatem z tegoż województwa na trybunał koronny w r. 1718. i na sejm po-

92 Bęklewski— Bclęcki.

słująe w p. 1720. po którym komissarzem do Moskwy dla odebrania zabranych armat i niewolnika, posłem z tegoż wo- jewództwa, a w r. 1722. z Inflant, w r. zaś 1724. i 1720. z województwa Bracławskiego , nad to w r. 1728. z Kijow- skiego/ Za którym Konslancya Kaszewska podkoniuszanka Litewska, z księżniczki Czelwertyńskiej urodzona, z którą synów ma eztereeh, Szczęsnego, Ignacego, Jana, Włodzi- mierza. Od tegoż Jana łowczego Zydaczowskiego syn An- toni Jędrzej, który z Maryanną Bobowską spłodził Józefa i Barbarę, także Alexandra który porucznikiem w regimencie generała Śmigielskiego umarł. Do tegoż imienia i herbu przyjęły z potomstwem swojem a w r. 172G. nobilitowany, Antoni Bckierski oboźny polny wojsk koronnych dziedzic na Slratynie : ten z Maryanny Wojnarowskiej dwie córki spło- dził, z których Teresa z Franciszkiem (irabianką Ruszczy- cem, Elżbieta z Dulskim skolligowane , synów zaś czterech, Ale\andra, Mikołaja, Franciszka i Adama.

Al ex and er Bckierski (zapewne syn Antoniego Jędrzeja) starosta Sokołowski , był także porucznikiem w pancernej chorągwi w wojsku koronnem koło r. 1757. — Franciszek stolnik Zwi- nogrodzki r. 1792. — Wincenty, starosta Kołorayski generał- adjutant J. K. Mci kawaler orderu S. Stanisława, którego Ru- ropatnicki kładzie w §. V. w extrakcie Gatłiciae et Lodumeriae legitimatdrwm eguitum cum coce 12. Września 1782. roku. — Heraldyka IFielądka.

Bęklewski herbu Nałęcz. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Z Polski się do Litwy przenieśli. Z tych Jan i Jerzy w Pińskiem stawali na elekcyą Jana Kazimierza. Jan sędzia Brzeski Litewski a potem podstarości: z Roszkow- skiej herbu Nowina Pawła kasztelana Mścisławskiego córki, svnów jego czterech. Paweł Leopold, Władysław i Michał. Benedykt podpisał elekcyą Jana III. insi ich piszą Bęklewski. Jan Bęklewski albo Bęklewski, podstarości sądowy wojewódz. Brzeskiego Litewskiego , podpisał akt zjazdu województw , ziem i powiatów pod Olkinikami r. 1700. — Józef Bęklewski Ł. P. R. sędzia kapturowy województwa Brzeskiego Litewskiego, i Franciszek B. P. Z. podpisali akt konfederacyi generalnej W. Ks. Lit. w Wilnie 1704. r. 28. Kwietnia. — Flory a n i Antoni podpisali się na manifeście z licznemi senatorami, urzę- dnikami i szlacht.} W. Ks. Litewskiego dc illegitiniitate trybu- nału w Wilnie r. 1703. Tamże W a wrze nieć i Tomasz znajdują się na podpisie. — Heraldyka Wielądka.

lleleeki herbu Leszczy c. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał. Belęcka była za Franciszkiem Tomickim herbu Drya. Stanisław z Belęcina podkomorzy Poznański, syn jego pojął Jordanownę. Anna Belęcka primo rolo żyła z Marcinem Molskim, secundo z Jerzym Naramowskim. Ja-

Bellekl— Bclina.

a*>

kóh z Belęcina Belęcki z Anny Kucharskiej herbu Prawdzie zostawił synów czterech, Adama, Franciszka, Pawła i Stefana. Belicki herbu Gryf. Paprocki w Gnlazdzie cnoty Belickich Gryfów w Krakowskiem województwie osadził.

BELINA

ii Kub.

Bełina herb składa się ze trzech podków białych grzbie- tem do siebie obróconych, tak, ze jedna jest z prawej, druga z lewej strony, trzecia pod niemi spodem, na której miecz Niemiecki utłuczony, (luboc drudzy juz cały kładą) końcem na dół, rękojeścią do góry między drugie dwie podkowy obrócony, w polu błękitnem. Nad hełmem i koroną złota ręka, do góry wy ciągniona, zanosząca się w prawą tarczy mieczem. Paprocki w Gmazdzte fol. 003. O herbach fol. 329. Okol. tom. i. fol. 32. Klejnot;/ fol. 108. Potocki po- czet herb. fol. 223. JIS. Patris Hu tka Societatis Je.su. Jest wiele familji we Francyi i Brylanji, które trzech podków końskich w herbie zażywają, ale inszym kształtem ułożone. O czet/t nasz ifo. Pefrasaucta cap. 63.

Długosz o początkach tego herbu pisząc twierdzi, że jako wszystkie insze domy, którejkolwiek podków zażywają od Jastrzębca wyszły, tak i Belinów: poświadcza mu Paprocki W Gniazdzie cnoty, gdzie powiada, ze Zelisławowi Jastrzęb- czykowi od Bolesława Śmiałego z tej okazyi nadam ; bo gdy wojnę z Rusią ten Król zaczął, a jak to jeżeli gdzie, tedy na Marsowym placu niestatkuje fortuna; szczęście mu nie sprzyjało. Zelisław na odwodzie będąc, za powodująca się, ciemnej nocy pokrywką idąc, i straż nieprzyjacielską wyciął, i dalszych głębszym snem zmorzonych Kusi pobił. Za co mu Król, do jednej podkowy, krzyża nie mającej, którą się na- tenczas pieczętował, dwie drugie przydał, i miecz kusy mia- sto krzyża. A że Kuś pozostała, swoich porażką przestra- szona, pomiędzy Bylinę na polach wzrosłą, od zguby się

94 Belina.

kryjąc, uchodziła, kędy ich bito; dla lego imię herbowi dane Belina. Toż swoje zdanie, i w drugiej o herbaeh księdze potwierdził., Za nim Okolski poszedł, i inni.

Atoli w późniejszej księdze, którą ogrodem nazwał, tę swoję opinią żadnym historykiem nie popartą odrzucając, po- wiada Paprocki Jol. 179. ze wszyscy Belinowie tak w Cze- chach, jako i w Polszczę rozrodzeni, pierwiastki swoje wzięli od Bili albo Biły Tetki; była lo, jako on tam mówi, córka Kroka wtórego książęcia Czeskiego, wnuczka Kroka pierwsze- go, siostra Libussy, która rządy Czeskiego państwa po śmierci ojca swego objęła, tak silna, ze z potężnym niedźwiedziem, sama się w ręcz śmiała pasować, tak szczęśliwie, ze go tez pokonawszy zabiła. Nazwisko zaś wzięli, od miasta Beliny, zkąd i tytuł hrabiów z Beliny, długo w tym domu dziedzi- czył. Tej byli syn Slomir, po matce na Państwo Czeskie wstąpił, ale od Hostywita hetmana Czeskiego zrzucony, cu- dze po Bawaryi pocierał kraje : tam długą przewłoką czasu chowając się, Stylfrydem nazwany: wszakże jednak Czecho- wie, wspomniawszy sobie na swego własnego Pana, na tron go znowu wezwali, przeciwko Borzywojowi ksiązęciu : nie długo jednak na nim zabawił Stomir, dla nieumiejętności czy zapomnienia języka Słowiańskiego zepchniony, nazad do Bawaryi uchodzić musiał, przecież bogatemi wprzód urega- lizowany podarunkami. Działo się to koło r. 895. Toż wszy- stko obaczysz w kronice Czeskiej Bielskiego edycyi r. 15G3. Jol. 321.

Znowu jednak Paprocki, w inszej księdze, której dał tytuł Stromata, inszą osnowę z Wacława Hageka historyka Czeskiego przywodzi. Bila córka Biwoga hrabi, herbu świnia głowa, w r. 747. Małżeńskim związkiem dostała się Kossa- lowi herbu trzy podkowy, takim ułożeniem, że wszystkie do góry grzbietami stoją, dwie na górze podle siebie, trzecia spodem. Z tej syn Sukosław na pamiątkę matki swojej, od jej imienia, zamek i miasto od siebie fundowane Belina na- zwał koło r. 879. którego synów piąciu, z Przemysława książęcia potomstwem długą wojnę wiedli. Stomir hrabia z Beliny syn Sukosława, zgodnym wszystkich konsensem, na księztwo Czeskie wysadzony, przeciwko Borzywojowi , pier- wszemu z monarchów Czeskich chrześcijaninowi. Ztemwszy- stkiem i ta powieść nie we wszystkiem ugruntowana ; a najprzód w sto lat trzydzieści i dwie, Kossalowi syna przyznaje Su- kosława, co czy być może, każdy snadno osądzi. Potem lis. Bogusław Balbinus Soc. Jesu w Czeskiej hisloryi z Chry- stanna dowodzi, że ten Sukosław, nie był ojcem, ale bratem Stomira hrabi i dziedzica na Belinie, kędy i to przydaje,

Belina. K5

ze gdy Sukosław, albo Sńehosław, ojcu Borzywoja Hosty- wiłowi rebellizował , zbity, i z bratem swoim Stomilem, którego by] w tęz ligę z sobą wciągnął, aa wygnanie ucho- dzić musiał; tak Stomir trzynaście lal w Bawaryi przepędził. Dopiero gdy sir aa Borzywoja sprzysięgli Czechowie, i z dziedzicznego zepchnęli tronu, od oich przyzwany księztwo posiadł; ale ze po Słowieńsku mów ic nie umiał, i że się niepewnym chrześeijauinom pokazywał, ledwo dziewięć mie- sięcy na królestwie siedząc, wziąwszy dziesięć talentów sre- bra, a trzy złota, nazad do Bawaryi ustąpić musiał.

Cóżkolw iek bądź, ze laka niezgoda między* historykami zagęszczona o niektóre okoliczności; istota jednak historyi cała stoi. Ja za fundament kładę, ze to [edenie dom Be- linów, tak w Polskiej jako i w Czeskiej koronie, czego dość rozumiem gruntownie popiera, tak jednoż wszędzie Belinów nazwisko, jako jedenze ojczysty klejnot, luboć niejaka odmiana z czasem u naszych w herbie za zasługi ich przyczyniona: tegoż ze mną zdania tak Balbinus, jako i Paprocki już się. poprawujący. To założywszy, wnoszę z Balbina, Ilageka, Bielskiego, Chrystanna tu przytoczonych autorów, ze imię Belina, nie od ziela Byliny, po zarosłych polach krzewiącego sir , ale od miasta Beliny w Czechach ufundowanego swój początek wzięło. Ale ani Jaslrzębczyk tego herbu był przo- dek, ponieważ, z tychże historyków dość się jawnie pokazuje, ze jeszcze przed Bolesławem Śmiałym, (który .Jastrzębca w Belinę tym kształtem, jako się mówiło, miał przemienić) juz w Czechach trzema podkowami blisko trzechsel lat szczycili się Belinowie : i owszem Balbinus iu historia Misccll. fol. .""). ot de cod. 1. lib. 7. cap/f. 1. powiada, ze między pier- wszemi domami, które razem z Czechem, w tamte kraje za- witały kolo roku Pańskiego 278. był dom herbem trzech podków pieczętujący się. Dla takiej tedy dawności trudno zgadnąć, z jakiej okazyi len herb nadany: bo co Paprocki m stromatióus twierdzi, ze pierwszego autora tego klejnotu, trzech synów pozostałych tak się pogodziło, ze najstarszy z nieb, trzech w herbie zażywał podków , tak jako ci Belina pokazuje: dragi dwóch, tym kształtem jak w herbie Łzawa •baczysz; trzeci jednej, taką formą jako w Jastrzębcu okre- ślony, to siać nie może, i dla tego ze ten domysł, na ża- dnym się autorze poważnym nie funduje, i dla tego, żętych herbów , inszy i daleko różny, na swem miejscu początek przeczytasz.

To się zda być pewna , ze Belinowie ze krwi Czeskich starych książąt i monarchów po malce idą, (czy to ją Bilą zwano, jako się wyżej mówiło, czy Kassą, jako chce Bal-

m

Bellna.

binus Epitome his tor, Bohem, lid, 1. in notis ad cap. 10.) córce Kroka wtórego, siostrze Lihussy, żonie Biwoga, który był synem Sudywoja hrabi, a gdy się potem rozrodzili, jedni sic z nich przy ojczystej fortunie w Czechach zostali, dru- dzy siff z Dąbrówką królewną Czeską, małżonką Mieczysława książęcia Polskiego, pierwszego chrześcijanina do Polski prze- nieśli. Przez lat potem półlorasta w rycerskie dzieła u nas przy nienadwerężonej wierności kwitnęli. Potem kiedy Bo- lesław Krzywousty, Morawy wojował, i z. ksiąźęciem ich Swentopełkicm 5 Zelislaw Belina hetmaniąc w tej expedycyi tak się mężnie potykał, że zwycięztwa doganiając, i serde- cznego żołnierza, i rozsądnego wodza urząd odprawił. Atoli jednak gwałtownie na nieprzyjaciela nacierającemu, rękę po ramię w tej okazyi odcięto. Co nadgradzając mu Bolesław, przy inszych honorach i nadgrodzie, rękę mu złotą odlewaną w podarunku posłał, a do trzech podków, miecz otłuczony przydawszy, rękę zbrojną z mieczem wyniesionym, na heł- mie Beliny lokował, i tym się przydatkiem różni, od herbu Belinów w Czechach, nasz Belina.

Belina,

Borzymowski,

Brzozowski,

Czechowski,

Falę ck i,

Goleniewski,

Gro cki,

Gruszczyński,

Gulczewski,

Jasczu l to ws/i i,

He rboivni,

Kadłubowski,

Kę dzierży fiski,

Kraska,

Łesczyński,

Łochowski,

31 łochowski,

Nar o piński,

Okun,

Podhorecki,

Porudeński,

Prazmowski,

Shipieński,

Stawski,

Szczytnicki,

Taranowski,

ffqgroivski,

ff Węgierski,

IV ols ki,

Żeligowski.

Przodkowie domu te (jo,

A najprzód w Czechach. Suchosława i Stomira hrabiów na Belinie potomkowie, jedni w królestwie Cześkiem, ante- cessorów swoich szli torem. Z tych Prokop hrabia na Be- linie , najwyższy wojsk Bretysława książęcia hetman, prze- ciwko Henrykowi III. Cesarzowi Rzymskiemu, i jego wo- dzowi Othardowi ksiażęciu Saxonji w r. 10/jO. Ale gdy mu się wojna szczęściem nie powiodła, a Niemcy do Czech hur- mem wpadli, rozumiejąc Bretysław że złotem skorrumpo- wany Prokop, nieprzyjaciela w granice dobrowolnie puścił, oczy mu najpierwej wyłupic, polem nogi ręce i głowę uciąć, ciało w rzece niedaleko Bełin utopie kazał. Aeneas Sil-

Bclina. 97

vius apud Balbin, lib. 3. c. 5. od którego czasu, mówi Pa- procki in Stromat Belioowie hrabstwa tytuł w Czechach opu- ścili, do bardzo szczupłej fortuny ścieśnieni. Przecież znowu za Króla Macieja, jeden z nich całemu wojsku hetmanił. Cureus u Paproć* którego potomkowie Zelenskiemi się z Se-

buzyna pisali. Od tych wyszedł Krzysztof Żeleński z Sebu- j i j •

zvna u Budolla Cesarza tego imienia wtórego , takiej esty- macji, ze mu pieczęci Czeskiego królestwa, jako najwyższe- mu kanclerzowi Czeskiemu powierzył: Herb jego taki: na piersiach czarnego orla trzy podkowy ale bez miecza, na hełmie pól orła czarnego. Z tychże przodków idą Pruszkowscy przedtem w Czechach, teraz w Szląsku i Morawie posses- syonaci. Balbinns lib. 3. cap. 5. Za czasów tego autora wi- dzieć było w Bolesławiu przy grobie S. Wacława, (kędy zrazu ciało jego było złożone,) gęste nadgrobki kamienne, na których trzy podkowy wyryte były, ale juz teraz jedne z miejsc rugowane, drugie starożytnością nadwerężone, zkąd dochodzi ten autor, ze się Belinowie temu miejscu, znacznem dobrodziejstwem przysłużyć musieli. Niewiem czy nie do tych należy hrabia Belina, moderacyi i roztropności nią/. przedziwnej, u senatu Paryzkiego , i całego miasta tamte- cznego tej powagi; ze rozsądkiem wszystkich stanów, prae- sidiinn mu miasta zlecono podczas burzy owej r. 1594. kiedy herezya we Francyi górę brała. Spondanus nam. 7. et 9. i 1596. Araialium Ecclcsiast. na/n. 11.

Drudzy Suchoslawa i Stomira potomkowie, do Polski się przeniósłszy, hrabiów z Beliny tytuł z sobą wnieśli. Pa- procią' in Stroni. Balbinns lib. 3. c. 5. Z tych pierwszego kładą Zelislawa za Bolesława Śmiałego r. 1064. Zelisław drugi, syn pierwszego, hetman wielki Bolesława Krzywousta Mueyusz Polski, który zęby był ojczyznę samym sobą zasta- wił, rękę prawą w okazyi z Swentopelkiem stracił, jako się wyżej mówiło: nadgrodził mu ją złotą Krzywousty, ztem- wszystkiem droższa nad złoto była, która fortunę Polską pia- stowała. Był mąz wspaniałego animuszu, dowcipu i prze- mysłu obrotnego, sił wielkich, twarz Marsem tchnęła, sym- metrya ciała do powagi, w wojennej e\pedycyi doświadczony, a co w nim podziwienia godna, ręki pozbywszy drugiej, jedną i zwycięztwo utrzymał, i krom bogatego plonu, silą niewol- nika do Króla przyprowadził r. 1103. Bielsi- i Jol. 94. Sfa- rowolski in Bellat. Sarmat. Umarł kasztelanem Krakow- skim r. 1120. Belinę Bolesława w różnych przywilejach czytał Paprocki roku 1149. luboc go w Gniazdzie cnoty Borysławem zowie , i synem ehee mieć" Zelislawa hetma- na. Między kilką synami tego Boiysława (od których na Tom U. " 7

98 Bcłcliacki.

różne nazwiska podzieleni są Belinowie) był Jarosław roku

1199.

Belina Borysław arcybiskup Gnieźnieński. W prawdzieć* go Crassinius do familji Nałęczów pociąga, aloli ja z wię- kszą częścią autorów trzymam , że tu należy. Dla znacznych cnót, które w nim celowały, jako porniarkowanie passyi, pobożność, statek, rozsądek, powaga, z archi dyako na Po- znańskiego i kanonika Gnieźnieńskiego, po Jakubie Świnka, na tę stolicę od kapituły wysadzony. Nie masz tu zgody między pisarzami naszemi : bo Dług-osz powiada, że w r. 1304. obrany, umarł r. 1306. Janicius Paprocki i Okolski, elekcyą jego składa na rok 1307. śmierć na rok 1311. toż samo o zejściu jego twierdzi Bielski fol. 213. Nakielski w Miechowji fol. 237. Damalewicz zaś in Archiep. Gnes. wstęp na arcybiskupstwo pod rok 1314. naznacza, z tej racyi, że antecessor jego, jeszcze żył w r. 1313. czego dowodem jest list jego u Damalewicza: zkąd cała tamtych historyków o Borysławie osnowa upada. Dyssensye kardynałów strony elekcyi sukcessora na stolicę Piotrowa, przewlokły konfir- macyą Belinie , aż do Jana dwudziestego wtórego, czyli ra- czej dwudziestego pierwszego, od którego potwierdzony, in- leressa najpierwej ojczyzny, z Krzyżakami przed papieżem ułacnił. Sprawę, którą był antecessor jego, z Chełmińskim biskupem zaczął, o to iż się od Gnieźnieńskiego oderwawszy, do Ryskiego arcybiskupa przywiązał, szczęśliwie wygrał i zakończył. Więcej na dobro pospolite, i swojej dyecezyi zamyślającego, śmierć zastała w Awenionie, drugiego po konsekracyi roku: tamże w kościele 00. Dominikanów po- chowany.

Są jeszcze i podziśdzień niektórzy, co starożytnem Be- linów imieniem się zowią w Mazowszu i Podgórzu posses- syonaci, ba i w Krakowskiem Belinowie z Leszczyn, ale ja o nich mówić na swem miejscu będę pod Leszczyńskiemi. Opuścić tu jednak nie mogę Beliny, który pod Pieszkowem pieszo z drugiemi do szturmu idąc, w rękę był postrzelony. Paprocki o herb. fol. 405. Piotr także Belina kawaler S. Se- pulchri, z Mikołajem Radziwiłłem Sierotką nazwanym, Pa- lestynę zwiedził.

Bełcliacki herbu Topor, w Krakowskiem i Siera- dzkiem województwach. Dom ten na dobro ojczyzny krwi swojej nigdy nie żałował. Batowska, klęską naszych osła- wiona kampania, za wszystkie stanąć świadkiem może, kędy czternastu Bełchackich, życiem swojem ojczyznę zastawiając, mężnie na placu poległo. Wojciech z Gledzianowa kasztelan Łęczycki r. 1512. Jakób z Gledzianowa sędzia grodzki Żar-

Beldowski. 99

nowiecki, i wielkim dowcipem, i rozsądkiem nienagannym, Pańskim sercom przymilony. Jakub, Sebastyan, Stefan, Sta- nisław z województwa Krakowskiego podpisali elekcją W ła- dysława IV. Stefan podczaszy Chełmski miał za sobą Lipską sędziankę Belzką herbu Grabie : niew iem czy nie o tego pod- czaszego Chełmskiego córce świadczy Okolski tom. 3. fol. 127. że się dostała w małżeństwo Wawrzeńcowi Wazowi chorążemu Mielniekiemu. Jan Michał łowczy Buski z pod- skarbim koronnym wojenny żołd prowadził, w ślady ojca swego wkraczając, o którym to niepłonna sława niesie, ze z dzieciństwa prawie w obozie wychowany, od Tatarów W niewolą wzięty, całe ośm lat, za ojczyznę swoje kajdany nosił, z których się wywikławszy, na Szwedów tym rączej nacierał, iż juz zdrowie swoje, dawno był dobru pospoli- temu poświęcił: w szczupłym tedy swojej kompanji kompu- cie, ośmdziesiąt i czterech wyciął, a gdzie indziej Kozaków i Tatarów, dwadzieścia żywcem do obozu naszego przypro- wadził. Jędrzej w zakonie Soc. Jesu